Στην υπογραφή της πολυσυζητημένης συμφωνίας τους για αμυντική συνεργασία προχώρησαν η Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και η Τουρκία σήμερα Παρασκευή στη Μέκκα.
Η συμφωνία υπογράφηκε από τον διάδοχο του σαουδαραβικού θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν και τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ και αποτελεί το αποτέλεσμα σχεδόν ενός έτους διαπραγματεύσεων.
Η «κοινή αμυντική συμφωνία της Μέκκας», όπως την ονόμασε το al-Arabiya, συνδέει τις τρεις χώρες σε μία συγκυρία που σημαδεύεται από τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή και την επανάληψη της σύρραξης στην Υεμένη.
Το Ιράν δεν έχει κάνει άμεσα κάποιο σχόλιο. Οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης επανέλαβαν την εναντίωσή τους στη Σαουδική Αραβία «και στους υποστηρικτές της». Το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού Benjamin Netanyahu αρνήθηκε επίσης να σχολιάσει. Εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών της Ινδίας δήλωσε ότι το σύμφωνο αποτελεί μια εξέλιξη, την οποία η χώρα του παρακολουθεί στενά.
Τι σημαίνει (και τι δεν σημαίνει) η συμφωνία
Η ανακοίνωση της υπογραφής, δεν έδωσε λεπτομέρειες σχετικά με τις δεσμεύσεις που ανέλαβε κάθε χώρα και δεν ήταν σαφές σε ποιο βαθμό η συμφωνία θα τις υποχρέωνε να αναλάβουν συγκεκριμένη στρατιωτική δράση για την υπεράσπιση η μία της άλλης.
Οι τρεις χώρες ανησυχούν για την ολοένα και πιο επιθετική στρατιωτική στάση τόσο του Ισραήλ όσο και του επαναστατικού σιιτικού Ιράν, καθώς ο επί μακρόν σύμμαχός τους, οι ΗΠΑ, δυσκολεύεται να περιορίσει την περιφερειακή αναταραχή που έχει προκαλέσει παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Την ίδια ώρα που υπογράφηκε η συμφωνία, οι σουνίτες μουσουλμάνοι σύμμαχοι των ΗΠΑ ανησυχούν για μια περιφερειακή ανάφλεξη που έχει οδηγήσει σε ιρανικά πυραυλικά πλήγματα εναντίον των χωρών του Κόλπου που εξάγουν πετρέλαιο.
Όπως μετέδωσε το Reuters, το Ιράν και οι σύμμαχοί του πλήττουν τη Σαουδική Αραβία και άλλα κράτη του Κόλπου και αποκλείουν τις ενεργειακές τους μεταφορές, από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον του.
Η Τουρκία διαθέτει τον 2ο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ. Η Σαουδική Αραβία φιλοξενεί τους ιερότερους τόπους του Ισλάμ και είναι μία από τις μεγαλύτερες πετρελαιοεξαγωγικές χώρες στον κόσμο, ενώ το Πακιστάν είναι η μοναδική μουσουλμανική χώρα που διαθέτει πυρηνικά όπλα.
Παρότι το Πακιστάν συμφώνησε πέρυσι με τη Σαουδική Αραβία μια συμφωνία αμοιβαίας άμυνας, δεν έχει απαντήσει στρατιωτικά στις επιθέσεις του Ιράν εναντίον του βασιλείου. Έχει επίσης υποβαθμίσει τις εκτιμήσεις ότι η πυρηνική του αποτρεπτική ισχύς ενδέχεται να επεκταθεί και σε συμμάχους, δηλώνοντας πέρυσι, αναφορικά με το σύμφωνο με τη Σαουδική Αραβία, ότι τα πυρηνικά όπλα «δεν βρίσκονται στην ατζέντα».
Τόσο το Πακιστάν όσο και η Τουρκία έχουν επίσης εκφράσει τη στήριξή τους σε έναν συνασπισμό θαλάσσιας άμυνας που ανακοίνωσε η Σαουδική Αραβία, με στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας και των ενεργειακών οδών στην περιοχή.
