Ο «καπετάνιος» του ελληνικού ποδοσφαίρου δεν είναι πια εδώ… Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης έφυγε χθες από τη ζωή σε ηλικία 90 ετών και άφησε πίσω του μια τεράστια κληρονομιά που θα συζητείται αενάως.
Ηταν ο άνθρωπος που συνέδεσε το όνομά του με τον ποδοσφαιρικό Παναθηναϊκό, του οποίου ήταν πρόεδρος για 21 συναπτά έτη. Παράτολμος, ξεροκέφαλος, βαθιά συναισθηματικός, μακριά από τους προβολείς της δημοσιότητας, ο Γιώργος Βαρδινογιάννης όχι μόνο είναι μέρος της Ιστορίας, αλλά αυτός που πολλές φορές την έγραψε. Κανείς δεν ξέρει αν αγαπήθηκε από το ευρύ κοινό, ακόμα και από οπαδούς της ομάδας του, σίγουρα είχε έριδες και κόντρες, όμως στο φινάλε κέρδισε τον σεβασμό και την εκτίμηση όλων.
Γεννήθηκε το 1936 στην Επισκοπή Ρεθύμνου και είχε εννιά αδέλφια, τα περισσότερα εκ των οποίων έπαιξαν ρόλο στην πορεία της χώρας. Ομως, στον παθιασμένο και ριψοκίνδυνο Γιώργο αποδίδεται η γιγάντωση της αυτοκρατορίας της οικογένειας Βαρδινογιάννη. Ηταν το 1966, όταν ένα πλοίο της οικογένειας με τον ίδιο στο πηδάλιο έσπασε το εμπάργκο και, παρά τις αντίθετες εντολές της ελληνικής κυβέρνησης, μετέφερε πετρέλαιο στη Ροδεσία. Ο ίδιος έλεγε σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις ότι τα σημάδια στα χέρια του είναι από θραύσματα και σκάγια εκείνης της άκρως επικίνδυνης αποστολής.
Το δυναμικό μπάσιμο στο ποδόσφαιρο
Ευρύτερα γνωστός έγινε αρκετά χρόνια αργότερα. Στις 17 Ιουλίου του 1979, με μια εντυπωσιακή πρόταση ανέλαβε την ιδιοκτησία της ΠΑΕ Παναθηναϊκός, τη χρονιά ακριβώς που το ποδόσφαιρο στη χώρα μας έγινε επαγγελματικό. Πήρε ουσιαστικά την μπουκιά από το στόμα του Παύλου Γιαννακόπουλου, που ενδιαφερόταν επίσης, και έτσι δημιούργησε ένα άτυπο debate ανάμεσα στους φίλους του Παναθηναϊκού για το πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί ο σύλλογος.
Στα 21 χρόνια της δικής του θητείας, το «τριφύλλι» κατέκτησε έξι πρωταθλήματα, εννιά Κύπελλα και τρία Σούπερ Καπ Ελλάδος, όμως εκεί που άνθησε περισσότερο ήταν στην Ευρώπη.
Αναμφίβολα, υπήρχε το -αξεπέραστο ώς τώρα- κατόρθωμα της πορείας στο Γουέμπλεϊ το 1971, όμως επί Βαρδινογιάννη ο Παναθηναϊκός έγινε μόνιμα υπολογίσιμο μέγεθος στην Ευρώπη, αναγκάζοντας φίλους και εχθρούς να τον αποκαλούν «πρέσβη» και Panathinaikos.
Ηταν περισσότερο η πορεία προς τα ημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών το 1985, ώς τους «8» του Κυπέλλου UEFA το 1988 και βέβαια άλλη μία τρελή πορεία προς τους «4» του Τσάμπιονς Λιγκ πια, το 1996, όπου κορυφώθηκε με το μεγάλο «διπλό» επί του Αγιαξ μέσα στο Αμστερνταμ με 1-0.
Με τον αγαπημένο του Κριστόφ Βαζέχα, μετά την κατάκτηση ενός πρωταθλήματος | INTIME
Ο ίδιος έλεγε πως «οι ομάδες δεν αγοράζονται, αλλά χτίζονται», όμως ακόμα κι έτσι δεν είναι λίγες οι φορές που έκανε μεταγραφικές υπερβάσεις. Είτε καταφέρνοντας καίρια χτυπήματα στον ανταγωνισμό (αποκτήσεις Κυράστα, Γαλάκου, Σαργκάνη, Βαμβακούλα, Αποστολάκη από Ολυμπιακό και Βλάχου, Γεωργαμλή, Εστερχάζι από την ΑΕΚ), είτε με περιπτώσεις ποδοσφαιριστών που ήρθαν ως μεγάλα ονόματα από το εξωτερικό, όπως ο αρχηγός της εθνικής Γιουγκοσλαβίας, Βέλιμιρ Ζάετς, ο Χουάν Ραμόν Ρότσα ή ο Χουάν Χοσέ Μπορέλι από τη Ρίβερ Πλέιτ. Επίσης, δεν είναι στη σφαίρα της φαντασίας ότι έφτασε κοντά ή πολύ κοντά σε αγορές τεράστιων ποδοσφαιριστών όπως ο Ντιέγο Αρμάντο Μαραντόνα, ο Γκιόργκι Χάτζι, ο Κρίστο Στόιτσκοφ και ο Πέτζα Μιγιάτοβιτς. Ομως πραγματικά περήφανος ήταν για παίκτες που έφερε από μικρότερες ομάδες και διέπρεψαν. Ελληνες (Σαραβάκος, Καλιτζάκης κ.ά.) και ξένους, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα τον Κριστόφ Βαζέχα και τον Γιόσεφ Βάντσικ. Οπως επίσης για τα ταλέντα των ακαδημιών, που αναδείχθηκαν στην εποχή του. Αυτός ήταν και ο λόγος που τη δεκαετία του ’80 επένδυσε στη δημιουργία ενός υπερσύγχρονου προπονητικού κέντρου, αυτού της Παιανίας, που για χρόνια ήταν το κορυφαίο στη Γηραιά Ηπειρο.
Μύθοι και πραγματικότητες
Πέρα από την ιστορία της Ροδεσίας, η παραγοντική πορεία του Γιώργου Βαρδινογιάννη είναι γεμάτη θρύλους που ποτέ σχεδόν δεν διαψεύστηκαν.
Στις αρχές της δεκαετίας του ’80 απέκτησε και ένα δεύτερο παρατσούκλι πέρα από το διαχρονικό «καπετάνιος». Ηταν το 1983 όταν, πριν από μια προπόνηση, βγαίνοντας φουριόζος από τη Mercedes του, του έπεσε το πιστόλι που κουβαλούσε τότε μαζί του, κάτω από το αμάξι. Το περιστατικό έγινε μπροστά στα μάτια δημοσιογράφων, μεταφέρθηκε στα ΜΜΕ και για λίγα χρόνια είχε και το προσωνύμιο «Ρίνγκο», από τον παλιό ήρωα ταινιών γουέστερν. Το περιστατικό αυτό, όπως και το επόμενο περιγράφονται γλαφυρά στο βιβλίο του Μανώλη Σαριδάκη, «20 χρόνια χωρίς τον Καπετάνιο» (εκδόσεις Τόπος) και δεν διαψεύστηκαν ποτέ.
Τη σεζόν 1983-84, που προπονητής ήταν ο Γιάτσεκ Γκμοχ και η χρονιά ολοκληρώθηκε με την κατάκτηση του πρώτου νταμπλ της εποχής Βαρδινογιάννη, κάθε Παρασκευή πρόεδρος και κόουτς είχαν συνάντηση στη Λεωφόρο. Ο «καπετάνιος» ρωτούσε για το «νούμερο 1», έχοντας την κάννη του όπλου στραμμένη στον Πολωνό. Ο Γκμοχ απαντούσε (επι)στρέφοντας την κάννη πάνω στον πρόεδρο και αυτή η ιδιότυπη ρώσικη ρουλέτα συνεχιζόταν 11 φορές, για όλη εκείνη την αγωνιστική περίοδο. Κανείς δεν είπε ότι το όπλο ήταν γεμάτο ή ότι υπήρχε περίπτωση να χρησιμοποιηθεί, όμως ήταν απλά ένα δείγμα της κρητικής προσέγγισης του προέδρου. Για την ακρίβεια μπαλοθιές έπεσαν στον αέρα, μόνο όταν η ομάδα πήρε τον τίτλο, τον Μάιο του 1984.
Ενας άλλος θρύλος, που όμως ήταν μύθος στην πραγματικότητα, είναι αυτός που έλεγε ότι ο «καπετάνιος» με τον κουμπάρο του, Σταύρο Νταϊφά, έπαιξαν στο τάβλι ποιος θα πάρει τον Ολυμπιακό και ποιος τον Παναθηναϊκό. Κι αυτή είναι μια ιστορία που προέκυψε από το «ερυθρόλευκο» περιβάλλον και δεν έχει καμία σχέση με την αλήθεια.
Ιστορικές έχουν μείνει και οι κόντρες του με τους φανατικούς οπαδούς του Παναθηναϊκού. Πρώτα ήταν το 1982, όταν στη Θύρα 13 είχαν παρεισφρήσει ακροδεξιές ομάδες όπως η ΝΟΠΟ. Εν μιά νυκτί ιδρύθηκε η μετριοπαθής ΠΑΛΕΦΙΠ και όλα τα παραβατικά στοιχεία έμειναν εκτός γηπέδου. Ανάλογη διάλυση οργανωμένων συνδέσμων έγινε και το 1998, έπειτα από μια σεζόν με συχνά επεισόδια εντός γηπέδου. Στο ενδιάμεσο, δεν ήταν λίγες οι φορές που οι δύο πλευρές είχαν κακές σχέσεις. Και δεν ήταν σπάνιο φαινόμενο, οι οργανωμένοι να τον βρίζουν και αυτός να πηδάει κάγκελα και διαζώματα για να τα βάλει μαζί τους!
