Τις τελευταίες ώρες η διεθνής πολιτική έχει «ανάψει» γύρω από ένα άκρως ασυνήθιστο φαινόμενο που συνδέει στρατιωτικές κινήσεις, εμπορική φθορά και διπλωματικές εντάσεις ανάμεσα σε Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες.
Αναμφίβολα το υπόβαθρο της κρίσης είναι η εμμονή της Ουάσιγκτον να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας, ενός τεράστιου νησιού στην Αρκτική με πλούσιους φυσικούς πόρους και γεωστρατηγική σημασία. Η προσπάθεια των ΗΠΑ να «αγοράσουν» το νησί από τη Δανία και η αποστολή ευρωπαϊκών στρατευμάτων στο πλαίσιο της -και καλά- άσκησης Operation Arctic Endurance προκάλεσαν την αντίδραση Τραμπ, ο οποίος ανακοίνωσε την επιβολή αυξημένων δασμών στις εξαγωγές από τουλάχιστον οκτώ ευρωπαϊκά κράτη, ανάμεσά τους η Γερμανία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Σουηδία. Ετσι λοιπόν, η μικρή ομάδα Γερμανών στρατιωτών που είχε σταλεί στη Γροιλανδία ως μέρος της άσκησης, εγκατέλειψε πρόωρα το νησί μόλις 44 ώρες μετά την άφιξή της.
Η απόφαση της γερμανικής κυβέρνησης να αποσύρει αρον-άρον την ομάδα της Bundeswehr έχει ερμηνευθεί ως ένδειξη ότι το Βερολίνο επιδιώκει να αποφύγει την κλιμάκωση της αντιπαράθεσης και ιδίως τις οικονομικές συνέπειες που θα μπορούσαν να προκύψουν από τους δασμούς που εξήγγειλε ο Τραμπ.
Ακόμη και η κατά τεκμήριο πανίσχυρη Γερμανία, η χώρα που εδώ και δεκαετίες παριστάνει την ατμομηχανή της Ευρώπης, φάνηκε να πατάει φρένο μόλις άκουσε το όνομα Τραμπ και τη λέξη «δασμοί». Χωρίς πολλές κορώνες και μεγάλες αντιστάσεις, έκανε πίσω, στέλνοντας το πιο καθαρό μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση για το ποιος κρατά τελικά το τιμόνι στην παγκόσμια οικονομία. Όχι αυτός που έχει τα εργοστάσια, αλλά αυτός που κρατά το κουμπί των αγορών.
Αν ο Τραμπ προχωρήσει τελικά στην επιβολή δασμών, το πλήγμα δεν θα είναι απλώς εμπορικό. Θα είναι πολιτικό και συμβολικό, σκιάζοντας τις σχέσεις ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης και απογυμνώνοντας τις διακηρύξεις περί «ισότιμων συμμάχων». Η Ευρώπη θα κληθεί ξανά να αποδείξει αν είναι ένωση ή απλώς σύνολο κρατών που τρέμουν το κόστος μιας σύγκρουσης. Τρέμουν τον Τράμπ…
Οι ευρωπαϊκές αντιδράσεις; Κυβερνήσεις και αξιωματούχοι μιλούν για πρακτικές που υπονομεύουν το ΝΑΤΟ και τη διατλαντική συνεργασία, ζητούν κοινή γραμμή άμυνας, συγκαλούν συσκέψεις και ξανά συσκέψεις, ψιθυρίζουν για αντίποινα και λίστες αμερικανικών προϊόντων. Κλασική ευρωπαϊκή χορογραφία: πολλή αγανάκτηση, άφθονες δηλώσεις και ερωτηματικό στο τέλος για το ποιος τελικά θα τραβήξει τη σκανδάλη.
Και κάπου εκεί, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν ανησυχεί. Αντίθετα, τρίβει τα χέρια του. Γιατί ξέρει πως κάθε νευρικό βλέμμα από το Βερολίνο και κάθε αγχωμένη σύσκεψη στις Βρυξέλλες επιβεβαιώνει αυτό που επιδιώκει: ότι ο φόβος των δασμών αρκεί για να λυγίσει ακόμη και τους πιο «ισχυρούς».
Πέρα από όλα τα παραπάνω, η… Τραμπική κρίση στη Γροιλανδία, δεν αφορά μόνο μια μικρή στρατιωτική αποστολή στην Αρκτική. Είναι σύμπτωμα μιας βαθύτερης αναδιάταξης στις σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, όπου οι εμπορικοί δασμοί χρησιμοποιούνται ως μοχλός πίεσης, με άμεσες επιπτώσεις σε τομείς όπως και η αυτοκινητοβιομηχανία, και προειδοποιεί για έναν νέο κύκλο ανταγωνισμών που εμπλέκει τόσο γεωστρατηγικά όσο και οικονομικά συμφέροντα.