Προς νέα κρίση στην απασχόληση των νέων φαίνεται να οδηγεί η αύξηση της ανεργίας στις ηλικίες από 15 έως 24 ετών. Το 2025 οι επαγγελματικές προσδοκίες 67 εκατομμυρίων ανθρώπων για ένταξη στην αγορά εργασίας διαψεύστηκαν σε οκτώ από έντεκα γεωγραφικές περιοχές του κόσμου, μεταξύ των οποίων και οι χώρες υψηλού εισοδήματος.
Το ποσοστό ενισχύθηκε στο 12,4% μετά το ιστορικό χαμηλό του 2023, σύμφωνα με την έκθεση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ILO) για τις παγκόσμιες τάσεις απασχόλησης για τη νεολαία, η οποία δημοσιεύτηκε χθες. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν σε Βόρεια Αφρική, Βόρεια Αμερική και Ευρώπη.
Κατά τον ILO η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης, ο υποτονικός ρυθμός δημιουργίας θέσεων εργασίας, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις, όπως αυτή της τεχνητής νοημοσύνης, καθιστούν τη μετάβαση από το σχολείο σε αξιοπρεπή εργασία όλο και πιο δύσκολη.
Εκτιμάται ότι το 6,1% των θέσεων που κατέχουν άτομα 15 έως 29 ετών αφορά επαγγέλματα, τα οποία εκτίθενται σε μεγάλο βαθμό σε αλλαγές σχετικές με την AI. Περιορίζονται δε τα παραδοσιακά «σημεία» εισόδου για τους νέους, όπως οι δουλειές σε γραφεία, υπηρεσίες και πωλήσεις, δουλειές στη μεταποίηση και σε ορισμένους τεχνικούς τομείς τεχνικών επαγγελμάτων.
NEET και γυναίκες
Παράλληλα αυξήθηκαν κατά 9 εκατ. οι νέοι που δεν απασχολούνται, δεν σπουδάζουν και δεν παρακολουθούν προγράμματα κατάρτισης (NEET) με το ποσοστό να ανέρχεται στο 20%, ήτοι 257 εκατ. άτομα.
Το πρόβλημα των NEET έχει γυναικείο πρόσωπο σε σχεδόν όλες τις περιοχές του κόσμου που εξέτασε ο ILO. Περισσότερες από δύο στους τρεις νέους ήταν γυναίκες με το ποσοστό τους (27,4%) να είναι υπερδιπλάσιο από αυτό των νεαρών ανδρών (13,1%).
Και ο δείκτης απασχόλησης των νέων ανδρών (43,3%) παρέμεινε σχεδόν 13 ποσοστιαίες μονάδες μεγαλύτερος από αυτόν των γυναικών (30,6%) το 2025, αλλά το χάσμα δεν σχετίζεται με την άνιση πρόσβαση στην εκπαίδευση.
Αναπτυσσόμενες οικονομίες
Στο περιθώριο της παραγωγικής διαδικασίας βρίσκονται οι γυναίκες στα αραβικά κράτη και τη Βόρεια Αφρική, τις περιοχές με τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας των νέων παγκοσμίως, όπου περισσότεροι από ένας στους πέντε οικονομικά ενεργούς νέους αγωνίζονται να βρουν δουλειά (26,2% και 22,6% νεανική ανεργία, αντίστοιχα) και τουλάχιστον ένας στους τρεις νέους βρίσκεται σε κατάσταση NEET (32,4% και 30,1%, αντίστοιχα).
Αντίθετα, στην υποσαχάρια Αφρική το 8,4% της ανεργίας των νέων το 2025 ήταν 4 ποσοστιαίες μονάδες κάτω από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Αυτό όμως συμβαίνει γιατί οι περισσότεροι νέοι αναγκάζονται να βρουν θέσεις άτυπης εργασίας, χωρίς σταθερότητα και κοινωνική προστασία.
Ευρύτερα στις αναπτυσσόμενες οικονομίες τα χαμηλά ποσοστά ανεργίας κρύβουν την αδυναμία πολλών νέων να μείνουν χωρίς δουλειά και επομένως να εργάζονται όπου βρουν. Ομως οι αξιοπρεπείς θέσεις παραμένουν λίγες σε αντιδιαστολή με τον αυξανόμενο νεανικό πληθυσμό. Και σχεδόν δύο στους τρεις ηλικίας 25 με 29 ετών σε χώρες χαμηλού και χαμηλού-μεσαίου εισοδήματος απασχολούνταν το 2025 σε κάποια μορφή επισφαλούς ή ανεπίσημης εργασίας.
Τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας των νέων παγκοσμίως παρατηρούνται στη Βόρεια Αφρική και τα αραβικά κράτη, 22,6% και 26,2% αντίστοιχα, ενώ και στις δύο περιοχές τουλάχιστον ένας στους τρεις νέους ήταν NEET.
Η προβληματική Δύση
Η αυξανόμενη δυσκολία εισόδου στην αγορά εργασίας και η επιδείνωση των προοπτικών απασχόλησης των νέων αποτελεί σχετικά πρόσφατο φαινόμενο στις οικονομίες υψηλότερου εισοδήματος.
Σε ΗΠΑ και Καναδά η ανεργία των νέων ανήλθε σε 9,8% το 2025 από 8,3% το 2023. Η Βόρεια, η Νότια και η Δυτική Ευρώπη σημείωσαν μικρότερη αύξηση, αλλά το ποσοστό παρέμεινε σε υψηλό επίπεδο το 2025 (στο 15%). Σε 20 από τις 29 χώρες της γεωγραφικής ομάδας μειώθηκαν οι ευκαιρίες απασχόλησης για τους νέους.
Επίσης το 11,7% αποκλίνει από τον «κανόνα» των επίσημων μορφών απασχόλησης, όπως η σύμβαση διάρκειας άνω του ενός έτους, ενώ το 75% των νεαρών ενήλικων εργαζομένων στις χώρες υψηλού εισοδήματος απασχολείται σε ασφαλείς μορφές εργασίας.
Σημειώνεται ότι η Λατινική Αμερική και η Καραϊβική ξεχώρισαν ως μόνες περιοχές με μείωση της ανεργίας και των NEET, αλλά η ανάλυση την απέδωσε εν μέρει στη μείωση του νεανικού πληθυσμού και στις επιδεινούμενες τάσεις όσον αφορά τη συμμετοχή των νέων στις αγορές εργασίες των περισσότερων χωρών των δύο περιοχών.
Αποδοτική επένδυση
«Η δημιουργία αξιοπρεπών θέσεων εργασίας για τους νέους δεν είναι απλώς μια κοινωνική επιταγή, αλλά μία από τις πιο έξυπνες επενδύσεις που μπορεί να κάνει μια χώρα» δήλωσε ο Γκίλμπερτ Χουνγκμπό, γενικός διευθυντής του ILO, που καλεί τις κυβερνήσεις και τους κοινωνικούς εταίρους να αναλάβουν πρωτοβουλίες για ολοκληρωμένες στρατηγικές με βάσει τους παρακάτω άξονες:
– Ανθρωποκεντρική προσέγγιση στη διακυβέρνηση της AI.
– Επένδυση στην ποιοτική εκπαίδευση, τη διά βίου μάθηση και τη μαθητεία.
– Ενίσχυση των υπηρεσιών απασχόλησης και θεσμών της αγοράς εργασίας για τη στήριξη των νέων εργαζομένων
– Επέκταση της κοινωνικής προστασίας και διασφάλιση των εργασιακών δικαιωμάτων, ιδίως για τους νέους σε ευάλωτη κατάσταση.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr