Οταν φτάνεις έξω από την είσοδο της ιδιωτικής βραχονησίδας Διακοφτό στα δυτικά του λιμανιού της Ιου αντικρίζεις μια μεγάλη κλειστή πόρτα και μια κιτς επιγραφή με ψηφιδωτά α λα… Γκαουντί που λέει: «Καλώς ορίσατε στο νησί του ΕΝΘΟΥΣΙΑΣΜΟΥ».
Πίσω από την κλειστή πόρτα της εισόδου, που ανοίγει για να περνούν διάφορα υπερπολυτελή θεόρατα οχήματα, βρίσκεται ένα μικρό ιδιωτικό «παλάτι» 1.500 τ.μ. με πισίνα 1.350 κ.μ., διάφορους φοίνικες, γλυπτά και ένα ελικοδρόμιο. Ομως, όπως προκύπτει, η σωστή επιγραφή στην είσοδό του ίσως να έπρεπε να ήταν «καλώς ορίσατε στο νησί των αυθαιρέτων».
Η κιτς επιγραφή με ψηφιδωτά α λα… Γκαουντί | Φωτό: Kώστας Ζαφειρόπουλος
Η διορία
Δικαίωση για τον υπερδεκαετή αγώνα που δίνουν κάτοικοι και σωματεία της Ιου μαζί με περιβαλλοντικές οργανώσεις ενάντια στην ασυδοσία των επιχειρηματικών συμφερόντων στο κυκλαδίτικο νησί αποτελούν οι πρόσφατες αποφάσεις της Κτηματικής Υπηρεσίας και της Πολεοδομίας Θήρας.
Οι εξελίξεις είναι καταιγιστικές καθώς, σύμφωνα με αναρτημένη στη Διαύγεια απόφαση, εκδόθηκε πρωτόκολλο (διαταγή) κατεδάφισης για την αυθαίρετη μπετονένια γέφυρα στην περιοχή Κουμπάρα, που οδηγεί στο ιδιωτικό νησί Διακοφτό του Ελληνοαμερικανού επιχειρηματία Αγγελου Μιχαλόπουλου, σε εταιρείες του οποίου επιβλήθηκαν επίσης πρόστιμα περίπου τεσσάρων εκατομμυρίων ευρώ για τις κατασκευές στο συγκεκριμένο νησάκι και στο κοντινό κέντρο διασκέδασης με την ονομασία Pathos.
Μάλιστα η απόφαση, που έχει κοινοποιηθεί στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Νάξου και στο Αστυνομικό Τμήμα Ιου, επιβάλλει να κηρυχθούν οι αυθαίρετες κατασκευές κατεδαφιστέες, ενώ δίνεται διορία 30 ημερών στον επενδυτή να τα κατεδαφίσει ο ίδιος, αλλιώς θα κατεδαφιστούν από την αρμόδια δημόσια υπηρεσία και θα χρεωθεί το κόστος ο ίδιος. Οπως αποκαλύπτουμε σήμερα η κυβέρνηση Μητσοτάκη και πλήθος κορυφαίων υπουργών γνώριζε τις καταγγελίες για το πλήθος των αυθαιρεσιών εδώ και τουλάχιστον έξι χρόνια, αλλά τις αγνόησε.
Η αυθαίρετη μπετονένια γέφυρα πάνω στην παραλία λουομένων που ενώνει την Κουμπάρα της Ιου με το νησί Διακοφτό | Πηγή: Save Ios
Το σπίτι του «επενδυτή» στο Διακοφτό και το γειτονικό κέντρο διασκέδασης Pathos κρίθηκαν αυθαίρετα και κατεδαφιστέα σε μεγάλο μέρος τους| Φωτό: Kώστας Ζαφειρόπουλος
Η «Εφ.Συν.» με πλήθος ρεπορτάζ και επιτόπιες αποστολές έχει αποκαλύψει πώς το πανέμορφο νησί έχει αλλοιωθεί από την επέλαση ιδιωτικών συμφερόντων. Οπως είχαμε αναδείξει («Εφ.Συν.», 18.8.2019, «Τα επιχειρηματικά συμφέροντα πολιορκούν τις παραλίες της Iου», 22.4.2019 «Τα κατεχόμενα της Ιου»), στην τοποθεσία Κουμπάρα της Ιου, στη συγκεκριμένη περιοχή αναγνωρισμένου φυσικού κάλλους (σ.σ. τουλάχιστον έτσι ήταν κάποτε), βρίσκονται σε εξέλιξη έργα προς ανέγερση ενός σύνθετου τουριστικού καταλύματος, ενώ ήδη έχει κατασκευαστεί η μπετονένια γέφυρα πάνω σε αμμουδιά λουόμενων από την εταιρεία «105 Α.Ε.», ουσιαστικών συμφερόντων του πρώην χρηματιστή της Wall Street Μιχαλόπουλου.
Σημειώνεται ότι η προσπάθεια ιδιωτικοποίησης της παραλίας Κουμπάρα και του νησιού Διακοφτό ευνοήθηκε αρχικά από νόμους της κυβέρνησης Σαμαρά (Ν.4179/2013), ενισχύθηκε από την υπογραφή κοινής υπουργικής απόφασης για την παραχώρηση του αιγιαλού τον Δεκέμβριο του 2016 από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. και συνεχίστηκε επί κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Υπουργοί γνώστες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά το γεγονός ότι οι καταγγελίες για τις παρανομίες στην Ιο είχαν τεθεί επισήμως υπόψη της παρούσας κυβέρνησης ήδη τουλάχιστον από το 2020. Με επιστολή τους προς τη Διυπουργική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων (ΔΕΣΕ), η οποία είναι στη διάθεση της «Εφ.Συν.», το σωματείο Save Ios (πρόεδρος του οποίου είναι ο καθηγητής Χρηματοοικονομικών στο London School of Economics Δημήτρης Βαγιανός) και ο Σύνδεσμος Ιητών (με πρόεδρο τον ακούραστο Ανδρέα Ζαμάνο) προειδοποιούσαν αναλυτικά για τις πολεοδομικές και περιβαλλοντικές παραβάσεις που συνόδευαν την «επένδυση».
Παράλληλα ζητούσαν να μη δοθεί το «πράσινο φως» χωρίς προηγούμενη διερεύνηση των καταγγελιών. Την περίοδο εκείνη πρόεδρος της ΔΕΣΕ ήταν ο τότε υπουργός Ανάπτυξης Αδωνις Γεωργιάδης, ενώ μέλη της ήταν, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Επικρατείας Γιώργος Γεραπετρίτης (με δικαίωμα ψήφου), ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, ο υπουργός Περιβάλλοντος Κωστής Χατζηδάκης και ο υπουργός Τουρισμού Χάρης Θεοχάρης.
Η Enterprise Greece είχε εισηγητικό ρόλο προς τη ΔΕΣΕ για την αξιολόγηση των στρατηγικών επενδύσεων. Παρά τις προειδοποιήσεις, η ΔΕΣΕ ενέκρινε το επενδυτικό σχέδιο. Εξι χρόνια αργότερα, έπειτα από μια καταδικαστική απόφαση του ΣτΕ, ένα ανάλογο πόρισμα του Συνηγόρου του Πολίτη, διάφορες αυτοψίες των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος, σειρά αποφάσεων της διοίκησης επιβεβαιώνουν τις παραβάσεις που βρίσκονταν ήδη στον πυρήνα εκείνων των καταγγελιών, οι οποίες αγνοήθηκαν από την κυβέρνηση.
Η πρώτη υπόθεση που αναφέρει η Πολεοδομία Θήρας αφορά την έκδοση πρωτοκόλλου κατεδάφισης της γέφυρας που συνδέει την παραλία Κουμπάρα με το νησάκι Διακοφτό. Η γέφυρα είναι πολλαπλά παράνομη. Κατ’ αρχήν η άδεια για να κατασκευαστεί είχε δοθεί ως μέρος της άδειας του 2014-2015 για το σύνθετο τουριστικό κατάλυμα (ΣΤΚ) στην Κουμπάρα, το οποίο είχε ακυρωθεί το 2022 από το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ).
