Οι δασικές πυρκαγιές αναμένεται, σύμφωνα με μελέτη, να κατακάψουν 39% περισσότερες εκτάσεις της Ευρώπης έως το τέλος του αιώνα, ακόμη και αν επαληθευτεί το καλύτερο δυνατό σενάριο για την ανάσχεση της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Εκτός εάν ληφθούν μέτρα για την καλύτερη διαχείρισή τους.
Όπως μετέδωσε ο Guardian παρουσιάζοντας τα πορίσματα της μελέτης, η αύξηση των συνθηκών ζέστης, ξηρασίας και ισχυρών ανέμων, οι οποίες ευνοούν τη μετατροπή μικρών πυρκαγιών σε μεγάλες ανεξέλεγκτες, αναμένεται να πλήξει ακόμη μεγαλύτερο τμήμα της Ευρώπης όσο οι εκπομπές άνθρακα ανεβάζουν κι άλλο τις θερμοκρασίες. Στο χειρότερο σενάριο, το οποίο «μοντελοποίησαν» οι ερευνητές, και σύμφωνα με το οποίο η παγκόσμια θερμοκρασία θα αυξηθεί κατά 3,6°C σε σχέση με τα επίπεδα προ βιομηχανίας, η καμένη έκταση σχεδόν θα τριπλασιαστεί.
Η βελτίωση της διαχείρισης των πυρκαγιών θα μπορούσε να περιορίσει αυτές τις αυξήσεις κατά περισσότερο από 70%, διαπίστωσε η μελέτη, δεν θα μπορούσε όμως να τις εξαλείψει πλήρως.
«Οι επενδύσεις στη διαχείριση των πυρκαγιών θα μπορούσαν να βοηθήσουν μέχρις ενός σημείου, αν όμως ακολουθήσουμε μια πορεία υψηλών εκπομπών… θα εξακολουθήσουμε να βλέπουμε κρίσιμη αύξηση των καμένων εκτάσεων», δήλωσε ο Maik Billing, ερευνητής οικοσυστημάτων στο «Ινστιτούτο Ερευνών για τις Κλιματικές Επιπτώσεις» του Πότσνταμ της Γερμανίας, και επικεφαλής συντάκτης μελέτης. «Η διαχείριση των πυρκαγιών δεν μπορεί να υποκαταστήσει, τις πολιτικές κατευνασμού της κλιματικής κρίσης».
Η έρευνα έρχεται όσο οι δασικές πυρκαγιές συνεχίζουν να κατακαίνε μεγάλες εκτάσεις στην Ευρώπη, με μεγάλες φωτιές να πλήττουν χώρες της βόρειας Ευρώπης όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, το Βέλγιο και η Γερμανία. Όλα αυτά λίγες εβδομάδες αφού η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Κροατία και η Ελλάδα αντιμετώπισαν τεράστιες πύρινες λαίλαπες.
Σε ολόκληρη την ΕΕ, η φετινή αντιπυρική περίοδος αναμένεται να γίνει η 3η χειρότερη που έχει καταγραφεί, με 1η το 2025 και 2η το 2022, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε την Πέμπτη το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS). Μέχρι στιγμής έχουν καεί περισσότερα από 600.000 εκτάρια, ενώ στο Βέλγιο, τη Γαλλία και τη Σλοβακία έχουν καταρριφθεί τα «ρεκόρ» καμένων εκτάσεων, γι’ αυτή την εποχή του έτους.
Η καθοριστική επίδραση των καιρικών συνθηκών
«Εξαιρετικά τρομακτικά ευρήματα» δείχνουν ότι η κλιματική κρίση ενισχύει δραματικά εκείνα τα μετεωρολογικά φαινόμενα, τα οποία ευνοούν τις δασικές πυρκαγιές στην Ευρώπη.
Οι ερευνητές, οι οποίοι συνέκριναν την προβλεπόμενη ετήσια καμένη έκταση για την περίοδο 2070-2100, με τα αποτελέσματα μοντέλων για την περίοδο 2000-2030, διαπίστωσαν ότι η αύξηση μετεωρολογικών φαινομένων που ευνοούν τις πυρκαγιές, ήταν ο σημαντικότερος παράγοντας που προκαλεί την αλλαγή.
Στο αισιόδοξο σενάριο, κατά το οποίο η παγκόσμια υπερθέρμανση περιορίζεται στους 1,8°C, δηλαδή λίγο πάνω από το σημερινό επίπεδο των 1,4°C, ορισμένες περιοχές παρουσίασαν μέτρια αύξηση των μετεωρολογικών φαινομένων τα οποία ευνοούν τις πυρκαγιές, ενώ άλλες παρουσίασαν ελάχιστη μεταβολή τους. Στο απαισιόδοξο σενάριο, ωστόσο, με υπερθέρμανση στους 3,6°C έως το τέλος του αιώνα, οι ερευνητές διαπίστωσαν συνεχή επιδείνωση των συνθηκών που ευνοούν τις πυρκαγιές «σχεδόν σε ολόκληρη την Ευρώπη». Οι επιστήμονες αναμένουν ότι οι σημερινές πολιτικές θα οδηγήσουν σε παγκόσμια υπερθέρμανση περίπου 2,6°C έως το τέλος του αιώνα.
