«Το να είσαι γυναίκα είναι κατάσταση εκτάκτου ανάγκης». Αυτή η φράση από την τελευταία ιστορία του βιβλίου της Μεξικανής συγγραφέα και ακτιβίστριας Ντάλια δε λα Σέρδα (Αγουασκαλιέντες,1985), ιδρύτριας της οργάνωσης Morras Help Morras που βοηθά γυναίκες να αποκτήσουν πρόσβαση σε ασφαλείς αμβλώσεις στο Μεξικό, συνοψίζει με τον πιο εύστοχο τρόπο την ουσία του βιβλίου της.
Οι «Αδέσποτες Σκύλες», που κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Carnivora σε μετάφραση της Ασπασίας Καμπύλη και είχαν συμπεριληφθεί στη μακρά λίστα του Διεθνούς Booker Prize 2025, είναι το συγγραφικό της ντεμπούτο, ένα βιβλίο που αποτελείται από δεκατρείς ωμές, σκληρές ιστορίες, διανθισμένες με ένα σκοτεινό, κυνικό, μαύρο χιούμορ. Ιστορίες που στοιχειώνουν, ιστορίες που αποκαλύπτουν έναν βίαιο, πατριαρχικό κόσμο.
«Αδέσποτες Σκύλες», το εξώφυλλο της ελληνικής έκδοσης (Carnivora, σε μετάφραση Ασπασίας Καμπύλη)
Μέσα από την απλή, κοφτή και οργισμένη γλώσσα της η συγγραφέας δημιουργεί ένα μωσαϊκό γυναικείων χαρακτήρων που κινούνται ανάμεσα στη βία, τη φτώχεια, τον πλουτισμό, την εκδίκηση και τον πόνο. Μέσα από τις ιστορίες της χαρτογραφείται το σύγχρονο Μεξικό και η αδυσώπητη πραγματικότητα του τι σημαίνει να γεννιέσαι γυναίκα εκεί.
Η Δε λα Σέρδα κατασκευάζει ιστορίες που φαινομενικά μοιάζουν εκ διαμέτρου αντίθετες. Κάποιες γυναίκες πρωταγωνίστριες του βιβλίου της είναι narco junior, που ζουν στην άνεση και τον πλούτο των καρτέλ, ενώ σε άλλες ιστορίες της πρωταγωνιστούν γυναίκες της βιοπάλης. Οσο όμως και αν απέχουν αυτές οι δύο πραγματικότητες, τελικά συναντιούνται σε ένα κοινό βίωμα, αυτό της πατριαρχίας και της πλήρους απουσίας δικαιοσύνης. Τελικά η κοινωνική τάξη, η εξουσία, η δύναμη και τα χρήματα δεν παίζουν σπουδαίο ρόλο σε μια χώρα όπου, όπως μας υπενθυμίζει η συγγραφέας, μια γυναίκα δολοφονείται κάθε τρεις ώρες και είκοσι πέντε λεπτά. Το γυναικείο σώμα αντιμετωπίζεται ως κατώτερο, ως αντικείμενο προς εκμετάλλευση, ως κάτι αναλώσιμο.
Οι ιστορίες στις «Αδέσποτες Σκύλες» μοιάζουν άλλοτε με ημερολογιακές καταγραφές και άλλοτε με εξομολογητικές συνεντεύξεις. Κάποιες από αυτές συνδέονται μεταξύ τους, όπως η ιστορία της Γιουλιάνα, μιας narco junior που αναζητά εκδίκηση για τη δολοφονία της κολλητής φίλης της Ρεχίνα, και δημιουργούν την αίσθηση μιας μυθοπλασίας που την παρακολουθούμε από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Αλλες, όπως το «Μαϊντανός και Coca-Cola» όπου μια νεαρή φοιτήτρια επιχειρεί μια επικίνδυνη κατ’ οίκον άμβλωση, οι «Πούλιες» στην οποία μια τρανς σεξεργάτρια δολοφονείται βάναυσα και η ψυχή της παρατηρεί το νεκρό σώμα της, αλλά και η συγκλονιστική «Κοκαλομαζώχτρα» όπου μια γυναίκα γράφει ένα είδος επιστολής προσπαθώντας να διαχειριστεί τη δολοφονία της φίλης της, κινούνται αυτόνομα σκιαγραφώντας με μελανά χρώματα την καθημερινότητα του Μεξικού.
Το βιβλίο διαβάζεται γρήγορα, αλλά και επίπονα. Μετά το τέλος κάθε ιστορίας αισθάνεσαι την ανάγκη να πάρεις μια μικρή ανάσα. Συνεχίζεις όμως και βυθίζεσαι ολοένα και πιο πολύ στο σκοτάδι, στη σκληρή πραγματικότητα, αναζητώντας μια ακτίδα φωτός, μια λύτρωση που δύσκολα έρχεται. Οι πρωταγωνίστριες όμως δεν είναι πάντα θύματα. Αντιστέκονται όπως μπορούν, αναζητούν την εκδίκηση, κινούνται σε ηθικά γκρίζες ζώνες και κάποιες φορές γίνονται ένα με τον σκληρό κόσμο που τις περιβάλλει, γιατί αυτός είναι ο μόνος τρόπος να επιβιώσουν σε έναν κόσμο που δεν τις υπολογίζει.
Το έργο της Δε λα Σέρδα διαθέτει μια αφοπλιστική ειλικρίνεια. Δεν λειαίνει τις γωνίες, αλλά δείχνει την πραγματικότητα όπως είναι. Και παρ’ όλο που όλες αυτές οι ιστορίες διαδραματίζονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, νιώθεις ότι μιλάει για τη δική σου χώρα. Και δυστυχώς εκεί όπου οι γυναικοκτονίες, η έμφυλη βία και ο μισογυνικός λόγος αποτελούν ολοένα και περισσότερο μέρος της καθημερινότητας αναγνωρίζεις και κομμάτια της ελληνικής πραγματικότητας.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr