13/05/2026 1:29 μμ.
Αφίσα και κείμενο σχετικά με την τραγική κατάσταση της αποκομιδής των σκουπιδιών της πόλης. Κολλιέται και μοιράζεται στις γειτονιές του Ηρακλείου.
Το Ηράκλειο πνίγεται στα σκουπίδια
Εδώ και αρκετά χρόνια, με αποκορύφωμα την τελευταία διετία, το Ηράκλειο βρίσκεται μπροστά σε μια άνευ προηγουμένου, πλήρως τραγική κατάσταση όσον αφορά τα σκουπίδια. Οι υπερχειλισμένοι κάδοι στις γειτονιές έχουν γίνει η νέα κανονικότητα, ενώ σε αρκετά σημεία της πόλης όπου είναι απαραίτητοι δεν υπάρχουν καν, με αποτέλεσμα τη δημιουργία άτυπων χωματερών. Το πρόβλημα έχει ξεπεράσει προ πολλού τη —μη αμελητέα— σφαίρα της αισθητικής και συνιστά σοβαρό υγειονομικό κίνδυνο, ειδικότερα τους μήνες με υψηλές θερμοκρασίες, δηλαδή οριακά τον μισό χρόνο στην Κρήτη. Τι συμβαίνει λοιπόν με την αποκομιδή των σκουπιδιών στο Ηράκλειο και, εν πάση περιπτώσει, πόσο δύσκολο είναι να μπουν μερικοί κάδοι παραπάνω, να ενισχυθεί η υπηρεσία καθαριότητας και να αυξηθούν τα δρομολόγια; Υπό οποιαδήποτε φυσιολογική συνθήκη η απάντηση θα έπρεπε να είναι «καθόλου», αλλά εδώ φυσικά δεν έχουμε να κάνουμε με κάποια τέτοια συνθήκη. Τα πολιτικά παιχνίδια που παίζονται εις βάρος της Ηρακλειώτικης κοινωνίας είναι πιο βρώμικα και από τις γειτονιές μας, και η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά τον Δήμο και το Κράτος.
Το αόρατο χέρι της αγοράς
Υπάρχουν πολύ συγκεκριμένα αίτια για την κατάσταση που αντιμετωπίζει η πόλη και έχουν να κάνουν με την επιτηδευμένη, συνεχόμενη και συστηματική απαξίωση της υπηρεσίας καθαριότητας, έτσι ώστε να ανοίξει ο δρόμος για την ιδιωτικοποίηση της. Η συγκεκριμένη στρατηγική έτσι κι αλλιώς είναι γνωστή εδώ και χρόνια και έχει εφαρμοστεί σε πολλές άλλες περιπτώσεις, ειδικότερα μετά την κρίση χρέους της χώρας και τα μνημόνια που ακολούθησαν. Τρανταχτά παραδείγματα είναι οι ιδιωτικοποιήσεις των λιμανιών και σιδηροδρόμων, των αστικών μεταφορών και της ΔΕΗ μαζί με την απορύθμιση της αγοράς ενέργειας. Δεν αποτελεί όμως ελληνική πρωτοπορία. Εδώ και σχεδόν 50 χρόνια η στρατηγική του καπιταλισμού στη Δύση είναι ακριβώς αυτή: Η σταδιακή και μεθοδευμένη καταστροφή του κοινωνικού κράτους και η εισαγωγή ενός υπερνεοφιλελεύθερου μοντέλου κρατικής διαχείρισης, όπου βασικά κοινωνικά αγαθά και υπηρεσίες μετατρέπονται σε εμπορεύματα και υπόκεινται στους νόμους της «ελεύθερης αγοράς». Οι ιδιωτικοποιήσεις παρουσιάζονται από τους θιασώτες τους ως η μοναδική και αυτονόητη λύση στα προβλήματα και αναπαράγεται το αφήγημα πως μόνο θετικά θα έχουν. Η πραγματικότητα όμως τους διαψεύδει. Αρχικά, λόγω του μοναδικού κινήτρου των ιδιωτικών επιχειρήσεων —το κέρδος—, η μετάβαση σε έναν ιδιώτη έχει πολλές φορές σημάνει τη χειροτέρευση των παρεχόμενων υπηρεσιών και την αύξηση του κόστους λειτουργίας τους, για να μπορέσουν να μεγιστοποιηθούν τα έσοδα της επιχείρησης. Βγαίνει δηλαδή από το ζύγι οποιαδήποτε έννοια παροχής για το καλό της κοινότητας, του δήμου, της κοινωνίας εν συνόλω, και ο μόνος παράγοντας είναι η χασούρα και ο τζίρος. Αποτέλεσµα είναι ο άμεσος ή έμμεσος αποκλεισμός των φτωχότερων κοινωνικών στρωμάτων (βλ. μεθοδευμένη κατάρρευση του ΕΣΥ και τις ιδιωτικές κλινικές και νοσοκομεία) ή η αναγκαστική προσαρμογή στη νέα πραγματικότητα και το αυξημένο της κόστος, όταν µιλάµε για πάγιες και βασικές κοινωνικές ανάγκες (ρεύμα, νερό, στέγη). Με άλλα λόγια, κοινωνική ζούγκλα. Μια άλλη πτυχή αυτής της µετάβασης που δεν αναφέρεται τόσο συχνά είναι η αποδυνάµωση της διεκδικητικής µας ικανότητας. Η πίεση που µπορούµε να ασκήσουµε σε µια ιδιωτική επιχείρηση, που δεν λογοδοτεί σε κανέναν, είναι σαφώς µικρότερη.
