Του
ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ
Καθηγητή Πολιτικής και Κοινωνικής Φιλοσοφίας
Με μέτρα-ασπιρίνες, με αυτά τα μικρά λευκά χαπάκια της πολιτικής αναλγησίας, επιχειρεί ο κ. Μητσοτάκης να κατεβάσει τον πυρετό μιας κοινωνίας που καίγεται. Αλλά ο πυρετός δεν είναι ίωση, είναι σύμπτωμα. Και το σύμπτωμα λέγεται ακρίβεια, αισχροκέρδεια, ένας πόλεμος που, ενώ μαίνεται αλλού, βρίσκει εδώ πρόσφορο έδαφος να ανθίσει σε τιμοκαταλόγους και αντλίες καυσίμων που μοιάζουν με μετρητές καρδιακών παλμών – κάθε λίτρο και ένας σπασμός.
Η κυβέρνηση μοιάζει να στέκεται στην άκρη, κρατώντας σημειώσεις, σαν να περιμένει την έμπνευση. Ίσως ένα ευρωπαϊκό πακέτο, ένα δώρο από τις Βρυξέλλες, κάτι σαν εκείνα τα κουτιά της πανδημίας, που έφταναν με καθυστέρηση αλλά με κορδέλα. Έτσι, λοιπόν, περιμένει, αναμένει, αναβάλλει. Σαν να είναι η πολιτική μια πράξη υπομονής και όχι παρέμβασης. Σαν να είναι η κοινωνία ένα πείραμα που πρέπει πρώτα να ωριμάσει για να σωθεί.
Και στο μεταξύ η αγορά κάνει πάρτι. Καρτέλ αόρατα αλλά πανταχού παρόντα, σαν εκείνες τις σκιές, που δεν τις βλέπεις αλλά σε ακολουθούν. Οι τιμές ανεβαίνουν με την ευκολία που βγάζει ο ζογκλέρ από το καπέλο του τα κουνελάκια, μόνο που εδώ το θέαμα δεν εκπλήσσει, αλλά χρεώνει πανάκριβα. Και το κράτος; Το κράτος στέκεται κάπου ανάμεσα σε θεατή και συμμέτοχο. Εισπράττει. Φορολογεί. Συμμετέχει στο πανηγύρι της υπερφορολόγησης των καυσίμων, λες και είναι κι αυτό ένας από τους καλεσμένους που φέρνουν το δικό τους πιάτο στο τραπέζι της κερδοσκοπίας.
Ένα δισ., λένε, μπορεί να μαζευτεί έτσι. Ένα δισ. από την ανάσα που κόβεται κάθε φορά που γεμίζεις το ρεζερβουάρ σου, αφού το 70% των καυσίμων είναι φόροι που επιβάλλει η κυβέρνηση. Ένα δισ. από μικρές καθημερινές ήττες. Και το ερώτημα δεν είναι αν χρειάζονται τα έσοδα, γιατί πάντα χρειάζονται. Το ερώτημα είναι από πού τα παίρνεις και σε ποιον τα επιστρέφεις.
Γιατί εδώ η εξίσωση μοιάζει να λύνεται πάντα εις βάρος του ίδιου άγνωστου: του πολίτη.
Και ενώ όλα αυτά συνθέτουν ένα τοπίο ήδη βαρύ, η πολιτική σκηνή κουβαλά και τις σκιές της. Υποκλοπές, παρακολουθήσεις, μια αίσθηση ότι τα αυτιά του κράτους είναι πιο μεγάλα από τη φωνή της δημοκρατίας. Το έγκλημα των Τεμπών, μια πληγή που δεν λέει να κλείσει, όχι μόνο γιατί πόνεσε, αλλά γιατί άφησε πίσω της ερωτήματα που αιωρούνται σαν σκόνη. Και αλλού, όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ, που εμπλέκεται ο κομματικός και κυβερνητικός μηχανισμός της ΝΔ.
Στο ίδιο έργο, μια γνώριμη σκηνή επανέρχεται με ύφος σχεδόν θεατρικό: Η επίκληση ενός πατριωτισμού της «ασφάλειας», αυτού του βολικού μανδύα που φοριέται όταν η πραγματικότητα γίνεται αφόρητη. Ο κ. Μητσοτάκης επιστρατεύει τη ρητορική της προστασίας, σαν να είναι η χώρα ένα εύθραυστο αντικείμενο που κινδυνεύει διαρκώς και όχι μια κοινωνία που ήδη φτωχοποιείται σιωπηλά. Με μια κουτοπονηριά που ακροβατεί ανάμεσα στο προφανές και στο επιτηδευμένο, μετατοπίζει το βλέμμα από το άδειο πορτοφόλι στην υποτιθέμενη απειλή. Και έτσι η ανασφάλεια βαφτίζεται ασφάλεια και η φτώχεια… εθνική αντοχή.
Μέσα σε όλα αυτά, η κυβέρνηση μοιάζει να κινείται με το βλέμμα στραμμένο όχι τόσο στο παρόν όσο στο επόμενο πολιτικό της βήμα. Εκλογές τώρα; Ίσως. Αργότερα; Πιθανόν. «Όταν ωριμάσουν οι συνθήκες», λένε. Μα, οι συνθήκες δεν είναι φρούτα, να ωριμάσουν μόνες τους, είναι καταστάσεις που απαιτούν αποφάσεις. Και οι αποφάσεις, όταν καθυστερούν, μετατρέπονται σε σιωπηρές επιλογές.
Η ειρωνεία είναι πως, ενώ η Ευρώπη κινείται –άλλοτε αργά, άλλοτε σπασμωδικά, αλλά κινείται–, εδώ η ακινησία βαφτίζεται σύνεση. Η αναμονή παρουσιάζεται ως στρατηγική. Και οι πολίτες καλούνται να κάνουν αυτό που κάνουν πάντα, να αντέξουν. Να προσαρμοστούν, να πληρώσουν.
Ίσως, τελικά, το πρόβλημα να μην είναι οι ασπιρίνες. Ίσως να είναι η διάγνωση. Γιατί αν βλέπεις μια κοινωνία να ασφυκτιά και επιμένεις να της δίνεις παυσίπονα, τότε είτε δεν έχεις καταλάβει την ασθένεια είτε έχεις συμβιβαστεί μαζί της. Και στις δύο περιπτώσεις, η θεραπεία αργεί. Και η καθυστέρηση, όπως ξέρουμε, έχει πάντα κόστος.
ΤΟ ΠΑΡΟΝ
The post Απ. Αποστόλου στο “Π”: Ασπιρίνες για μια χώρα με πυρετό συνείδησης appeared first on ΤΟ ΠΑΡΟΝ.
Διαβάστε περισσότερα