Μόλις μία εβδομάδα μετά την ψήφιση της τροπολογίας για την αναστολή της κατάθεσης των αιτημάτων ασύλου τον Ιούλιο του 2025, το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου με εγκύκλιο που κρατήθηκε μυστική αλλά την αποκάλυψε αργότερα ο Συνήγορος του Πολίτη εξαίρεσε από την εφαρμογή της ολόκληρες κατηγορίες ευάλωτων προσφύγων. Δύο μήνες αργότερα, με άλλη μυστική εγκύκλιο, εξαίρεσε τους πρόσφυγες από το Σουδάν και την Ερυθραία.
Είχε προηγηθεί απόφαση ασφαλιστικών μέτρων του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, που έδινε εντολή στην κυβέρνηση να μην προχωρήσει σε απέλαση των προσφύγων χωρίς να καταγράψει και χωρίς να εξετάσει το αίτημά τους για άσυλο, δικαιώνοντας την προσφυγή Σουδανών και Ερυθραίων μέσω οργανώσεων.
O υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης πρότεινε χθες στους ομολόγους του της Ε.Ε., όπως και ο πρωθυπουργός με άρθρο στο Politico, να γίνει επίσημη ενωσιακή πολιτική ένα μέτρο που εφάρμοσε δύο φορές στην Ελλάδα η κυβέρνηση Μητσοτάκη και απέτυχε παταγωδώς.
Δικαστικά «χαστούκια»
Το Δικαστήριο του Στρασβούργου ακύρωσε την εφαρμογή της τροπολογίας που όριζε το εξής: «Αναστέλλεται η υποβολή αιτήσεων χορήγησης ασύλου από άτομα που εισέρχονται στη χώρα παράνομα με οποιοδήποτε πλωτό που προέρχεται από Βόρεια Αφρική. Τα άτομα αυτά επιστρέφονται, χωρίς καταγραφή, στη χώρα προέλευσης καταγωγής». Δεν ήταν το μόνο. Δικαστικές αποφάσεις των διοικητικών πρωτοδικείων στην Ελλάδα μπλόκαραν επίσης το μέτρο της αναστολής, διατάσσοντας τις Αρχές να μην προχωρήσουν σε απελάσεις πριν από την ολοκλήρωση της καταγραφής και της εξέτασης των αιτημάτων ασύλου, ενώ η Ελληνική Αστυνομία βεβαίωνε ότι «σε καμία περίπτωση δεν υπήρξε παρέκκλιση από την αρχή της μη επαναπροώθησης».
Στην πραγματικότητα, σχεδόν τίποτα δεν εφαρμόστηκε από όσα προέβλεπε η τάχα επιτυχημένη αναστολή: καμία απέλαση δεν έγινε δυνάμει της τροπολογίας και σε αρκετές περιπτώσεις δεν υπήρξε καν αναστολή της καταγραφής των αιτημάτων. Αλλά και όπου εφαρμόστηκε, μετά την πάροδο του τριμήνου προχώρησαν και η καταγραφή και η εξέταση των αιτημάτων. Κοντολογίς, μια τρύπα στο νερό.
Τι κατάφερε η περιβόητη αναστολή, εκτός από την κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς προσφυγικού δικαίου, για την οποία είχαν έγκαιρα προειδοποιήσει διεθνείς και εθνικοί φορείς και οργανώσεις δικαιωμάτων; Να ταλαιπωρήσει μερικές χιλιάδες πρόσφυγες που κρατήθηκαν στο κολαστήριο της Σιντικής Σερρών ή να καθυστερήσει την εξέταση ασύλου άλλων: μέχρι και σήμερα περιμένουν Σουδανοί να γίνει η συνέντευξή τους το 2027.
Ο Συνήγορος χαρακτήρισε «μερική και αναποτελεσματική» την εφαρμογή της τροπολογίας, σημειώνοντας ότι δημιούργησε «δυσανάλογο φόρτο» σε λιμενικό και αστυνομία και στις υπηρεσίες υποδοχής και ασύλου.
Ακριβώς όπως προειδοποιούσαν οι αστυνομικές ενώσεις Κρήτης και κυρίως τα σωματεία υπαλλήλων του υπουργείου Μετανάστευσης, έχοντας την πικρή εμπειρία από το φιάσκο της αντίστοιχης αναστολής ασύλου τον Μάρτιο του 2020, που επίσης δεν εφαρμόστηκε στην πράξη ούτε στο σκέλος της μη καταγραφής και εξέτασης των αιτημάτων, ούτε της άμεσης απέλασης στις χώρες προέλευσης.
Αμείωτες αφίξεις
Ως προς τον υποτιθέμενο αποτρεπτικό παράγοντα της αναστολής, άλλη μια τρύπα στο νερό. Οι αφίξεις συνεχίστηκαν εν πολλοίς αμείωτες και, αν υπήρξε προσωρινή μείωση, οφείλεται κυρίως στα καιρικά φαινόμενα ή σε άλλους παράγοντες.
Κατάφερε όμως και κάτι ακόμη: να εμφανίσει την κυβέρνηση στην εμπροσθοφυλακή της ευρωπαϊκής Ακροδεξιάς στα θέματα ασύλου και μετανάστευσης, με το βλέμμα στο επικείμενο κόμμα Σαμαρά και τις διαρροές προς τα δεξιά της, όπως και να μεταθέσει τη συζήτηση από τις καταστροφικές κυβερνητικές πολιτικές σε ένα, υποτίθεται, προνομιακό της πεδίο, όπου με αρωγούς τα συστημικά μέσα ενημέρωσης μπορεί ευκολότερα να ρίξει στάχτη στα μάτια του ξενοφοβικού ακροατηρίου και να εμφανιστεί σκληρή, αν και παραμένει εξίσου αναποτελεσματική και αποτυχημένη.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr