Διαβάζοντας τη συλλογή «Ανάμεσα» του Ηλία Κολύβα και φτάνοντας στην τελευταία σελίδα, διαπιστώνω πως ο ποιητής κατέχει τη γλώσσα, την κουμαντάρει, την πλάθει, την αφήνει να ρέει σαν γάργαρο νερό. Είναι μια συλλογή – ποταμός με φαντασία και τόλμη, με παιχνίδισμα και πολιτική χροιά, με μοντερνισμό και μια ελαφρότητα που τη συναντάμε στους ρομαντικούς ποιητές του μεσαίωνα. Δεν μου είναι εύκολο να πω με ποιους δάσκαλους κάθισε και έμαθε να γράφει ποίηση ο Ηλίας. Ίσως επειδή έχει παιδεία και ελληνική και καναδική, έχει αφομοιώσει αναγνώσεις δύο ηπείρων, του παλιού και του νέου κόσμου, σε δύο γλώσσες, τα ελληνικά και τα αγγλικά.
Είναι ένα εκτενές ποίημα μέσα σε ένα άλλο ποίημα. Όπως οι ξύλινες, χρωματιστές ρώσικες μπαμπούσκες που ανοίγεις τη μία για να βρεις μέσα της μια άλλη μικρότερη. Η μία σελίδα υπάρχει στην επόμενη και καθώς προχωράς ανοίγοντας τη μία μετά την άλλη, ανακαλύπτεις πως τα περασμένα μεγαλεία ανήκουν στη μεθεπόμενη σελίδα, πως οι έννοιες και οι εικόνες διαδέχονται η μία την άλλη σε μία αλληλουχία εναλλαγών. Είναι ένας μικρός καθρέφτης αντίκρυ από έναν άλλο μεγαλύτερο καθρέφτη, μέσα σε σκοτεινό θάλαμο όπου εμφανίζονται τα δεδομένα και τα πεπραγμένα μιας ζωής. Εδώ έχουμε έναν Κεμπεκιώτη Έλληνα ποιητή που σκέφτεται και δημιουργεί, έχοντας σπάσει το κέλυφος της συμβατικότητας. Γράφει μία συλλογή προχωρημένη με όλη τη σημασία της λέξης, σπάζοντας το σημείο εκείνο που ενώνει το ειπωμένο με το ανείπωτο —που, υποτίθεται, το σημείο αυτό, είναι το σύνορο της ποίησης.
Ηλίας Κολύβας, Ανάμεσα | Σελ. 80 | Καστανιώτης
Παρά το ότι η συλλογή «Ανάμεσα» φαίνεται να είναι σε γραμμική, αφηγηματική εξέλιξη, μπορείς να την ξεκινήσεις από οποιαδήποτε τυχαία σελίδα και να φτάσεις κάπου από όπου πάλι ξεκινάς χωρίς να έχεις χάσει κάτι. Το όλο ποίημα αποπνέει μια θεατρικότητα. Εχει μία σκηνική δομή. Σαν να δίνει ο ποιητής μια πρόβα τζενεράλε που εξελίσσεται εν μέσω διαλογισμών σε μια λαϊκή αγορά ή σε μια παραλία κάτω από ένα πεύκο. Ο φωτογράφος του ποιήματος είναι ο φωτογραφούμενος σύγχρονος άνθρωπος που αντιπαρέρχεται τη μοναξιά, τη μόνωση και άλλους σύγχρονους ιούς. Ο φωτογράφος του ποιήματος είναι ο ποιητής που παλεύει με δαίμονες απέναντι σε ένα κενό βυθισμένο σε συμβολισμούς και μεταφορές. Εδώ η μνήμη του ποιητή είναι όχι για να θυμάται αλλά για να λησμονεί τη λήθη. Μια λήθη που δεν το βάζει κάτω αλλά επιμένει να μας υπενθυμίζει ότι τα μάτια της ψυχής έχουν ένα βλέμμα πολύ πιο διεισδυτικό από εκείνο της φυσικής όρασης. Το φωτογραφείο του Κολύβα είναι τοποθετημένο ανάμεσα στον πανικό και την απόγνωση, ανάμεσα στον τρόμο και τον φόβο, ανάμεσα σε ένα όραμα για τον κόσμο που δεν είναι εφικτό και σε μια επιμονή που είναι προσβάσιμη από το επιτελείο ενός οικουμενικού οράματος.
Το «Ανάμεσα» φέρνει το τότε στο τώρα, το χθες στο σήμερα, ενώνει τις χρονικές αποστάσεις χωρίς να επαναλαμβάνεται. Και γιατί «Ανάμεσα» και όχι «Ενδιάμεσα»; Διότι είναι γραμμένο εν μέσω πολλών παραγόντων, όπως η έμπνευση, το βίωμα, η εμπειρία, η τεχνική, η αρχιτεκτονική, ο σχεδιασμός, το βλέμμα, το ταξίδι, η παλέτα, τα χρώματα, η γλώσσα, κυρίως η γλώσσα, οι συνειρμοί, οι αναγωγές και οι επαγωγές ενός ψηφιακού κόσμου. Ανάμεσα στη ζωή και στον θάνατο στήνει το σκηνικό του ή το φωτογραφείο του ο ποιητής.
Επειδή ο Κολύβας είναι και ζωγράφος, δεν θα παραλείψω να υπογραμμίσω ότι η μακρά σύνθεση των 80 σελίδων «Ανάμεσα» είναι ένα τοπίο ζωγραφικό, εν μέσω εικόνων και θεμάτων που προκαλούν σκιρτήματα, που βάζει τις λέξεις – εικόνες τη μια μετά την άλλη με εναλλακτικούς τρόπους, διαπραγματευόμενος την ίδια την ιδέα του ποιήματος. Η, αν θέλουμε να το δούμε αλλιώς, είναι ένα μακρύ ποίημα σε εικόνες βάθους.
Διαβάζοντας τον Κολύβα διαβάζουμε τον εαυτό μας. Προσωπικά εμπιστεύομαι το «Ανάμεσα» διότι αφηγείται τον ακινητοποιημένο χρόνο, τον υπερθεματίζει, τον φωτογραφίζει, του δίνει χροιά, ανάσα, υπόσταση, οντότητα, του δίνει ζωή, τον κάνει ορατό, αναζητά μέσα στο παρελθόν το σήμερα, απευθύνεται στο μέλλον για να αντικρίσει το παρόν και να αντικρούσει τους δαίμονές του. Το «Ανάμεσα» είναι μια συλλογή που ευχαρίστως θα ξαναδιάβαζα.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr