04/03/2026 7:22 μμ.
ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΥΤΟΔΙΑΘΕΣΗ ΤΩΝ ΣΩΜΑΤΩΝ
Η 8Η ΜΑΡΤΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΓΙΟΡΤΗ. ΕΙΝΑΙ ΑΓΩΝΑΣ.
Η 8η Μάρτη δεν είναι εθιμοτυπική «γιορτή» ούτε μέρα συμβολικών ευχών, λουλουδιών και δώρων. Είναι ημέρα μνήμης και αγώνα για όλα όσα το πατριαρχικό, κρατικό και καπιταλιστικό σύστημα προσπαθεί να κρύψει, να ελέγξει, να καταστείλει, να μας κλέψει. Είναι μέρα που θυμόμαστε τις φωνές και τις ζωές των γυναικών, των θηλυκοτήτων, των τρανς και όλων όσων βιώνουν πολλαπλές μορφές καταπίεσης. Είναι ημέρα υπενθύμισης του αγώνα μας και όσων παλεύουμε να αποτάξουμε. Φέτος, επιλέξαμε να θίξουμε το θέμα των σωμάτων μας, καθώς όλο και περισσότερος λόγος βλέπουμε να γίνεται γύρω από αυτά, για εμάς, χωρίς εμάς.
ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ, ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ
Τα σώματά μας δεν είναι ουδέτερα πεδία, προϊόν «προσωπικών επιλογών» ή «ιδιωτικής ζωής» για το κράτος και το κεφάλαιο. Είναι πεδία ελέγχου, πειθαρχίας και οικονομικής εκμετάλλευσης.
Η καπιταλιστική συσσώρευση έχει ιστορικά επιχειρήσει να αποσυνδέσει την αναπαραγωγή της ζωής από την ίδια τη γυναίκα, να την ποινικοποιήσει, να τη διαμεσολαβήσει μέσω του νόμου, της ιατρικής, της οικογένειας και της θρησκείας. Η «μητρότητα» μετατρέπεται σε ρόλο κοινωνικά επιβεβλημένο και οικονομικά αξιοποιήσιμο, όχι σε εμπειρία αυτοκαθορισμού.
ΜΑΙΕΥΤΙΚΗ ΒΙΑ: ΕΡΓΑΛΕΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑΣ
Ιατρικό σύστημα, κράτος και οικογένεια αντιμετωπίζουν όσες γυναίκες επιλέγουν τη μητρότητα ως άρρωστες και ανήμπορες, το σώμα τους γίνεται αντικείμενο διαχείρισης της πατριαρχίας και της εξουσίας, ενώ η ίδια τους η γέννα δεν τους ανήκει. Ο ιατρικός πατερναλισμός και ο καπιταλισμός αναγνωρίζουν τη γέννα ως «σκέτη παραγωγή» και «ιατρικό προϊόν», με τους γιατρούς να παρουσιάζονται ως αυθεντίες και να αποφασίζουν για το «καλό εκείνης και του παιδιού της» παραβιάζοντας τις επιθυμίες της και τη συναίνεσή της, ακρωτηριάζοντας το ίδιο της το σώμα, αφήνοντας την στο έλεός τους. Το μαιευτικό σύστημα στην Ελλάδα βασίζεται στην άσκηση μαιευτικής βίας, η οποία λειτουργεί ως μηχανισμός πατριαρχικής πειθάρχησης του σώματος. Ως σήμερα, οι πρακτικές που εφαρμόζονται από γυναικολόγους μαιευτήρες, όπως σε κάθε εποχή, διακρίνονται από έλλειψη επιστημονικής τεκμηρίωσης στην εφαρμογή μεθόδων, με στόχο την επιβολή εξουσίας και ελέγχου των γυναικείων λειτουργιών, χωρίς τη συναίνεσή μας. Αντίστοιχα, μετανάστριες, Ρομά, φτωχές γυναίκες, ανήλικες μητέρες, γυναίκες με αναπηρία, οροθετικές, κρατούμενες, αλλά και τρανς ή μη δυαδικά άτομα και σεξεργάτριες που κυοφορούν, βιώνουν εντονότερο θεσμικό αποκλεισμό, απαξίωση και μια εμπειρία βασισμένη στο ρατσισμό και στις ταξικές ανισότητες.
Η μαιευτική βία δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο, ούτε περιορίζεται σε «κακές πρακτικές» γιατρών. Σε συνθήκες πολέμου και κατοχής, ο έλεγχος της κύησης και της γέννας γίνεται πρακτική γενοκτονίας. Στη Λωρίδα της Γάζας, το τρόμο-κράτος του Ισραήλ, στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης γενοκτονίας ενάντια στον παλαιστινιακό λαό, έχει στοχεύσει και καταστρέψει υποδομές αναπαραγωγικής υγείας, έχει μπλοκάρει την είσοδο βασικών φαρμάκων και ιατρικού εξοπλισμού για εγκύους, ενώ γυναίκες αναγκάζονται να γεννούν μέσα σε ερείπια, χωρίς πρόσβαση σε ζωτική φροντίδα. Ο έλεγχος των σωμάτων δεν ασκείται μόνο με νόμους και «ηθικά» αφηγήματα, ασκείται και με βόμβες, πολιορκίες και στέρηση βασικών όρων ζωής. Η αναπαραγωγή μετατρέπεται σε πεδίο πολεμικής στρατηγικής και τα σώματα των γυναικών σε στόχο.
ΔΕ ΓΕΝΝΑΜΕ ΓΙΑ ΚΑΜΙΑ ΠΑΤΡΙΔΑ, ΘΕΟ, ΑΦΕΝΤΙΚΟ
Η ιστορία της υποταγής των γυναικών είναι ιστορία ελέγχου της αναπαραγωγικής εργασίας και του γυναικείου σώματος ως εργαλείου ανάπτυξης του καπιταλισμού.Το σώμα, κατάλληλα ακρωτηριασμένο, τόσο μεταφορικά όσο και κυριολεκτικά σε πολλές περιπτώσεις,αποτελεί πεδίο εκτόνωσης θρησκευτικών και πατριαρχικών αντιλήψεων, αποστερημένο από την σεξουαλική απόλαυση και την ανάγκη για αυτοδιάθεση και έκφραση της επιθυμίας. Το σώμα μετατρέπεται σε αντικείμενο πειθαρχίας και οικονομικής «ανάγκης»: πρέπει να γεννάμε τα επόμενα εργατά, να υπηρετούμε και να συντηρούμε το καπιταλιστικό σύστημα είτε το επιθυμούμε είτε όχι.
Σήμερα, η ιατρική και το κράτος χρησιμοποιούν τα σώματά μας ως πειράματα και μηχανές παραγωγής, ενώ το αφήγημα ενός «δημογραφικού προβλήματος» επιφορτίζει τις «ελληνίδες» με την επίλυση του. Στα εθνικιστικά παραληρήματα κυβερνώντων και συστημικών ΜΜΕ, που θρέφουν ρατσισμό και φασισμό, απαντάμε ότι μπροστά στη σάπια ιδέα του έθνους, εμείς επιλέγουμε την αυτοδιάθεσή μας.
ΑΜΒΛΩΣΗ: ΔΙΚΟ ΜΑΣ ΤΟ ΣΩΜΑ, ΔΙΚΗ ΜΑΣ ΕΠΙΛΟΓΗ
Τα σώματά μας ιστορικά έχουν υπάρξει πεδίο ελέγχου και πειθάρχησης, είτε μέσω της απαγόρευσης των αμβλώσεων, είτε μέσω της επιβολής τους. Η άρνηση της αναπαραγωγικής μας αυτονομίας εντάσσεται στην ίδια λογική που θέλει τις γυναίκες «χρήσιμες» μόνο ως μηχανές αναπαραγωγής ή ως φτηνό εργατικό δυναμικό, αλλά δεν αναγνωρίζει τα σώματά μας ως δικά μας. Η παρέμβαση όποιας εξουσίας στα θηλυκά σώματα δεν αφορούσε ποτέ την “προστασία της ανθρώπινης ζωής”.
Χαρακτηριστικά ιστορικά παραδείγματα αποικιοκρατικής επιβολής πάνω σε θηλυκά σώματα αποτελούν οι δεκάδες «καμπάνιες» μαζικών στειρώσεων και αμβλώσεων που χρηματοδοτήθηκαν από τις ΗΠΑ, από τα μέσα του 20ου αιώνα, σε χώρες της Ασίας, στη βάση αφηγημάτων περί “υπερπληθυσμού” και “ανάγκης” για πληθυσμιακό έλεγχο. Την ίδια περίοδο, αμερικανικά νοσοκομεία εκτελούν στειρώσεις μαύρων, ιθαγενών και λατίνων γυναικών χωρίς τη συναίνεσή τους.
Όσον αφορά την Ελλάδα, η άμβλωση θεωρείται νόμιμη από το 1986 και προβλέπεται να παρέχεται δωρεάν σε δημόσια νοσοκομεία. Ωστόσο, η νομιμότητα δεν ισοδυναμεί με πραγματική πρόσβαση. Πρόσφατη έρευνα έδειξε πως από τα 80 δημόσια νοσοκομεία που ερωτήθηκαν, 46 δήλωσαν ότι δεν πραγματοποιούν αμβλώσεις, 7 απέφυγαν σαφή απάντηση και μόνο 27 απάντησαν θετικά. Είτε επιλέγουμε να γεννήσουμε είτε όχι, κράτος και καπιταλισμός συνεχίζουν να διεκδικούν τον έλεγχο των σωμάτων μας και να αποφασίζουν ποια ζωή αξίζει να προστατευτεί και ποια όχι.