Η τωρινή κατάσταση
Για να µπορέσει να εφαρµοστεί επιτυχώς αυτή η µετάβαση, η συνταγή είναι πολύ συγκεκριµένη. Αρχικά, είναι απαραίτητη η υπονόµευση και υποβάθµιση µιας δηµόσιας υπηρεσίας, για να παρουσιαστεί ως δυσλειτουργική. Δεύτερον, η προώθηση ενός αφηγήµατος που παρουσιάζει το δηµόσιο φύσει και θέσει ανίκανο να διαχειριστεί το αγαθό ή την υπηρεσία, και ταυτόχρονα την ιδιωτική παρέµβαση ως τη λύση σε αυτό το πρόβληµα, καθώς η ιδιωτικοποίηση θα αφαιρέσει κόστη από το κράτος και θα βελτιώσει την υπηρεσία. Μπορούµε να παρατηρήσουµε το ίδιο µοτίβο και στη δική µας περίπτωση.
Από το 2013 µέχρι το 2023, λοιπόν, πραγµατοποιούνται ελάχιστες προσλήψεις µόνιµου προσωπικού και αντ’ αυτού ο Δήµος επιλέγει να εφαρµόσει σχέσεις εργασίας µε ανακυκλωµένους εργαζοµένους και διάφορες άλλες ελαστικές µορφές εργασίας που επί της ουσίας δεν ανοίγουν µόνιµες θέσεις. Τον Μάρτιο του 2023, το Κράτος επιτίθεται ευθέως στο προσωπικό του Δήµου και µε δικαστική απόφαση απολύει µια µεγάλη µερίδα εργαζοµένων από την υπηρεσία της καθαριότητας, συγκεκριµένα όσους και όσες είχαν εργασιακή σχέση µέσω ΑΣΕΠ την περίοδο 2015 – 2019. Το αποτέλεσµα είναι οι µόνιµοι εργαζόµενοι να µειωθούν από 127 σε 75 και οι οδηγοί απορριµµατοφόρων από 78 σε 41. Ερχόµενοι στο 2025, η υπηρεσία λειτουργεί οριακά. Σύµφωνα µε τον Σύλλογο Εργαζοµένων Καθαριότητας / Εργατοτεχνικών (ΣΕΚΕΤ), από τις 30 νέες θέσεις εργασίας που άνοιξαν το 2024, καλύφθηκαν οι 17. Από αυτούς τους εργαζοµένους, οι 2 παραιτήθηκαν, καθώς ήταν από άλλες πόλεις και ο µισθός των 850 ευρώ προφανώς και δεν επαρκούσε για να νοικιάσει και να ζήσει κανείς στο Ηράκλειο αξιοπρεπώς, ενώ οι 3 είναι σε άδεια άνευ αποδοχών. Οι υπόλοιποι 13 εργαζόµενοι παραµένουν εκτός υπηρεσίας, περιµένοντας την πρόσληψή τους µέσω ΑΣΕΠ, λόγω «έλλειψης χρηµάτων», µια δικαιολογία που αποτελεί σταθερή γραµµή του Δήµου. Ακόµα και σήµερα, ο ΣΕΚΕΤ αναφέρει πως η υπηρεσία υπολειτουργεί και το πρόβληµα καθαριότητας σαφώς παραµένει, µε το κυριότερο θέµα να είναι η έλλειψη οδηγών, οι οποίοι αναγκάζονται να δουλεύουν παράνοµα 6 και 7 µέρες την εβδοµάδα (!).
Εν µέσω αυτής της µεθοδευµένης υποβάθµισης έρχεται λοιπόν η σταδιακή παρέµβαση του ιδιωτικού κεφαλαίου και τα προαναφερθέντα προβλήµατα που τη συνοδεύουν. Ο Δήµος έχει αρχικά συνάψει 4ετή συµφωνία µε κόστος πάνω από 700 χιλιάδες ευρώ, για τη µίσθωση (leasing) απορριµµατοφόρων από ιδιώτη, που µετά το πέρας της συµφωνίας προφανώς δεν θα του ανήκουν, αντί να δαπανήσει τα ίδια λεφτά για την αγορά των οχηµάτων. Στη συνέχεια περνάµε στην τραγική κατάσταση που επικρατεί στον ιδιωτικό σταθµό µεταφόρτωσης απορριµµάτων, που κοστίζει 1 εκατοµµύριο ευρώ τον χρόνο, όπου τα απορριµµατοφόρα που πηγαίνουν σε αυτόν αναγκάζονται να περιµένουν µέχρι και 2 ώρες για να ξεφορτώσουν, προκαλώντας τεράστια καθυστέρηση στο πρόγραµµα. Συνεχίζουµε στην αποκοµιδή ανακύκλωσης, όπου αφού απολύθηκε έµπειρο προσωπικό µε πολυετή εµπειρία και έγινε απευθείας ανάθεση σε ιδιώτη, επικράτησε το απόλυτο χάος, καθώς διαδικασία δεν είναι όσο απλή φαίνεται. Υπάρχουν ιδιαιτερότητες που δεν αντιµετωπίζονται µε µια τεχνοκρατική χάραξη δροµολογίων πάνω στον χάρτη και ενός χρονοδιαγράµµατος βαρδιών. Απαιτούνται εργαζόµενοι και εργαζόµενες που γνωρίζουν τη δουλειά και την πόλη, και αυτοί πλέον είναι άνεργοι και άνεργες. Τέλος, να σηµειωθεί πως ο ίδιος ιδιώτης συµβάλλει στην υπολειτουργία της Υπηρεσίας, καθώς µετά τη λήξη της σύµβασής του, δεν έχει επιστρέψει τα δύο απορριµµατοφόρα που είναι δηµοτική περιουσία και δεν έχει επισκευάσει τα τρία απορριµµατοφόρα ανακύκλωσης που υπέστησαν βλάβες υπό τη διαχείρισή του. Προφανώς όλα αυτά τα επιπλέον κόστη µετακυλίονται µέσω των δηµοτικών τελών, σε εµάς.
Το παράδοξο είναι πως σε θεσµικό επίπεδο, υπάρχει ήδη προτεινόµενη λύση, ο Οργανισµός Εσωτερικής Υπηρεσίας του Δήµου. Το εν λόγω όργανο έχει σκοπό την αντιµετώπιση των χρόνιων δυσλειτουργιών στις δηµοτικές υπηρεσίες και προβλέπει το άνοιγµα 700 µόνιµων θέσεων, εκ των οποίων 301 στη Διεύθυνση Καθαριότητας. Παρ’ όλα αυτά, εδώ και 28 µήνες η δηµοτική αρχή καθυστερεί την έγκρισή του, µε τα δηµοτικά στελέχη να σφυρίζουν αδιάφορα και τον αρµόδιο αντιδήµαρχο να διακηρύσσει πως µέσω παρέµβασης ιδιώτη όλα θα φτιάξουν.
Τι μπορούμε να κάνουμε
Είναι αναγκαίο τώρα περισσότερο από ποτέ να πιέσουµε τους αρµόδιους και πραγµατικά υπεύθυνους για αυτή την τραγική κατάσταση. Κόντρα σε λογικές ανάθεσης σε κάποιον «σωτήρα» και απορρίπτοντας την κουλτούρα παραίτησης που επικρατεί, πρέπει να συνειδητοποιήσουµε πως η δύναµη έρχεται µέσω της συλλογικής δράσης. Να σταθούµε έµπρακτα και αλληλέγγυα πλάι στους εργαζοµένους και εργαζόµενες στην Υπηρεσία Καθαριότητας, να δυναµώσουµε τη φωνή τους και να απαιτήσουµε την ενίσχυση της υπηρεσίας και την εκπλήρωση όποιων άλλων αιτηµάτων έχουν. Μέσω αδιαµεσολάβητων δυναµικών αγώνων, µε επιµονή και σταθερότητα, µπορούµε να κατακτήσουµε την αναβάθµιση των συνθηκών διαβίωσης στην πόλη µας, και ό,τι άλλο χρειαστεί.
ΜΑΣ ΕΧΕΤΕ ΠΝΙΞΕΙ ΣΤΑ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΨΕΜΑΤΑ
ΑΜΕΣΕΣ ΠΡΟΣΛΗΨΕΙΣ ΣΤΙΣ ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑΣ
Προλεταριακή Περίπολος
Μάιος 2026
Ηράκλειο Κρήτης
media:
skoupidia-afisa.jpeg
kados.jpeg
skoupidia-stimeno.pdf