15/01/2026 3:58 μμ.
Το κείμενο που μεταφράστηκε και δημοσιεύεται σε αυτή την ανάρτηση είναι της Roja, μιας ανεξάρτητης, αριστερής, φεμινιστικής συλλογικότητας με έδρα το Παρίσι. Η Roja δημιουργήθηκε μετά τη δολοφονία της Jina (Mahsa) Amini, παράλληλα με την έναρξη της εξέγερσης «Jin, Jiyan, Azadi» (Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία) τον Σεπτέμβρη του 2022. Η συλλογικότητα αποτελείται από πολιτικές ακτιβίστριες από διάφορες εθνοτικές ομάδες και γεωγραφίες εντός του Ιράν: κούρδισσες, χαζάρα, περσίδες κ.α. Οι δραστηριότητες της Roja δεν συνδέονται μόνο με κοινωνικά κινήματα στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή αλλά και με τοπικούς αγώνες στο Παρίσι, σε συντονισμό με διεθνιστικούς αγώνες, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης της Παλαιστίνης. Το όνομα «Roja» είναι εμπνευσμένο από την ηχητική ομοιότητα αρκετών λέξεων σε διαφορετικές γλώσσες: στα ισπανικά, roja σημαίνει «κόκκινο», στα κουρδικά, roj σημαίνει «φως» και «μέρα», στα μαζανταράν, roja σημαίνει «πρωινό αστέρι» ή «Αφροδίτη», που θεωρείται το φωτεινότερο ουράνιο σώμα τη νύχτα. Το κείμενο εντοπίστηκε στο αγγλόφωνο site crimethinc και στο γαλλόφωνο site lundimatin από τη συντρόφισσα Σ. και η μετάφρασή του έγινε με συνδυασμό από τις δύο γλώσσες. Η έκδοσή του προτάθηκε στη συνέλευση μας, όπως είχε γίνει και τον Ιούνιο του 2025 με το κείμενο και πάλι των Roja «Γυναίκες, Ζωή, Ελευθερία – Ενάντια στον πόλεμο», το οποίο αφορούσε στον πόλεμο των 12 ημερών μεταξύ Ισραήλ-Ιράν μετά την στρατιωτική επίθεση του ισραηλινού κράτους σε συνεργασία με τις ΗΠΑ.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Το κείμενο που μεταφράστηκε και δημοσιεύεται σε αυτή την μπροσούρα είναι της Roja, μιας ανεξάρτητης, αριστερής, φεμινιστικής συλλογικότητας με έδρα το Παρίσι. Η Roja δημιουργήθηκε μετά τη δολοφονία της Jina (Mahsa) Amini, παράλληλα με την έναρξη της εξέγερσης «Jin, Jiyan, Azadi» (Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία) τον Σεπτέμβρη του 2022. Η συλλογικότητα αποτελείται από πολιτικές ακτιβίστριες από διάφορες εθνοτικές ομάδες και γεωγραφίες εντός του Ιράν: κούρδισσες, χαζάρα, περσίδες κ.α. Οι δραστηριότητες της Roja δεν συνδέονται μόνο με κοινωνικά κινήματα στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή αλλά και με τοπικούς αγώνες στο Παρίσι, σε συντονισμό με διεθνιστικούς αγώνες, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης της Παλαιστίνης. Το όνομα «Roja» είναι εμπνευσμένο από την ηχητική ομοιότητα αρκετών λέξεων σε διαφορετικές γλώσσες: στα ισπανικά, roja σημαίνει «κόκκινο», στα κουρδικά, roj σημαίνει «φως» και «μέρα», στα μαζανταράν, roja σημαίνει «πρωινό αστέρι» ή «Αφροδίτη», που θεωρείται το φωτεινότερο ουράνιο σώμα τη νύχτα.
