Του
ΒΑΣΙΛΗ ΖΩΓΡΑΦΟΥ
Διευθύνοντος Συμβούλου της Vision Labs R&D Team
Υποψήφιου Διδάκτορος Επιστήμης Πληροφορικής και Δεδομένων
BSc (Hons).CS, MBA.IB, MSc.DS, PhD.C.
zografos@visionlabs.gr
Τα γεγονότα που εκτυλίχθηκαν στη βιομηχανία Βιολάντα δεν περιορίζονται πλέον στο τραγικό τους αποτύπωμα. Η δημόσια συζήτηση μετατοπίζεται σε ένα πιο σύνθετο και ανησυχητικό πεδίο, εκεί όπου η βιομηχανική ασφάλεια συναντά τις οικονομικές αποφάσεις και τις διοικητικές εγκρίσεις. Οι πληροφορίες περί προσφορών επισκευών, οι οποίες φέρονται να σχετίζονται με την ανανέωση ή την έγκριση άδειας λειτουργίας, αλλά απορρίφθηκαν λόγω κόστους, δημιουργούν ένα θεσμικό έλλειμα που υπερβαίνει την επιμέρους υπόθεση. Η απουσία ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού πλαισίου εποπτείας, όπου κάθε τεχνική προσφορά, κάθε σχέδιο επισκευής, κάθε διοικητική έγκριση και κάθε απόρριψη θα ήταν πλήρως καταχωρημένα, διαφανή και ελέγξιμα.
Σε κάθε βιομηχανική μονάδα υψηλής έντασης παραγωγής, οι εργασίες συντήρησης και αναβάθμισης δεν αποτελούν δευτερεύουσα επιχειρηματική επιλογή αλλά πυρήνα της λειτουργικής ασφάλειας. Οι αλληλοκατηγορίες που διατυπώνονται στον δημόσιο λόγο φανερώνουν ένα δομικό κενό. Από τη μία πλευρά τίθεται το επιχείρημα ότι η εταιρεία έλαβε όλες τις απαιτούμενες εγκρίσεις και λειτουργούσε εντός του θεσμικού πλαισίου. Σε ένα πραγματικά ώριμο ψηφιακό κράτος, η συζήτηση δεν θα περιοριζόταν σε δηλώσεις και διαρροές. Θα υπήρχε ψηφιακό ίχνος. Θα υπήρχε αρχείο τεκμηρίωσης. Θα υπήρχε πλήρης ιστορικότητα αποφάσεων.
Η ψηφιακή διακυβέρνηση δεν μπορεί να περιορίζεται σε φορολογικές δηλώσεις και διοικητικές πράξεις χαμηλού ρίσκου. Οφείλει να επεκτείνεται στις κρίσιμες υποδομές της παραγωγικής οικονομίας. Σε έναν τομέα όπου η ασφάλεια συνδέεται άμεσα με ανθρώπινες ζωές, η απουσία ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας παρακολούθησης τεχνικών παρεμβάσεων συνιστά δομική αδυναμία. Μια τέτοια πλατφόρμα θα όφειλε να περιλαμβάνει:
• Καταχώρηση όλων των τεχνικών προσφορών επισκευών και αναβαθμίσεων.
• Υποχρεωτική επισύναψη τεχνικών σχεδίων και μελετών.
• Ψηφιακή πιστοποίηση υλοποίησης παρεμβάσεων.
• Χρονοσήμανση αποφάσεων αποδοχής ή απόρριψης.
• Καταγραφή αιτιολόγησης με ρητή τεχνική τεκμηρίωση.
• Διασύνδεση με το καθεστώς αδειοδότησης.
Η επιλογή μιας φθηνότερης προσφοράς ή η απόρριψη μιας τεχνικής πρότασης δεν θα ήταν απλή επιχειρηματική απόφαση. Θα αποτελούσε καταγεγραμμένη διοικητική πράξη, με πλήρη ιχνηλασιμότητα και δυνατότητα ελέγχου εκ των υστέρων.
Η υπόθεση Βιολάντα αποκαλύπτει ότι η αδειοδότηση εξακολουθεί να λειτουργεί με διακριτά και συχνά αποσυνδεδεμένα στάδια. Η διοικητική έγκριση δεν ενσωματώνει απαραίτητα τη δυναμική παρακολούθηση των τεχνικών δεσμεύσεων που τη συνοδεύουν. Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα όπου η συμμόρφωση αποτυπώνεται σε έγγραφα αλλά όχι σε συνεχή ψηφιακή εποπτεία.
Η υπόθεση αναδεικνύει επίσης ένα ευρύτερο πρόβλημα διαφάνειας. Σε σοβαρά βιομηχανικά περιστατικά, η πλήρης δημοσιοποίηση των τεχνικών εκθέσεων, των προσφορών, των αποφάσεων και των εγκρίσεων αποτελεί προϋπόθεση αποκατάστασης εμπιστοσύνης. Χωρίς τεκμηριωμένη ενημέρωση, η δημόσια συζήτηση μετατρέπεται σε πεδίο εικασιών και αλληλοκατηγοριών.
Το ψηφιακό κράτος, όπως προβάλλεται δημόσια, υπόσχεται διαφάνεια, διαλειτουργικότητα και λογοδοσία. Στον τομέα της βιομηχανικής ασφάλειας, όμως, αυτές οι αρχές δεν έχουν μετατραπεί σε λειτουργική πραγματικότητα. Η απουσία κεντρικού μηχανισμού συγκέντρωσης δεδομένων δημιουργεί χώρο για παρερμηνείες, καθυστερήσεις και αλληλομετακύλιση ευθυνών.
Η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στο εάν μια προσφορά επισκευής απορρίφθηκε λόγω κόστους. Βρίσκεται στο εάν το σύστημα επιβάλλει τεχνική αιτιολόγηση που να υπερβαίνει τη λογική της εξοικονόμησης. Βρίσκεται στο εάν η διοίκηση διαθέτει εργαλεία να εντοπίσει αποκλίσεις μεταξύ προτεινόμενων παρεμβάσεων και πραγματικής υλοποίησης.
Η ψηφιακή διακυβέρνηση θα μπορούσε να μετατρέψει κάθε κρίσιμη βιομηχανική μονάδα σε ζωντανό αρχείο συμμόρφωσης. Κάθε άδεια λειτουργίας θα συνοδευόταν από πλήρη ψηφιακό φάκελο, προσβάσιμο σε αρμόδιες αρχές και ελεγκτικούς μηχανισμούς. Κάθε μεταβολή σε κρίσιμες εγκαταστάσεις θα ενεργοποιούσε αυτοματοποιημένο έλεγχο συμβατότητας.
Η απουσία των προαναφερόμενων εργαλείων και η συζήτηση μετά από κάθε συμβάν αναπαράγει το ίδιο μοτίβο. Αναζητούνται έγγραφα. Αναζητούνται αποφάσεις. Αναζητούνται ευθύνες. Το ψηφιακό αποτύπωμα, όμως, παραμένει αποσπασματικό.
Η υπόθεση Βιολάντα δεν πρέπει να περιοριστεί στην αναζήτηση των υπαιτίων. Οφείλει να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη μετάβαση από την αναλογική εποπτεία στη συστηματική ψηφιακή διακυβέρνηση κρίσιμων υποδομών. Η βιομηχανική ασφάλεια δεν μπορεί να βασίζεται στη μνήμη και στις δηλώσεις. Βασίζεται σε διαφανή, τεκμηριωμένα και αδιάλειπτα καταγεγραμμένα δεδομένα.
Ένα πραγματικό ψηφιακό κράτος δεν διαχειρίζεται μόνο τις αιτήσεις των πολιτών. Διασφαλίζει ότι κάθε κρίσιμη τεχνική απόφαση αφήνει ανεξίτηλο ψηφιακό ίχνος. Η πρόληψη δεν κοστολογείται. Η κοινωνία απαιτεί απαντήσεις, όχι αλληλοκατηγορίες. Η διαφάνεια και η τεχνική τεκμηρίωση αποτελούν τη μόνη οδό για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης. Η άδεια λειτουργίας δεν είναι απλώς διοικητική σφραγίδα. Αποτελεί θεσμική εγγύηση ασφάλειας και δεν μπορεί να αποτιμάται με όρους χαμηλότερης προσφοράς.
ΤΟ ΠΑΡΟΝ
The post Β. Ζωγράφος στο “Π”: Άδεια λειτουργίας και τεχνικές προσφορές: Το κενό της ψηφιακής διακυβέρνησης appeared first on ΤΟ ΠΑΡΟΝ.
Διαβάστε περισσότερα