Ενώ η Τουρκία και το Πακιστάν, που βρίσκονται στις παρυφές της Μέσης Ανατολής, έχουν αποφύγει σημαντικές άμεσες επιθέσεις στο Ιρανικό, αμφότερες οι χώρες ανησυχούν και επιδιώκουν την αποκλιμάκωση των συγκρούσεων που απειλούν τη δική τους ασφάλεια και τις οικονομίες τους.
Για τη Σαουδική Αραβία, τρία χρόνια συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή έχουν θέσει σε κίνδυνο τις εξαγωγές πετρελαίου και τα φιλόδοξα αναπτυξιακά της σχέδια, ενώ έχουν προκαλέσει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την αξιοπιστία της επί μακρόν υφιστάμενης αμερικανικής ομπρέλας ασφαλείας.
Πακιστάν: «Επίθεση εναντίον ενός θα θεωρείται επίθεση εναντίον όλων»
Το Πακιστάν ανακοίνωσε πρώτο την υπογραφή της συμφωνίας. «Η συμφωνία έχει ως στόχο την ενίσχυση της συλλογικής αποτροπής κατά κάθε επιθετικής ενέργειας και ορίζει ότι κάθε στρατιωτική επίθεση κατά μίας από τις τρεις χώρες θα θεωρείται επίθεση κατά όλων», αναφέρεται στην ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών του Πακιστάν.
Τουρκία: «Η συμφωνία δεν στοχεύει κάποια συγκεκριμένη χώρα»
Η αμυντική συμφωνία «δεν στοχεύει κάποια συγκεκριμένη χώρα», δήλωσε η τουρκική προεδρία σε ανακοίνωσή της.
«Η συμφωνία της Μέκκας, που δεν στοχεύει κάποια συγκεκριμένη χώρα, θα ενισχύσει την κοινή ασφάλεια και τη συλλογική αποτροπή των τριών χωρών, συμβάλλοντας σημαντικά στην προάσπιση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή μας», δήλωσε σε ανακοίνωση που δημοσιεύτηκε στην πλατφόρμα Χ, ο διευθυντής επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας Μπουρχανετίν Ντουράν.
Σαουδική Αραβία: «Η αμυντική συμφωνία δεν συνδέεται με “πυρηνικές φιλοδοξίες”»
Σαουδάραβας αξιωματούχος δήλωσε σήμερα Παρασκευή ότι η αμυντική συμφωνία δεν συνδέεται με «πυρηνικές φιλοδοξίες» και «δεν συνιστά απειλή για καμιά χώρα της περιοχής».
«Η συμφωνία δεν έχει στόχο τη δημιουργία ενός στρατιωτικού άξονα ούτε ενός σεκταριστικού μπλοκ. Και επίσης δεν συνδέεται με πυρηνικές φιλοδοξίες ή μια κούρσα εξοπλισμών, αλλά αντιθέτως στοχεύει στην ανάπτυξη βιώσιμων ικανοτήτων», έγραψε στην πλατφόρμα Χ ο υφυπουργός αρμόδιος για τη δημόσια διπλωματία Ραγιέντ Κρίμλι προσθέτοντας ότι η συμφωνία αυτή δεν αντιπροσωπεύει “μια κλιμάκωση των εντάσεων” στην περιοχή.
From left, Turkish President Recep Tayyip Erdogan, Saudi Crown Prince Mohammed bin Salman and Pakistani Prime Minister Shehbaz Sharif sign a trilateral defense agreement in Mecca, Saudi Arabia, Friday, Aug. 7, 2026. (Saudi Press Agency via AP)
Ισχυρός πολιτικός συμβολισμός
«Τρία από τα κράτη με τη μεγαλύτερη επιρροή στον μουσουλμανικό κόσμο συναντώνται σε μια στιγμή αυξημένης αβεβαιότητας, καταδεικνύοντας την αυξανόμενη διάθεση των περιφερειακών και μεσαίων δυνάμεων να συντονίζονται στενότερα σε ζητήματα ασφάλειας», δήλωσε ο Αμπντουλαζίζ Σάγκερ, πρόεδρος του Gulf Research Center, ενός think tank με έδρα τη Σαουδική Αραβία.