Το κείμενο γράφτηκε στις 4 Γενάρη 2026 -8 μέρες μετά το ξέσπασμα της νέας κοινωνικής εξέγερσης στο Ιράν στις 28/12/2025, της πέμπτης από το 2017- και περιέχει σημαντικές πληροφορίες σχετικά με την έναρξη και την εξάπλωση της εξέγερσης, την κοινωνική της σύνθεση, τα χαρακτηριστικά, τις επιδιώξεις αλλά και τις αντιφάσεις της, για μια κοινωνία και μια γεωγραφία που -αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς- γνωρίζουμε ελάχιστα. Η ανάλυση και οι θέσεις που αποτυπώνουν έχουν επίσης τη σημασία τους, χωρίς κατ’ ανάγκη να ταυτιζόμαστε με αυτές αλλά ούτε και να απαιτείται κάτι τέτοιο για τη μετάφραση και δημοσίευσή τους. Η διαφοροποίησή μας εντοπίζεται περισσότερο στο προταγματικό σκέλος και στην απουσία αντικρατικής τοποθέτησης. Επιπλέον, εμείς προερχόμενες/οι από τη γεωγραφία του δυτικού κόσμου και μπλοκ κυριαρχίας αναπόφευκτα θα εστιάζαμε περισσότερο στις κυρώσεις ως ένα πολιτικό/πολεμικό εργαλείο του δυτικού μπλοκ κυριαρχίας, που ασκεί πίεση στο ισλαμικό καθεστώς μέσω της εξαθλίωσης του ιρανικού πληθυσμού, ο οποίος θα ήταν έτσι κι αλλιώς αυτός που θα δεχόταν τις συνέπειες. Ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων εκείνων που το ενεργοποιούν και μπορεί να αποσκοπεί μέχρι και στην αλλαγή καθεστώτος, όπως έχει γίνει σε πολλά σημεία του πλανήτη μέσα στα χρόνια. Αυτό δεν αναιρεί τη μεταφορά της οικονομικής πίεσης από την άρχουσα θεοκρατική ολιγαρχία προς την κοινωνική βάση. Ούτε εκφράζει κάποια συμπάθεια, πολύ περισσότερο υποστήριξη του ιρανικού κράτους.
Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το κείμενο των Roja γράφτηκε 2 μέρες μετά την αστυνομικού τύπου στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, με παράλληλες αναφορές για εξαγορά της Γροιλανδίας και απειλές προς το καθεστώς του Ιράν. Παράλληλα το Ισραήλ συνεχίζει αμείωτα τον γενοκτονικό του πόλεμο απέναντι στις παλαιστίνιες/ους και ταυτόχρονα συνεχίζει να εξαπολύει επιθέσεις σε γειτονικά κράτη σε συνέχεια της πολιτικής που ακολουθεί τα τελευταία χρόνια. Αυτά τα δύο κράτη λοιπόν, το ένα παγκόσμια υπερδύναμη και το άλλο περιφερειακή ηγεμονία, έχουν συγκεκριμένη οπτική για την αποσταθεροποίηση του καθεστώτος στο Ιράν. Και παραδέχονται (στην περίπτωση του Ισραήλ) ακόμα και την άσκηση προπαγάνδας προς τον πληθυσμό του Ιράν και την παρουσία πρακτόρων της Μοσάντ στο έδαφος του. Αυτά τα δεδομένα, ωστόσο, δεν σημαίνουν ότι η εξέγερση είναι κατευθυνόμενη και οι εξεγερμένες/οι δεν χρήζουν της αλληλεγγύης μας. Αλλά δείχνουν πόσες πολλές εξουσίες, με διαφορετικές βλέψεις, έχουν συγκεντρωθεί πάνω από αυτόν τον πληθυσμό (λόγω της ιδιαίτερης γεωπολιτικής σημασίας αυτής της χώρας), όλες στο όνομα του και για το καλό του. Δείχνουν επίσης την επιδραστικότητα που μπορούν να έχουν σε τμήματα του πληθυσμού, εναλλακτικές που προβάλλονται σε αντικατάσταση του υφιστάμενου καθεστώτος, όπως η παρουσία μοναρχιστών και συνθημάτων επαναφοράς του γιου του Σάχη Πλαχλαβί στις διαμαρτυρίες. Αντιφάσεις που εμφανίζονται συχνά σε εξεγέρσεις, δείχνοντας τα πολλαπλά πρόσωπα της εξουσίας που έχουν απέναντί τους οι εξεγερμένοι/ες.
Αυτό που κάνει ενδιαφέρουσα -σε εμάς τουλάχιστον- την οπτική των Roja είναι ότι εστιάζουν στον κοινωνικό παράγοντα, στις καταπιεσμένες και εκμεταλλευόμενες κοινωνικές ομάδες και τάξεις, στους αγώνες και τις εξεγέρσεις τους, σε μια πολυετή διαδρομή διαμαρτυριών και ταραχών, μέσα σε ένα περιβάλλον ενδοκαθεστωτικών πολιτικών ανταγωνισμών και εναλλακτικών, σε μια περιοχή ιδιαίτερου γεωπολιτικού ενδιαφέροντος όπου συγκεντρώνονται οι βλέψεις επίδοξων περιφερειακών και πλανητικών ηγεμονιών. Με τον τρόπο αυτό εντοπίζουν και αποκαλύπτουν την αντικατοπτρική λειτουργία των διάφορων εξουσιών και μορφών κυριαρχίας που σαν συμπληγάδες συνθλίβουν τη ζωή της κοινωνικής βάσης: του ισλαμικού καθεστώτος από τη μία και των φιλοδυτικών μοναρχικών από την άλλη, της εσωτερικής λεηλασίας και καταστολής από τη μία και της εξωτερικής στρατιωτικής απειλής των ΗΠΑ και του Ισραήλ που θέλουν να εμφανίζονται ως «σωτήρες» από την άλλη.
Σε αυτή τη δύσκολη περίοδο που διανύουμε, των αρνητικών συσχετισμών για τον κοινωνικό/ταξικό ανταγωνισμό, της όξυνσης των ενδοκυριαρχικών ανταγωνισμών, των πολεμικών προετοιμασιών και μετώπων, της διεκδίκησης εκ νέου σφαιρών επιρροής και ξαναμοιράσματος του πλανήτη, είναι σημαντικό να μην μας διαφύγει ότι η γεωπολιτική ανάλυση αφορά μόνο στην κατανόηση του τρόπου που ασκούν πολιτική τα κράτη και οι συνασπισμοί κρατών βάσει των επιμέρους συμφερόντων τους. Εξίσου σημαντική είναι η διαπίστωση ότι ο αντιιμπεριαλισμός, πέρα από τη δομική και ιστορική κριτική που του έχει ασκηθεί, στις μέρες μας έχει σε μεγάλο βαθμό υποπέσει σε στρατοπεδισμό (campism), διατυπώνοντας έμμεσα ή άμεσα θέσεις υποστήριξης του ενός ή του άλλου κρατικού ή διακρατικού κυριαρχικού πόλου σύμφωνα με το ποιο ηγεμονικό μπλοκ αναγνωρίζεται ως ο «άξονας του κακού». Ωστόσο, μόνο οι κοινωνικές διεργασίες, αγώνες, συγκρούσεις, εξεγέρσεις και επαναστατικές απόπειρες σχετίζονται με το απελευθερωτικό όραμα από κοινωνικής-ταξικής σκοπιάς, όπως ίσχυε πάντα. Αντίθετα, η επιλογή υποστήριξης ενός κράτους ή ενός μπλοκ κυριαρχίας οδηγεί στην κρατικοποίηση των συνειδήσεων, απομακρύνοντας την προοπτική της ατομικής και κοινωνικής απελευθέρωσης.
Το κείμενο εντοπίστηκε στο αγγλόφωνο site crimethinc και στο γαλλόφωνο site lundimatin από τη συντρόφισσα Σ. και η μετάφρασή του έγινε με συνδυασμό από τις δύο γλώσσες. Η έκδοσή του προτάθηκε στη συνέλευση μας, όπως είχε γίνει και τον Ιούνιο του 2025 με το κείμενο και πάλι των Roja «Γυναίκες, Ζωή, Ελευθερία – Ενάντια στον πόλεμο», το οποίο αφορούσε στον πόλεμο των 12 ημερών μεταξύ Ισραήλ-Ιράν μετά την στρατιωτική επίθεση του ισραηλινού κράτους σε συνεργασία με τις ΗΠΑ. Τις θερμές ευχαριστίες μας για τη σημαντική συμβολή της για άλλη μια φορά, όπως για τη σταθερή της εμπιστοσύνη προς τη συνέλευσή μας.
Τη στιγμή που ολοκληρώνεται αυτή η εισαγωγή, οι νεκροί από τις δυνάμεις καταστολής του καθεστώτος φαίνεται να είναι χιλιάδες. Οι ΗΠΑ δηλώνουν ότι είναι καθοδόν για την υποστήριξη των διαδηλωτών απέναντι στο δολοφονικό καθεστώς που τους καταπιέζει. Το ιρανικό κράτος απαντάει ότι σε περίπτωση που δεχτεί επίθεση θα χτυπήσει αμερικάνικες βάσεις στη Μέση Ανατολή. Ενώ στο διαδίκτυο έχουν κυκλοφορήσει βίντεο με φρικαλέες εικόνες από δολοφονημένες διαδηλώτριες/ες από τους Φρουρούς της Επανάστασης που φαίνεται να τα έχουν τραβήξει και δημοσιοποιήσει οι ίδιοι.
Από την Τεχεράνη μέχρι την Αθήνα εξέγερση ενάντια σε κάθε εξουσία.
14/1/2026
Συνέλευση αναρχικών ενάντια στα αυτονόητα του κόσμου της εξουσίας
Ιράν: μια εξέγερση πολιορκημένη από μέσα κι από έξω
Η Πέμπτη Εξέγερση από το 2017
Από τις 28 Δεκέμβρη 2025, το Ιράν και πάλι καίγεται από τον πυρετό εκτεταμένων διαδηλώσεων. Συνθήματα όπως το “Θάνατος στον δικτάτορα” και “Θάνατος στον Khamenei” αντηχούν στους δρόμους σε τουλάχιστον 222 περιοχές σε 78 πόλεις σε 26 επαρχίες. Οι διαδηλώσεις δεν γίνονται μόνο ενάντια στη φτώχια, στο υψηλό κόστος ζωής, στον πληθωρισμό και την αποστέρηση, αλλά και ενάντια σε ένα ολόκληρο πολιτικό σύστημα που είναι σάπιο ως το κόκκαλο. Η ίδια η ζωή έχει γίνει αφόρητη για την πλειοψηφία του πληθυσμού -ειδικά για την εργατική τάξη, τις γυναίκες, τα queer άτομα και τις μη περσικές εθνοτικές μειονότητες. Αυτό οφείλεται όχι μόνο στην ελεύθερη πτώση του ιρανικού νομίσματος rial που ακολούθησε τον πόλεμο των 12 ημερών, αλλά και στην κατάρρευση των βασικών δημόσιων υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των επανειλημμένων διακοπών ρεύματος σε μια ολοένα και πιο βαθιά περιβαλλοντική κρίση (ατμοσφαιρική ρύπανση, ξηρασία, αποψίλωση δασών και κακοδιαχείριση των υδάτινων πόρων)∙ και στις μαζικές εκτελέσεις (τουλάχιστον 2.063 ανθρώπων το 2025). Όλα αυτά σε συνδυασμό έχουν χειροτερέψει τις συνθήκες διαβίωσης.
