16/02/2026 8:12 μμ.
Την Παρασκευή 13/2 πραγματοποιήθηκε με επιτυχία η εκδήλωση-παρουσίαση της Φεντεραλιστικής Ένωσης Αναρχικών στην κατάληψη παραρτήματος στην Πάτρα, με την συμμετοχή της ΦΕΑΝ – Ομάδα Συνεργαζόμενων μελών Πάτρας- και της ΦΕΑΝ Αθήνας. Χαιρετίζουμε τις δεκάδες των συντρόφων και των συντροφισσών της πόλης που ανταποκρίθηκαν στην εκδήλωση-παρουσίαση της ΦΕΑΝ και την μικροφωνική συγκέντρωση για το κρατικό-καπιταλιστικό έγκλημα των Τεμπών την επόμενη μέρα.
Μόνη λύση και προοπτική για ένα αναρχικό κίνημα επαναστατικό και νικηφόρο είναι η κοινή, ενιαία και στην βάση μιας πλατιάς συμφωνίας αρχών, θέσεων και στόχων οργάνωση η οποία θα υπερβεί τις παθογένειες, την αυτοαναφορικότητα και την εσωστρέφεια που όλα αυτά τα χρόνια καταδικάζουν τον εγχώριο αναρχισμό σε έναν μικρό «χώρο», ζωντανό και μάχιμο μεν, αλλά αδύναμο να πρωταγωνιστήσει στις πολιτικές εξελίξεις και την ταξική πάλη των καιρών ως εμπροσθοφυλακή του αγώνα για την Κοινωνική Επανάσταση.
Μόνη λύση και προοπτική είναι να μαζικοποιήσουμε σε κάθε γωνιά της χώρας έναν κοινό φεντεραλιστικό οργανισμό που θα διαχυθεί μέσα στην καρδιά της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας που ασφυκτιά από τις πολιτικές κράτους και κεφαλαίου και θα διανοίξει έναν άλλον δρόμο. Τον δρόμο της επαναστατικής αναδιοργάνωσης της κοινωνίας. Ακριβώς για να υπηρετήσει αυτή την προοπτική ιδρύθηκε πρόσφατα η ΦΕΑΝ και σ’ αυτή την κατεύθυνση απευθύνει ευρύ κάλεσμα για την συγκρότηση νέων πυρήνων και την πύκνωση των γραμμών της.
Ακολουθούν η εισήγηση της ΦΕΑΝ Αθήνας στην εκδήλωση
Συντρόφισσες και σύντροφοι είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι που βρισκόμαστε στην πόλη της Πάτρας, εδώ απ’ όπου και ξεκινά το περιπετειώδες ταξίδι για την οικοδόμηση πανελλαδικής αναρχικής οργάνωσης. Όπως ήδη θα γνωρίζετε, στην πόλη έχει συσταθεί και δραστηριοποιείται μια ομάδα συνεργαζόμενων μελών της ΦΕΑΝ, η οποία και οικοδομεί αυτή την περίοδο τον πρώτο πυρήνα της οργάνωσης έξω από την Αθήνα. Πολύ σύντομα θα πάρουν σειρά κι άλλες πόλεις, ακόμη και νησιά.
Είμαστε όμως ιδιαίτερα χαρούμενοι που ο πρώτος σταθμός είναι μια πόλη που χαρακτηρίζεται από μεγάλες ταξικές αγωνιστικές παραδόσεις. Η ιστορία είναι μακρά και πηγαίνει πολύ πίσω, στις απαρχές της οργανωμένης πάλης των τάξεων στον ελληνικό καπιταλιστικό σχηματισμό και στις απαρχές του πολιτικού μας κινήματος. Η Πάτρα αποτέλεσε στα τέλη του 19ου αιώνα το δεύτερο κέντρο διάδοσης των πρώιμων ακόμα αναρχικών ιδεών, παίρνοντας την σκυτάλη από τον Πύργο. Εδώ έδρασε ο Δημοκρατικός Σύλλογος Πάτρας, μια οργάνωση που συνδέθηκε με την Διεθνή Ένωση των Εργατών και την μπακουνική Συμμαχία ενώ λίγο αργότερα η πατρινή εφημερίδα «Επί τα Πρόσω» πέρασε στα χέρια του Γιάννη Μαγκανάρα και αποτέλεσε μια από τις πρώτες αναρχικές εφημερίδες στον ελλαδικό χώρο.