«Το τριμερές πλαίσιο θα μπορούσε να ενισχύσει το συλλογικό διπλωματικό και αμυντικό βάρος των τριών χωρών, συμβάλλοντας παράλληλα στην ανάδυση μιας αρχιτεκτονικής ασφάλειας που θα καθοδηγείται περισσότερο από τις ίδιες τις χώρες της περιοχής», προσέθεσε ο Σάγκερ.
Μακροχρόνιοι στρατιωτικοί δεσμοί
Η Burcu Ozcelik, ανώτερη ερευνήτρια για την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή στη δεξαμενή σκέψης RUSI, δήλωσε στο Reuters ότι η συμφωνία επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση της ιρανικής ηγεμονίας στην περιοχή και στην ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος έναντι του Ισραήλ, και όχι στην πορεία προς μια αντιπαράθεση με την Τεχεράνη.
«Νομίζω ότι ο στόχος είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό το αντίθετο», δήλωσε η Ozcelik.
Το Πακιστάν παρέχει εδώ και δεκαετίες εκπαίδευση και τεχνική βοήθεια στις σαουδαραβικές δυνάμεις, ενώ η Τουρκία και το Πακιστάν έχουν ανταλλάξει πολεμικά πλοία και εκπαιδευτικά αεροσκάφη. Η Σαουδική Αραβία είναι σημαντικός αγοραστής μη επανδρωμένων αεροσκαφών από την Τουρκία.
Το Πακιστάν έχει αναπτύξει περίπου 8.000 στρατιώτες, μαχητικά αεροσκάφη, drones και ένα σύστημα αεράμυνας στο βασίλειο και έχει ξεκινήσει διαπραγματεύσεις με το Κουβέιτ για την παροχή ασφάλειας με αντάλλαγμα ενεργειακή συνεργασία και επενδύσεις.
Υεμένη – Χούθι: Η Σαουδική Αραβία «και οι υποστηρικτές της» δεν θα έχουν ασφάλεια
Οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης δήλωσαν, όπως μετέδωσε το Al Jazeera, ότι οι σαουδαραβικές δυνάμεις και οι υποστηρικτές τους «δεν θα έχουν ασφάλεια» μετά την επίθεση εναντίον της κεντρικής πόλης της Υεμένης, Μαρίμπ, από σαουδαραβικές δυνάμεις, κατά την οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, σκοτώθηκαν δύο άμαχοι.
Και προσέθεσε: «Και όποιος καταδικάζει τις επιχειρήσεις των ενόπλων δυνάμεών μας, θα πρέπει να ανοίξει τη χώρα και την επικράτειά του για τη δημιουργία σαουδαραβικών στρατοπέδων και να επιτρέψει τη στρατολόγηση και την κατάταξη μισθοφόρων από τον ίδιο τον λαό του».
«Οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι υποχρεωμένες να ανακτήσουν τα δικαιώματά μας, να άρουν τον αποκλεισμό της χώρας μας και να αντιμετωπίσουν κάθε άτομο που εμποδίζει τον λαό μας στην πορεία του προς την επίτευξη των δικαιωμάτων του, της ελευθερίας του και της ανεξαρτησίας του, ανεξάρτητα από την εθνικότητά του», ανέφερε επίσης σε ξεχωριστή ανάρτηση.
Το πρακτορείο επισημαίνει ότι το σύμφωνο δημιουργεί μια νέα περιφερειακή «αρχιτεκτονική ασφάλειας» που συνδέει τρεις από τις μεγαλύτερες χώρες με μουσουλμανική πλειοψηφία στον κόσμο.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, Reuters, Al Jazeera, Al Arabiya
Διαβάστε περισσότερα