Χρησιμοποιώντας ένα δεύτερο μοντέλο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η συνεχιζόμενη βελτίωση στην αντιμετώπιση των πυρκαγιών θα μπορούσε να μετριάσει τις επιπτώσεις της επιδείνωσης των καιρικών συνθηκών, μειώνοντας την καμένη έκταση κατά 92% στο ψυχρότερο σενάριο, σε σύγκριση με το ενδεχόμενο να παραμείνουν οι προσπάθειες πυρόσβεσης, στα σημερινά επίπεδα. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (Human Development Index) ως δείκτη προσέγγισης της ικανότητας αντιμετώπισης των πυρκαγιών, αναγνώρισαν όμως ότι η άνοδος των «μεγα-πυρκαγιών» (mega-fires) καθιστά δύσκολη την εξαγωγή συμπερασμάτων με βάση την εμπειρία του παρελθόντος.
Γιατί οι πολιτικοί εστιάζουν σε έναν μόνο από τους δύο κρίσιμους παράγοντες
Οι βελτιώσεις στην καταστολή των πυρκαγιών από τη δεκαετία του 1980 έχουν μειώσει τον αριθμό των πυρκαγιών και την έκταση που καίγεται στη νότια Ευρώπη, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα, όμως η εντατική καταστολή των πυρκαγιών, ακόμη και των μικρών, έχει παραδόξως αυξήσει το υπολειπόμενο φορτίο καύσιμης ύλης. Αυτό έχει επιτρέψει στις πυρκαγιές να εξελίσσονται σε ακραίου μεγέθους πυρκαγιές όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές, με αποτέλεσμα λιγότερες πυρκαγιές, αλλά πολύ πιο σφοδρές.
Τέτοιες γιγαντιαίες πυρκαγιές έπληξαν τη Γαλλία και την Ισπανία στα τέλη Ιουλίου φέτος, αναγκάζοντας περίπου 330.000 ανθρώπους να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, ενώ οι πυρκαγιές μαίνονταν με τέτοια ένταση που οι πυροσβέστες αδυνατούσαν να τις θέσουν υπό έλεγχο.
Ο Víctor Resco de Dios, δασολόγος στο Πανεπιστήμιο της Lleida στην Ισπανία, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, δήλωσε ότι η περίοδος των πυρκαγιών συχνά συνοδεύεται από ένα «μη-παραγωγικό παιχνίδι επίρριψης ευθυνών» –με την εστίαση σε έναν μόνο, από τους δύο βασικούς παράγοντες των οποίων η αλληλεπίδραση προκαλεί τις δασικές πυρκαγιές– και ότι η μελέτη αποτελεί υπενθύμιση της ανάγκης, να ξεπεραστεί η λογική της αναζήτησης αποδιοπομπαίων τράγων.
«Το πρόβλημα των δασικών πυρκαγιών δεν θα επιδεινωνόταν αν οδεύαμε προς μια εποχή των παγετώνων – αντί για την υπερθέρμανση του πλανήτη», είπε. «Και θα είχε σε μεγάλο βαθμό μετριαστεί, εάν τα τοπία μας ήταν, όπως ήταν πριν από έναν αιώνα, με πολύ μικρότερη δασική έκταση».
Πλέον έξω από τις μεγαλουπόλεις
Φέτος, το βόρειο ημισφαίριο έχει πληγεί από πρωτοφανή κύματα καύσωνα και δασικές πυρκαγιές, οι οποίες έχουν φτάσει ακόμη και στα περίχωρα ευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων.
Την ίδια στιγμή, η παγκόσμια συμφωνία ως προς την ανάγκη για επείγουσα δράση, έχει δεχθεί επίθεση από δεξιούς δημαγωγούς, οι οποίοι παρουσιάζουν την κλιματική δράση ως ζήτημα που αφορά τις ελίτ. Ενώ στην πραγματικότητα, οι φτωχότεροι άνθρωποι είναι εκείνοι που υφίστανται τις σοβαρότερες συνέπειες της κλιματικής καταστροφής.
Αποτέλεσμα ήταν, οι εταιρίες να υπαναχωρήσουν από τις δεσμεύσεις τους για το κλίμα, και μεγάλοι ειδησεογραφικοί οργανισμοί να περιορίσουν δραστικά, την δημοσιογραφική κάλυψη της κλιματικής κρίσης.
Διαβάστε περισσότερα