Φυσικά δεν δίσταζε να «κρεμάει στον τοίχο» συμβόλαια παικτών που δεν ήθελαν να ανανεώσουν με τους δικούς του όρους. Γνωστές οι ιστορίες με τον Κώστα Μαυρίδη και τον Πάρη Γεωργακόπουλο, μεταξύ άλλων. Κάθε κανόνας έχει και μια εξαίρεση, όμως. Ο λόγος για τον Δημήτρη Σαραβάκο, που το 1989 συμφώνησε να πάει στον Ολυμπιακό με τα κλεμμένα λεφτά του Κοσκωτά. Οταν ξέσπασε το σκάνδαλο, ο Σαραβάκος κατάλαβε ότι δεν θα έπαιρνε ποτέ τα 600.000.000 δραχμές που του υποσχέθηκε ο τραπεζίτης. Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης τον συγχώρεσε και τον κράτησε στον Παναθηναϊκό για άλλα πέντε χρόνια. Φυσικά, με πολύ λιγότερα χρήματα…
Επίσης, ουκ ολίγες φορές προέβαινε και σε αποκλεισμό δημοσιογράφων, όταν έγραφαν κάτι που δεν του άρεσε. Κι εδώ έρχεται μια ιστορία άξια αναφοράς. Υπήρχε ένας συνάδελφος που ήταν αποκλεισμένος από τα ταξίδια της ομάδας, από τις προπονήσεις στην Παιανία. Την ίδια ακριβώς εποχή, αντιμετώπιζε και ένα σοβαρό οικογενειακό πρόβλημα υγείας. Ο Βαρδινογιάννης το έμαθε από τρίτους και όχι μόνο μεσολάβησε, αλλά κάλυψε και τα ακριβά ιατρικά έξοδα. Και παράλληλα, συνέχισε να έχει τον δημοσιογράφο στη «μαύρη λίστα» του!
Μέσα στα χρόνια, τα περισσότερα αδέλφια του και οι γονείς του, «έφυγαν» πριν απ’ αυτόν. Ομως, περισσότερο απ’ όλους τού στοίχισε ο πρόωρος χαμός του αδελφού του, Θόδωρου, το 1996. Και ίσως είναι αυτός που έπαιξε ρόλο και στη μετέπειτα πορεία του ελληνικού ποδοσφαίρου…
Το 2000 αποχώρησε από την προεδρία του «τριφυλλιού», αφήνοντας την επόμενη γενιά που δεν τα κατάφερε τόσο καλά. Δεν σταμάτησε ποτέ να πηγαίνει στην αγαπημένη του ομάδα, ενώ ήταν ευπρόσδεκτος και στην ΑΕΚ, κυρίως λόγω της φιλίας του με τον Δημήτρη Μελισσανίδη. Αλλωστε, βρέθηκε και στα εγκαίνια της «Αγια-Σοφιάς» το 2022.
Αντί επιλόγου
Ηταν Δευτέρα 29 Μαΐου 2000. Η τελευταία από τις 7.608 μέρες που ο Γιώργος Βαρδινογιάννης ήταν καπετάνιος του Παναθηναϊκού. «Σήμερον είναι η τελευταία μας συνέντευξη. Οπως εξελίχθηκε το ποδόσφαιρο στην Ελλάδα, μου δημιούργησε πίεση να προδώσω τις ηθικές αρχές και τις αξίες μου. Η τιμή μου είναι πολύ ψηλά για να κάνω συμβιβασμούς και γι’ αυτό αποχωρώ. Υπόδικοι και ύποπτοι έχουν αλώσει τον αθλητισμό. Για 21 χρόνια δεν χρησιμοποίησα ποτέ τον Παναθηναϊκό για κάτι άλλο πέρα από το ποδόσφαιρο. Αυτή η αίθουσα στην Παιανία, που μιλάμε τώρα, δεν έγινε με κλεμμένα λεφτά, αλλά με δικά μου που βγήκαν με αίμα»…
ΔΗΛΩΣΗ ΔΗΜΗΤΡΗ ΜΕΛΙΣΣΑΝΙΔΗ
Με μεγάλη θλίψη αποχαιρετώ τον Γιώργο Βαρδινογιάννη. Εναν άνθρωπο που άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στο ελληνικό ποδόσφαιρο, στη ναυτιλία και στην κοινωνία μας γενικότερα. Μπορεί με τον «καπετάνιο» να ήμασταν ποδοσφαιρικοί αντίπαλοι,όμως πάντοτε μας συνέδεε μια βαθιά σχέση φιλίας, εκτίμησης και σεβασμού. Τα θερμά μου συλλυπητήρια στην οικογένειά του.
Διαβάστε περισσότερα