Το αγροτικό κίνημα στα τέλη του 19ου αιώνα και των αρχών του 20ου, με εμβληματικό τον αγώνα των καλλιεργητών σταφίδας, οι αντιδικτατορικοί αγώνες, το μετέπειτα εργατικό-προλεταριακό κίνημα, έχουν χαράξει ανεξίτηλα την ιστορία αυτής της πόλης, η οποία είναι ποτισμένη από το αίμα που έχυσε ο δάσκαλος Νίκος Τεμπονέρας από τα χτυπήματα των δολοφόνων της οργάνωσης νεολαίας του κόμματος που σήμερα βρίσκεται στην κυβέρνηση.
Η σύντομη αυτή αναφορά στην ταξική ιστορία της πόλης αλλά και πιο συγκεκριμένα, στην αναρχική ταξική της ιστορία, μας δίνει το πάτημα για να ξεκινήσουμε το πολιτικό μέρος της εισήγησης μας με έναν αντικειμενικό και ιστορικά τεκμηριωμένο ισχυρισμό. Η εμφάνιση των αναρχικών ιδεών στον ελλαδικό χώρο αποτελεί προϊόν των ίδιων ιστορικών προϋποθέσεων που γέννησαν τον αναρχισμό παγκόσμια. Η πάλη των τάξεων, η εμφάνιση του εργατικού κινήματος και οι πρώιμες σοσιαλιστικές ιδέες ήταν η μήτρα στην οποία κυοφορήθηκε ο αναρχισμός ως επαναστατική κοσμοθεωρία της εργατικής τάξης και ως επαναστατικό κίνημα. Χωρίς τις αιτιακές του προϋποθέσεις, χωρίς τα καταστατικά του γνωρίσματα, χωρίς τον ιστορικό ταξικό και επαναστατικό του χαρακτήρα, ο αναρχισμός δεν υφίσταται.
Οι θεμελιώδεις ρίζες του κινήματος μας δεν μπορούν να αποκοπούν από την ιστορική του συνέχεια. Είναι το αφετηριακό σημείο προς τους σύγχρονους σταθμούς της πολιτικής και επαναστατικής του ιστορίας, τους οποίους εμείς σήμερα καλούμαστε να διαβούμε κατευθύνοντας τους κοινωνικούς και ταξικούς αγώνες των καιρών μας προς την τελική νίκη, προς τον τελικό σταθμό, δηλαδή την επαναστατική αναδιοργάνωση της κοινωνίας. Γιατί ο αναρχικός αγώνας, η αναγκαία οργάνωση και το ταξίδι στο οποίο αναφερθήκαμε δεν είναι ένα ταξίδι χωρίς προορισμό σαν την Οδύσσεια του Καζαντζάκη ή του «κινήματος που είναι το παν, αλλά ο σκοπός τίποτα» όπως διακήρυσσε ο σοσιαλδημοκράτης Μπερνστάιν, γνωστός και ως «πατέρας του ρεφορμισμού». Είναι ένα ταξίδι που νοηματοδοτείται από τον σκοπό του.
