Η ακύρωση, πρακτικά, του σχεδίου ανασυγκρότησης του Εβρου μετά από την πυρκαγιά του 2023 –όπως με ηχηρό τρόπο κατήγγειλε ο Σταύρος Μπένος και καταδείχθηκε μέσα από τα συνεχή ρεπορτάζ της «Εφημερίδας των Συντακτών»– θα βρεθεί στο επίκεντρο κοινοβουλευτικής ερώτησης / απάντησης πέντε ανεξάρτητων βουλευτών, μόλις η Βουλή ανοίξει. Μαζί με το θέμα αυτό, υπόψη του κοινοβουλευτικού ελέγχου θα τεθεί και η έρευνα της εφημερίδας μας, στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας, για τη μη τήρηση των κυβερνητικών υποσχέσεων στις πληγείσες από σεισμό (Αρκαλοχώρι), πλημμύρες (Θεσσαλία) και πυρκαγιές (βόρεια Εύβοια και βόρεια Χίο) περιοχές.
Συγκεκριμένα: πέντε ανεξάρτητοι βουλευτές και βουλεύτριες –προοδευτικής, σημειωτέον, πολιτικής καταγωγής και κατεύθυνσης– με την κοινή ερώτησή τους φέρνουν την κυβέρνηση ενώπιον των ευθυνών της. Από αυτούς, οι δύο εκλέγονται σε περιφέρειες που δοκιμάσθηκαν φέτος από φωτιές, η Κυριακή Μάλαμα (Χαλκιδική) και η Γιώτα Πούλου (Βοιωτία) και μαζί τους είναι η Θεοδώρα Τζάκρη, ο Αλέξανδρος Αυλωνίτης και η Μυρτώ Κοροβέση.
Η ερώτηση
Στην ερώτηση που απευθύνουν στους υπουργούς Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Ανάπτυξης, και Υποδομών και Μεταφορών, τους θέτουν, αναλυτικά, οκτώ καίρια ζητήματα:
1. Ποιο ήταν το ακριβές περιεχόμενο, ο αναλυτικός προϋπολογισμός ανά άξονα / έργο και οι πηγές χρηματοδότησης του αρχικού MasterPlan «Εβρος Μετά», ύψους 3 δισ. ευρώ, όπως ανακοινώθηκε τον Οκτώβριο του 2024 στην Ορεστιάδα;
2. Ποιοι ήταν οι λόγοι και τα κριτήρια που οδήγησαν στην ουσιαστική αντικατάσταση του αρχικού σχεδίου από τη νέα ΟΧΕ «Εβρος Μετά» των 108 έργων και των 309,9 εκατ. ευρώ; Ποιος ανέθεσε και ποιος ενέκρινε τη νέα μελέτη, χωρίς προηγούμενη ενημέρωση του επικεφαλής του αρχικού σχεδίου, Σταύρου Μπένου;
3. Ποια συγκεκριμένα έργα του αρχικού MasterPlan εξαιρέθηκαν ή απεντάχθηκαν από το νέο σχέδιο —πέραν της ηλεκτροκίνησης του σιδηροδρόμου, προϋπολογισμού 700 εκατ. ευρώ— και τι θα απογίνει η ήδη εξασφαλισμένη γι’ αυτά ευρωπαϊκή χρηματοδότηση;
4. Ποιο είναι το ακριβές ύψος των κονδυλίων που είχε ήδη δεσμεύσει ή εξασφαλίσει η Ευρωπαϊκή Ενωση και λοιποί χρηματοδοτικοί φορείς για το αρχικό σχέδιο των 3 δισ. ευρώ και προς ποια κατεύθυνση διοχετεύονται πλέον τα κονδύλια αυτά;
5. Ποιες συγκεκριμένες δράσεις προβλέπονται πλέον για την ανοικοδόμηση και ανασυγκρότηση του ακριτικού Εβρου, με ποιο αναλυτικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης ανά έργο (δημοπράτηση, έναρξη, ολοκλήρωση), με ποιον συνολικό προϋπολογισμό και από ποιες πηγές χρηματοδότησης;
6. Μετά την αποχώρηση / παραίτηση του Σταύρου Μπένου από τον συντονισμό του έργου, ποιος αναλαμβάνει πλέον τον συντονισμό και την ευθύνη υλοποίησης της ανασυγκρότησης του Εβρου;
7. Ποια είναι η μέχρι σήμερα πραγματική πρόοδος υλοποίησης των δράσεων ανασυγκρότησης του Εβρου, τρία χρόνια μετά τις πυρκαγιές του 2023 —με αναλυτικά στοιχεία για ενταγμένα, δημοπρατημένα, υπό εκτέλεση και ολοκληρωμένα έργα, καθώς και με ποσοστό απορρόφησης των διαθέσιμων κονδυλίων;
8. Προτίθεται η κυβέρνηση να δημοσιοποιήσει αναλυτικό, τεκμηριωμένο απολογισμό όλων των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί για την ανασυγκρότηση του Εβρου από το 2023 έως σήμερα, ώστε να καταστεί δυνατός ο δημόσιος έλεγχος της υλοποίησής τους;
«Η “ανασυγκρότηση” παραμένει, τρία χρόνια μετά, σε μεγάλο βαθμό στα χαρτιά»
Στο σκεπτικό τους οι πέντε βουλευτές (Θεοδώρα Τζάκρη, Αλέξανδρος Αυλωνίτης, Μυρτώ Κοροβέση, Κυριακή Μάλαμα και Γιώτα Πούλου) υπενθυμίζουν εν πρώτοις τις εξαγγελίες δια στόματος Κυριάκου Μητσοτάκη, τον Οκτώβριο του 2024, από την Ορεστιάδα: επρόκειτο για το στρατηγικό σχέδιο «Εβρος Μετά», προϋπολογισμού 3 δισ. ευρώ, ως το κεντρικό εργαλείο ανασυγκρότησης της ακριτικής περιοχής του Εβρου μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 2023 —«τη μεγαλύτερη στην Ιστορία της Ελλάδας και της Ευρώπης», όπως με έμφαση σημειώνουν οι ερωτώντες βουλευτές. Την εκπόνηση του συνολικού, ολιστικού σχεδίου είχαν αναλάβει, κατόπιν γραπτής συμφωνίας με την κυβέρνηση, το σωματείο «Διάζωμα» και ο πρόεδρός του, πρώην υπουργός Σταύρος Μπένος.