Η γέφυρα είχε επίσης κατασκευαστεί διαφορετικά απ’ ό,τι προβλεπόταν στην άδεια, με μπετόν αντί για ξύλινους πασσάλους. Η παράβαση αυτή είχε οδηγήσει, μαζί με άλλες, στην αμετάκλητη καταδίκη υπευθύνων της εταιρείας 105 ΑΕ σε εννιάμηνη φυλάκιση με αναστολή.
Καθυστερήσεις
Το Σωματείο Save Ios και ο Σύνδεσμος Ιητών ζητούσαν από Κτηματική Υπηρεσία Κυκλάδων από το 2023 να εφαρμοστεί η απόφαση του ΣτΕ και να κατεδαφιστεί η γέφυρα. Το 2024 έστειλαν και νέα επιστολή. Μέχρι σήμερα η απόφαση δεν έχει υλοποιηθεί. Η γέφυρα είναι στη θέση της.
Η αρχική αίτηση είχε γίνει προς την Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου, αρμόδια για την περιουσία του Δημοσίου, η οποία συμπεριλαμβάνει και τον αιγιαλό, όπου η γέφυρα είχε κατασκευαστεί. «Στη συνέχεια επικοινωνήσαμε με τη Διεύθυνση Δημόσιας Περιουσίας του υπουργείου Οικονομικών, η οποία προΐσταται της Κτηματικής, και μετά πάλι με την Κτηματική. Τα πράγματα όμως φαινόταν να είχαν “κολλήσει”. Με μεγάλη μας χαρά η κατάσταση άλλαξε πριν από ένα μήνα.
»Η Κτηματική Υπηρεσία εξέτασε τον φάκελο και εφάρμοσε τον νόμο, εκδίδοντας πρωτόκολλο κατεδάφισης. Το πρωτόκολλο κατεδάφισης δεν αφορά μόνο τη γέφυρα αλλά και πλήθος άλλων αυθαιρέτων κατασκευών – τοιχάκια, σκαλίτσες, πισίνες σε σχήμα καρδιάς λαξευμένες στους βράχους του Διακοφτού από τον επενδυτή-καλλιτέχνη, και άλλα. Καταλογίζεται επίσης πρόστιμο 430.000 ευρώ για όλα αυτά» αναφέρει το σωματείο Save Ios.
Η δεύτερη εξέλιξη αφορά την αναγνώριση του σπιτιού του επενδυτή στο Διακοφτό και του γειτονικού κέντρου διασκέδασης Pathos ως αυθαιρέτων και κατεδαφιστέων για το μεγαλύτερο μέρος τους. Τα κτίσματα αυτά είχαν κατασκευαστεί με μεγάλες παρεκκλίσεις από τις οικοδομικές άδειες.
Για παράδειγμα, στο Διακοφτό η επιτρεπτή δόμηση ήταν 400 τ.μ., και η άδεια για το σπίτι είχε δοθεί σε αυτή τη βάση. Το σπίτι όμως είχε κατασκευαστεί με εμβαδόν που ξεπερνούσε τα 1.500 τ.μ,, ενώ είχε κατασκευαστεί και αυθαίρετη πισίνα με εμβαδόν 1.350 τ.μ.!
Ψευδής δήλωση
Ο επενδυτής είχε αποφύγει την κατεδάφιση του σπιτιού του και του κλαμπ Pathos εντάσσοντάς τα στον νόμο περί αυθαιρέτων. Εδώ όμως υπήρχε ένα πρόβλημα: οι κατασκευές είχαν γίνει στην πλειονότητά τους μετά την προθεσμία που έθετε ο νόμος. Ο νόμος απαιτούσε οι κατασκευές να είχαν γίνει μέχρι το τέλος Ιουλίου του 2011, ενώ αυτές είχαν γίνει μετά.
Αυτό δεν αποτέλεσε πρόβλημα για τον επενδυτή καθώς αιτήθηκε και πέτυχε να ενταχθούν οι κατασκευές στον νόμο, «δηλώνοντας ψευδώς ότι είχαν γίνει πριν την προθεσμία», όπως λέει το Save Ios. «Το σωματείο μας και ο Σύνδεσμος Ιητών προσέφυγαν στην Πολεοδομία και στη συνέχεια στο ΣΥΠΟΘΑ (το προϊστάμενο όργανο που αποφασίζει για πολεοδομικά ζητήματα) από το 2022 προσκομίζοντας δορυφορικές φωτογραφίες που τεκμηρίωναν ότι οι κατασκευές είχαν γίνει στην πλειονότητά τους μετά τον Ιούλιο του 2011.