100 χρόνια πριν μια ομάδα Ρώσων εξόριστων αναρχικών με το όνομα «DeloTruda» παρουσιάζοντας ένα σχέδιο οργάνωσης, γνωστό ως «Πλατφόρμα», δήλωσε την αναγκαιότητα ο αναρχισμός να πάψει να αποτελεί «ένα μικρό επεισόδιο στην ιστορία των αγώνων της εργατικής τάξης». Καλώντας, μέσω του εμβληματικού αυτού κειμένου, στην προοπτική συγκρότησης μιας ενιαίας γενικής αναρχικής οργάνωσης η οποία θα χαρακτηρίζεται από «ιδεολογική και τακτική ενότητα», από «συλλογική μέθοδο δράσης» και «ομοσπονδιοποιημένους πυρήνες» και η οποία θα προτάξει ένα επαναστατικό πρόγραμμα ανατροπής για τον ελευθεριακό κομμουνισμό και την αναρχία, παλεύοντας για την εφαρμογή του.
Η αναγκαιότητα αυτή παραμένει. Η γενική ένωση των αναρχικών αποτελεί ένα ιστορικό διακύβευμα αν θέλουμε ο αναρχισμός να αποτελέσει πρωταγωνιστή των εξελίξεων της εποχής μας και να μετασχηματιστεί από δύναμη διαμαρτυρίας σε αυτό που από την ίδια του την ιστορική μήτρα είναι: δύναμη επαναστατικής ανατροπής. Η Φεντεραλιστική Ένωση Αναρχικών υποστηρίζει ότι αυτός είναι ο ιστορικός ρόλος του κινήματος μας. Όχι με την μεταφυσική έννοια των μαρξιστικών νομοτελειών, όχι δηλαδή ως εκπλήρωση αποστολής που εκπορεύεται από ανώτερους σκοπούς μιας ιστορίας που κινείται μηχανιστικά στην βάση προδιαγεγραμμένων σταδίων. Αλλά ως αναγκαιότητα που παράγεται από την ίδια διαλεκτική φύση της κοινωνικής προόδου και την υλιστική παραδοχή ότι η ιστορία δεν έχει τέλμα και σίγουρα ο καπιταλισμός δεν αποτελεί τον τερματικό της σταθμό.
Υπό αυτή την έννοια δεν πιστεύουμε ότι «όλα παραμένουν αμετακίνητα» και στο μεταμοντέρνο τέλος της ιστορίας. Δεν πιστεύουμε στο τέλος των ιδεολογιών και τον «τελευταίο άνθρωπο». Δεν πιστεύουμε στο τέλος των «μεγάλων αφηγήσεων» και τον «θάνατο του υποκειμένου». Είμαστε πεπεισμένοι ότι ο καπιταλισμός θα ανατραπεί και ότι η ιλιγγιώδης ταχύτητα της εξέλιξης του, το βάθος της παρούσας κρίσης του, θα επιταχύνει ταυτόχρονα και τον χρόνο της κατάρρευσης του. Δεν είναι παντοδύναμος και ανίκητος ο καπιταλισμός. Θα καταστραφεί πιο σύντομα απ΄ ότι καταστράφηκαν οι προγενέστεροι σχηματισμοί, η φεουδαρχία και η δουλοκτησία. Το ερώτημα είναι ποιος θα τον ανατρέψει και τι θα τον διαδεχτεί.