Η άμβλωση βαφτίζεται “δολοφονία” από εκκλησία και φασιστοειδείς πολιτικούς για πειθαρχία και έλεγχο, όχι για υπεράσπιση της ζωής. Όταν όμως το κράτος ασκεί θανατηφόρα βία, όπως στη Χίο από λιμενόμπατσους όπου τα δύο αγέννητα έμβρυα που χάθηκαν δεν αναγνωρίστηκαν ως ανθρώπινες ζωές, η “αξία της ζωής” σιωπά, αποκαλύπτοντας καθαρά την υποκρισία: η «αξία της ζωής» που επικαλούνται δεν είναι καθολική, αλλά εργαλείο εξουσίας.
ΤΡΑΝΣ ΒΙΩΜΑ ΣΤΟ ΙΑΤΡΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
Η “αξία της ζωής” καθορίζεται πριν ακομή την γέννηση, όπου το ιατρικό σύστημα καλείται να κατηγοριοποίησει τα έμβρυα σε αγοράκι ή κοριτσάκι, καλώντας τα να επιτελέσουν το ρόλο που τους έχει επιβληθεί. Η μη – συμμόρφωση σε αυτό το δίπολο γεννά ιατρική βία, όπου τρανς και intersex άτομα αντιμετωπίζονται και αναγκάζονται να αξιολογούνται ως δυσφορικά και διαταραγμένα από ψυχολόγους και γιατρούς, να πληρώνουν υπέρογκα ποσά για επεμβάσεις που το σύστημα υποτιμά ως «αισθητικές» ή να υποβάλλονται σε μη συναινετικές παρεμβάσεις ή ορμονοθεραπείες από τη γέννηση για να χωρέσουν με το ζόρι στο δυαδικό τους καλούπι.
Και ενώ γιατροί επικαλούνται «αντίρρηση συνείδησης» για να αρνηθούν αμβλώσεις στο όνομα της ηθικής, το ίδιο ιατρικό καθεστώς δεν διστάζει να προτείνει την έκτρωση ως λύση όταν διαπιστώνει «αμφιβολία» στα γεννητικά όργανα, αντιμετωπίζοντας την intersex ύπαρξη ως σφάλμα προς διόρθωση ή εξάλειψη. Ο ίδιος ο κρατικός μηχανισμός, τελικώς, γεννά ένα ιατρικό σύστημα που αξιώνει να αποφασίζει ποια σώματα είναι βιώσιμα, ποια πρέπει να πειθαρχηθούν και ποια δεν αξίζουν να γεννηθούν, ως ένδειξη ωμής εξουσίας.
ΚΡΑΤΟΣ – ΜΠΑΤΣΟΙ – ΕΚΚΛΗΣΙΑ – ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΑΡΧΗ, ΞΕΠΛΕΝΟΥΝ ΚΑΘΕ ΚΑΚΟΠΟΙΗΤΗ
Ας τελειώνουμε με το παραμύθι της “ουδέτερης” νομοθετικής δικαιοσύνης. Το κράτος και η αστική δικαιοσύνη δεν προστατεύουν. Διαχειρίζονται και αναπαράγουν τη βία μέσω των νόμων και της καταστολής. Σε πολλά περιστατικά έμφυλης βίας, κακοποίησης ή απειλών για τη ζωή, τα νομικά μονοπάτια οδηγούν σε επανατραυματισμό των επιζώντων: εξαντλητικές ανακρίσεις, αμφισβήτηση της εμπειρίας τους, κακοποιητές που επιβραβεύονται από την κανονικότητα, παραγραφές και πατριαρχική αμφιβολία. Υπάρχουν άπειρες υποθέσεις που επιβεβαιώνουν τη σαπίλα του δικαστικού συστήματος με κάποιες ενδεικτικές να είναι το κύκλωμα trafficking του Κολωνού, η υπόθεση της 19χρονης στην Ηλιούπολη, Greek Mafia, υπόθεση Αμαρυλλίς, μπάτσοι βιαστές στο ΑΤ Ομόνοιας, γυναικοκτονίες κ.ά. Όλες αυτές οι υποθέσεις καταλήγουν συχνά με τους κακοποιητές ελεύθερους και τα επιζώντα διπλά και τριπλά τραυματισμένα.
Η αστική δικαιοσύνη δεν αποτυγχάνει, αλλά εκτελεί το ρόλο της: προστατεύει τους κακοποιητές, απομονώνει τα επιζώντα και μετατρέπει την έμφυλη βία σε “εξαίρεση”, όχι σε δομικό αποτέλεσμα του συστήματος.