»Παρά τις πιέσεις μας, τα πράγματα φαινόταν να έχουν “κολλήσει”. Οπως και για τη γέφυρα όμως, η κατάσταση άλλαξε πριν από ένα μήνα. Η Πολεοδομία Θήρας διενήργησε αυτοψία στο Διακοφτό και στο Πάθος, αναγνώρισε ότι η πλειοψηφία των κτισμάτων έγιναν μετά τον Ιούλιο του 2011 και τα κήρυξε κατεδαφιστέα. Επέβαλε και πρόστιμα ανέγερσης, που πλησιάζουν τα 2,5 εκατομμύρια, και πρόστιμα διατήρησης, που ξεπερνούν τα 1,2 εκατομμύρια ανά έτος».
Τριήμερος γάμος
Μία κρίσιμη παράμετρος πάντως που δείχνει πως η συγκεκριμένη περιοχή έχει μετατραπεί σε ναρκοπέδιο αυθαιρέτων είναι ότι σκανδαλωδώς εξαιρείται τυχόν πολεοδομικών ρυθμίσεων του σε εξέλιξη Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου Ιου καθότι έχει ενταχθεί στον Νόμο περί Στρατηγικών Επενδύσεων. Το χειρότερο είναι πως αυτό δεν ισχύει μόνο για την Ιο καθώς με διάφορες αντισυνταγματικές μεθοδεύσεις ο νόμος περί Στρατηγικών Επενδύσεων κατισχύει των Τοπικών πολεοδομικών Σχεδίων.
Στο «νησί του Ενθουσιασμού» και στο κοντινό κλαμπ Pathos της Ιου δεν φαίνεται να πολυπτοούνται από τα εκατομμύρια των προστίμων και τις διαταγές κατεδάφισης. Μάλιστα στις 24-26 Ιουλίου ο επιχειρηματίας Αγγελος Μιχαλόπουλος σε ένα «γάμο-υπερπαραγωγή» με τριήμερους εορτασμούς (πηγή: «Πρώτο Θέμα», 4/8/2026) πάντρεψε εκεί την κόρη του με παρόντες πάνω από 500 «εκλεκτούς» καλεσμένους.
Αυτή τη φορά οι πολιτικοί από διάφορα κόμματα, που κατά καιρούς έχουν διαμείνει στις υπερπολυτελείς ξενοδοχειακές μονάδες του επιχειρηματία, απουσίαζαν. Οι εταιρείες ουσιαστικών συμφερόντων του ίδιου εξακολουθούν να κατέχουν πάνω από το 30% της έκτασης της Ιου.
Το πόρισμα
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Συνήγορος του Πολίτη, που έχει κάνει αυτοψίες στον χώρο, είχε εκδώσει πόρισμα στις 19 Δεκεμβρίου 2024 αναφέροντας ότι «προέκυψε δραστηριότητα για την τουριστική αξιοποίησή τους από ένα πλέγμα εταιρειών και φυσικών προσώπων που εκκίνησε με την έκδοση οικοδομικών αδειών περιορισμένης κλίμακας (αφορούσαν την κατασκευή οικιών).
»Η οικοδομική δραστηριότητα εξελισσόταν επεκτεινόμενη, με προσθήκη νέων κτιρίων και λοιπές παρεμβάσεις (είτε με αναθεωρήσεις των αρχικών οικοδομικών αδειών είτε, κυρίως, καθ’ υπέρβαση αυτών), το σύνολο των οποίων φέρεται πλέον είτε ως νομιμοποιημένο είτε ως υπαχθέν σε καθεστώς τακτοποίησης. Η δομημένη επιφάνεια που προέκυψε στη μία περιοχή ενδιαφέροντος (Διακοφτό) είναι υπερτριπλάσια της αρχικά προβλεπόμενης».
Διαβάστε περισσότερα