Θα είμαστε ξεκάθαροι. Όπως δεν ήρθε το τέλος των ιδεολογιών – μια συζήτηση που έγινε ξανά της μόδας από τον συστημικά προβαλλόμενο ως δήθεν «αντισυστημισμό» τις μέρες αυτές- έτσι δεν τελείωσε και η πάλη των τάξεων από την οποία ανάβλυσαν οι ιδεολογίες, οι πολιτικές θεωρίες και τα επαναστατικά προγράμματα των τελευταίων δύο αιώνων. Υποκείμενο της επαναστατικής ανατροπής είναι η εργατική τάξη και τα σύμμαχα στρώματα. Κι όπως η κυρίαρχη αστική τάξη και το κράτος έχουν την δική τους ιδεολογία, τις δικές τους θεωρίες και τα δικά τους διαχειριστικά προγράμματα, αντίστοιχα και η τάξη μας έχει να επιλέξει ανάμεσα σε δύο ιστορικά ρεύματα. Τον εξουσιαστικό, μαρξιστικό κομμουνισμό από την μία και τον ελευθεριακό κομμουνισμό, τον αναρχισμό από την άλλη. Ο πρώτος κομμουνισμός χρεωκόπησε στα σοσιαλιστικά καθεστώτα που εγκαθιδρύθηκαν τον προηγούμενο αιώνα, επιβεβαιώνοντας στην πράξη τον δεσποτικό τους χαρακτήρα για τον οποίο προειδοποιούσαν οι αναρχικοί ήδη από την πρώτη ιστορικά Διεθνή Ένωση των Εργαζομένων. Η σκυτάλη πλέον έρχεται σε εμάς, είναι στα δικά μας χέρια.
Η θέση της ΦΕΑΝ συντρόφισσες και σύντροφοι είναι ότι το αναρχικό κίνημα για να μπορέσει να εμπνεύσει, να πείσει και να διαμορφώσει όρους επαναστατικής ανατροπής θα πρέπει να κινηθεί προς μια άλλη κατεύθυνση από αυτήν που ακολούθησε κατά τα προηγούμενα χρόνια. Θα πρέπει να πορευτεί μέσα από μια ενιαία, συνεκτική ιδεολογικοπολιτικά και με συγκεκριμένους τακτικούς και στρατηγικούς στόχους οργάνωση η οποία θα τεθεί στην εμπροσθοφυλακή των κοινωνικών και ταξικών αγώνων και θα εφαρμόσει σχέδιο και πρόγραμμα.Η Φεντεραλιστική Ένωση Αναρχικών δημιουργήθηκε για να οικοδομήσει ακριβώς αυτή την οργάνωση. Όσο μεγαλεπήβολη, όσο φιλόδοξη, όσο – αν θέλετε – πρόωρη κι αν φαντάζει αυτή η διακήρυξη, είμαστε αποφασισμένοι να την υπηρετήσουμε. Με τα πόδια στην γη, με συγκεκριμένους βηματισμούς και με την γνώση ότι ο φορέας που επιχειρούμε να οικοδομήσουμε απαιτεί γερές αντοχές και υψηλή αγωνιστική και πολιτική στράτευση για να εκπληρώσει τους σκοπούς τους. Αλλά δεν υπάρχει άλλος δρόμος.
Χωρίς ενιαία οργάνωση κάθε επίκληση για «κινηματική ενότητα» είναι κούφια και καταδικασμένη στο άμεσο, στο βραχυπρόθεσμο, στο ευκαιριακό, στον χωρίς προοπτική αγώνα.
Χωρίς ενότητα συμφωνιών, κάθε επίκληση για «κινηματική ενότητα» είναι επίκληση υποταγής στις «πολιτικές ατζέντες» αυτών των οποίων την ζητούν.Χωρίς τακτικούς και στρατηγικούς στόχους κάθε αγώνας είναι αφομοιώσιμος.
Χωρίς επαναστατικό πρόγραμμα κάθε αγώνας είναι καταδικασμένος στον εναλλακτισμό, τον ρεφορμισμό, στον εγκλωβισμό στα διαχειριστικά προγράμματα.
Ή για να αντιγράψουμε τα λόγια του Κροπότκιν «κανένας αγώνας δεν μπορεί να στεφθεί με επιτυχία αν δεν προσφέρει στον εαυτό του μια ξεκάθαρη και σαφή διατύπωση του σκοπού του. Καμία καταστροφή της κυρίαρχης τάξης πραγμάτων δεν είναι εφικτή αν κατά το χρόνο της ανατροπής ή του αγώνα που οδηγεί στην ανατροπή, δεν υπάρχει ζωντανή μέσα στο μυαλό η ιδέα του τι θα αντικαταστήσει εκείνο που πρέπει να καταστραφεί.»