Και φθάνουμε στα τέλη Ιουλίου 2026 και στη 14η συνεδρίαση της Επιτροπής για την Ανασυγκρότηση του Εβρου, στη Νέα Βύσσα, παρουσία του αρμόδιου υφυπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Χρήστου Κατσαφάδου: εκεί αίφνης, ως γνωστόν, παρουσιάστηκε από τον αρχιτέκτονα – μελετητή Αλέξανδρο Τσιατσιάμη ένα εντελώς διαφορετικό σχέδιο: η Ολοκληρωμένη Χωρική Επένδυση (ΟΧΕ) «Εβρος Μετά», με 108 έργα συνολικού προϋπολογισμού μόλις 309,9 εκατ. ευρώ (περίπου το 1/10 του αρχικού MasterPlan, δηλαδή μείωση της τάξης του 90%).
Εγκατάλειψη κρίσιμων υποδομών
Από το νέο, ισχνό σχέδιο εξαιρέθηκαν ακόμη και έργα με ήδη εξασφαλισμένη ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, όπως η ηλεκτροκίνηση του σιδηροδρόμου, προϋπολογισμού 700 εκατ. ευρώ, ποσό υπερδιπλάσιο ολόκληρου του νέου σχεδίου, γεγονός που προκάλεσε τη δημόσια και γνωστή στο πανελλήνιο αντίδραση του Στ. Μπένου.
Στην ίδια συνεδρίαση, ο υφυπουργός επιχείρησε να διαβεβαιώσει ότι «δεν χάνεται κανένα έργο από αυτά που έχουν εξαγγελθεί, δεν χάνεται καμία χρηματοδότηση» —διαβεβαίωση που «έρχεται σε ευθεία αντίφαση με το γεγονός ότι το νέο σχέδιο είναι, βάσει προϋπολογισμού, το 1/10 του αρχικού», καταγγέλλουν οι πέντε βουλευτές. Και προσθέτουν:
«Η μετάλλαξη ενός στρατηγικού σχεδίου 3 δισ. ευρώ σε ένα κατακερματισμένο πακέτο σκόρπιων δράσεων ύψους μόλις περίπου 300 εκατ. ευρώ συνιστά ακόμη μία απόδειξη ότι οι μεγαλόστομες εξαγγελίες της κυβέρνησης στις πληγείσες ακριτικές περιοχές της χώρας λειτουργούν πρωτίστως ως εργαλείο επικοινωνιακής διαχείρισης και όχι ως ουσιαστική, υπολογίσιμη δέσμευση απέναντι σε πολίτες που πλήρωσαν ήδη βαρύτατο τίμημα.
Η εγκατάλειψη κρίσιμων υποδομών (όπως η ηλεκτροκίνηση του σιδηροδρόμου) σε μια περιοχή με ιδιαίτερη γεωστρατηγική, αναπτυξιακή και εθνική σημασία, εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τις πραγματικές προτεραιότητες της κυβέρνησης απέναντι στη συνοχή, στην ασφάλεια και στο μέλλον του ακριτικού Εβρου.
Η παραίτηση ή έστω η δημόσια δυσαρέσκεια του ίδιου του ανθρώπου που η κυβέρνηση επέλεξε να εμπιστευτεί το σχέδιο, αποτελεί επιβεβαίωση εκ των έσω ότι η “ανασυγκρότηση” παραμένει, τρία χρόνια μετά, σε μεγάλο βαθμό στα χαρτιά».
Οι πέντε ανεξάρτητοι βουλευτές έχουν, τέλος, έναν επιπρόσθετο λόγο να ανησυχούν για την τύχη του Εβρου, κι αυτός δεν είναι άλλος από τη διαπίστωση ότι το συγκεκριμένο ζήτημα «δεν είναι μεμονωμένο: αντίστοιχη απόκλιση ανάμεσα σε εξαγγελίες και πραγματική υλοποίηση έχει καταγραφεί και σε άλλες πληγείσες περιοχές της χώρας (στη Θεσσαλία, στη Βόρεια Εύβοια, στο Αρκαλοχώρι και στη Βόρεια Χίο), όπου σχέδια ανασυγκρότησης “έμειναν στα χαρτιά”, όπως έχει αποκαλυφθεί από τον Τύπο (Εφημερίδα των Συντακτών, “Παχιές υποσχέσεις: τα σχέδια ανασυγκρότησης που έμειναν στα χαρτιά”)».
Διαβάστε περισσότερα