ΒΙΟΛΑΝΤΑ: ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΤΥΧΗΜΑ, ΕΙΝΑΙ ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ
Η βία πάνω στα σώματά μας δεν περιορίζεται μόνο στα σπίτια ή στις δικαστικές αίθουσες. Εκτείνεται και στους χώρους εργασίας, εκεί όπου κράτος και αγορά αποφασίζουν ποια σώματα είναι αναλώσιμα. Η δολοφονία των πέντε εργατριών στο εργοστάσιο της Βιολάντα δεν ήταν ένα “εργατικό ατύχημα”, αλλά ταξική δολοφονία, αποτέλεσμα του τρόπου με τον οποίο οργανώνεται η παραγωγή και η εργασία. Το ίδιο σύστημα που επιχειρεί να ελέγχει τα σώματά μας ως μηχανές αναπαραγωγής, τα μετατρέπει και σε μηχανές παραγωγής μέχρι εξάντλησης, μέχρι θανάτου. Σώματα γυναικών φτηνά, αναλώσιμα, πειθαρχημένα, εγκλωβισμένα σε συνθήκες χωρίς ουσιαστική προστασία, χωρίς φωνή και χωρίς δικαίωμα άρνησης. Σώματα που λογίζονται ως κόστος παραγωγής και όχι ως ζωές. Όταν γυναίκες της εργατικής τάξης πεθαίνουν μέσα σε εργοστάσια, η ευθύνη διαχέεται και η βία βαφτίζεται “αστοχία” ή “λάθος”. Οι ένοχοι εξαφανίζονται και η βία θεωρείται “εξαίρεση” ενώ η εργοδοτική και κρατική ευθύνη κουκουλώνονται. Όπως και στις υποθέσεις έμφυλης βίας, το έγκλημα συνοδεύουν σιωπή, αδιαφορία, κανονικοποίηση της κακοποίησης. Τα σώματά μας παραμένουν το πεδίο όπου το σύστημα ασκεί την εξουσία του – μέχρι θανάτου.
ΤΑ ΣΩΜΑΤΑ ΜΑΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΜΠΟΡΕΥΜΑΤΑ
Για το υπάρχον σύστημα, η θηλυκότητα δεν αντιμετωπίζεται ως υποκείμενο, αλλά ως πόρος. Η αξία της μετριέται με όρους χρησιμότητας: πόσο μπορεί να παράγει, πόσο μπορεί να αναπαράγει, πόσο μπορεί να φροντίσει, πόσο μπορεί να αντέξει. Όταν γεννά, είναι χρήσιμη. Όταν δουλεύει με χαμηλό μισθό, είναι χρήσιμη. Όταν φροντίζει δωρεάν, είναι χρήσιμη. Όταν αρρωσταίνει, όταν αντιστέκεται, όταν αρνείται, όταν διεκδικεί, γίνεται πρόβλημα. Η κρατική και καπιταλιστική ρητορική μιλά για «ισότητα» και «δικαιώματα», αλλά στην πράξη απαιτεί πειθαρχημένα σώματα και σιωπηλή εργασία. Δεν μας θέλουν ελεύθερες, μας θέλουν λειτουργικές.
Η 8η Μάρτη δεν είναι ημέρα γιορτής, ούτε συμβολικής αναγνώρισης. Είναι ημέρα σύγκρουσης με ένα σύστημα που οργανώνει τη ζωή μας και τα σώματά μας γύρω από την εκμετάλλευση, την πειθάρχηση και τη βία. Αγωνιζόμαστε για την ελευθερία των σωμάτων μας όχι ως ατομικό αίτημα, αλλά ως συλλογική ανάγκη. Για να πάρουμε πίσω όσα μας έχουν αφαιρεθεί: την αυτοδιάθεση, τη φωνή, το χρόνο, τη ζωή μας. Απέναντι σε κράτος, πατριαρχία και καπιταλισμό, επιλέγουμε τον αγώνα, την αλληλεγγύη και τη ρήξη. Δε θέλουμε τα σώματά μας να είναι χρήσιμα για το σύστημα, ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΔΙΚΑ ΜΑΣ.
ΕΙΜΑΣΤΕ ΠΟΛΛΑ ΔΕΝ ΚΑΝΟΥΜΕ ΗΣΥΧΙΑ ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΘΑ ΤΟ ΚΑΨΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΑ
ΦΕΜ ΑΝΤΙΒΙΑ
ΤΡΑΝΣΦΕΜΙΝΙΣΤΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΣΕ ΚΑΘΕ ΓΕΙΤΟΝΙΑ
media:
WhatsApp_Image_2026-03-04_at_6.40.09_PM.jpeg