Στο σημείο αυτό, θα θέλαμε να παρουσιάσουμε σε αδρές γραμμές την δομή της Φεντεραλιστικής Ένωσης Αναρχικών, η οποία προεικονίζει και τους άμεσους και μακροπρόθεσμους σκοπούς της.
Η ΦΕΑΝ συγκροτείται σε γεωγραφικούς πυρήνες οι οποίοι ενοποιούνται μέσω ενός κοινού ομοσπονδιακού συντονιστικού οργάνου. Στην Αθήνα δραστηριοποιείται ο πυρήνας κέντρου στον οποίο υπάγονται και τα νότια, τα ανατολικά και τα βόρεια προάστια έως ότου συγκροτηθούν νέοι προαστιακοί πυρήνες, καθώς και ο πυρήνας δυτικών προαστίων και Πειραιά που επίσης στόχος είναι να «σπάσει» σε δύο πυρήνες. Αυτή την περίοδο συγκροτείται και η φοιτητική οργάνωση της ΦΕΑΝ που θα ακολουθεί ένα ανάλογο μοντέλο με πυρήνες στα πανεπιστήμια και κοινή-ενιαία οργάνωση.
Με βάση τον εργασιακό τους κλάδο ή επάγγελμα τα μέλη της ΦΕΑΝ συγκροτούν κλαδικές και ομοιοεπαγγελματικές ενώσεις. Αυτή την στιγμή υπάρχουν η κλαδική ένωση εκπαιδευτικών, η κλαδική ένωση υγείας και φαρμάκου και η κλαδική εστίασης. Τόσο οι υπάρχουσες κλαδικές που έχουν ξεκινήσει τις δραστηριότητες τους, όσο και οι νέες, βρίσκονται ακόμη σε φάση οικοδόμησης και σύντομα θα βάλουν σε εφαρμογή ένα τριπλό σχέδιο: παρέμβαση στο εργατικό κίνημα μέσα από ταξικές πρωτοβουλίες και σωματεία βάσης, δημιουργία κοινωνικών και οικονομικών δομών ως άμεσες εφαρμογές και προεικονίσεις του επαναστατικού προγράμματος και τέλος, παρουσίαση σχεδίων ανά παραγωγικό κλάδο και τομέα για την οικοδόμηση του αναρχικού προγράμματος της ΦΕΑΝ.
Επιπλέον η ΦΕΑΝ διαθέτει επικοινωνιακά όργανα όπως την πανελλαδική εφημερίδα «Μαυροκόκκινη Σημαία», το δελτίο πληροφόρησης «Εργατική Υπόθεση» και τις «εκδόσεις Αναρχισμός». Τόσο τα υπάρχοντα αυτά όργανα, όσο και τα νέα, θα σχεδιαστούν και θα δουλέψουν με τρόπο που θα επιτρέψουν την σε βάθος χρόνου πλατιά απεύθυνση και επικοινωνία των θέσεων και των προτάσεων της ΦΕΑΝ.
Τέλος, να πούμε ότι στόχος μας είναι η δημιουργία Ελευθεριακών Κέντρων σε κάθε πόλη, σε κάθε προάστιο και σε κάθε γειτονιά όπου υπάρχουν πυρήνες της οργάνωσης.
Συντρόφισσες και σύντροφοι σας καλούμε να βαδίσουμε μαζί αυτόν τον αγώνα, τον κοινό μας αγώνα.
Σας καλούμε να στελεχώσετε και να πάρετε στα χέρια σας την ΦΕΑΝ στην Πάτρα και να κάνουμε σύντομα την ιδέα της ενιαίας πανελλαδικής αναρχικής οργάνωσης πράξη.
ΦΕΝΤΕΡΑΛΙΣΤΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΝΑΡΧΙΚΩΝ ΑΘΗΝΑΣ
media:
Παράρτημα_1.jpg