Η κρίση της κοινωνικής αναπαραγωγής είναι το επίκεντρο των τωρινών διαδηλώσεων και ο απώτερος ορίζοντας των εξεγερμένων είναι να πάρουν τις ζωές τους πίσω.
Αυτή η εξέγερση είναι το πέμπτο κύμα σε μία αλυσίδα διαδηλώσεων που ξεκίνησαν τον Δεκέμβριο του 2017 με την εξέγερση που έμεινε γνωστή ως η “Εξέγερση του Ψωμιού”. Ακολούθησε η αιματηρή εξέγερση τον Νοέμβρη του 2019, μια έκρηξη οργής του πληθυσμού ενάντια στην εκτόξευση της τιμής των καυσίμων και την αδικία. Η εξέγερση του 2021 έμεινε γνωστή ως η “εξέγερση των διψασμένων” με επικεφαλής τις αραβικές εθνοτικές μειονότητες. Αυτό το κύμα κορυφώθηκε με την εξέγερση “Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία” το 2022, η οποία έφερε τους απελευθερωτικούς αγώνες των γυναικών και τους αντιαποικιοκρατικούς αγώνες των καταπιεσμένων εθνοτήτων όπως οι κούρδοι και οι baluchi στο προσκήνιο, ανοίγοντας νέους ορίζοντες. Η εξέγερση του σήμερα βάζει στο κέντρο την κρίση της κοινωνικής αναπαραγωγής για άλλη μια φορά -αυτή τη φορά, σε ένα πιο ριζοσπαστικό, μεταπολεμικό πλαίσιο. Οι διαδηλώσεις αυτές ξεκίνησαν με αιτήματα διαβίωσης αλλά με εκτυφλωτική ταχύτητα στόχευσαν τις δομές εξουσίας και τη διεφθαρμένη κυβερνώσα ολιγαρχία.
Μια Εξέγερση Πολιορκημένη από Εξωτερικές και Εσωτερικές Απειλές
Οι συνεχιζόμενες διαδηλώσεις στο Ιράν πολιορκούνται από όλες τις πλευρές από εξωτερικές και εσωτερικές και απειλές. Μόλις μια μέρα πριν την ιμπεριαλιστική επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, ο Donald Trump, με προπέτασμα τη γλώσσα “υποστήριξης προς τους διαδηλωτές”, προειδοποίησε: εάν η ιρανική κυβέρνηση “σκοτώσει ειρηνικούς διαδηλωτές, όπως συνηθίζει, οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής θα έρθουν να τους σώσουν. Είμαστε οπλισμένοι και έτοιμοι να ξεκινήσουμε.”Αυτό είναι το πιο κλασσικό σενάριο του ιμπεριαλισμού, που κάνει χρήση της ρητορικής του “σώζουμε ζωές” για να νομιμοποιήσει τον πόλεμο -όπως στο Ιράκ και στη Λιβύη. Οι ΗΠΑ ακόμα ακολουθούν αυτό το σενάριο σήμερα: μόνο το 2025, πραγματοποίησαν στρατιωτικές επιθέσεις ενάντια σε επτά χώρες.
Το γενοκτονικό κράτος του Ισραήλ, το οποίο κυνικά διεξήγαγε τη δωδεκαήμερη επίθεσή του εναντίον του Ιράν υπό το σύνθημα “Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία,” τώρα απευθύνεται στα περσικά στα social media δηλώνοντας: “Είμαστε μαζί σας, διαδηλωτές.” Οι μοναρχιστές, το τοπικό χέρι του σιωνισμού, που κουβαλάνε το στίγμα και τη ντροπή της υποστήριξης του Ισραήλ κατά τον δωδεκαήμερο πόλεμο, τώρα προσπαθούν να παρουσιάσουν τους εαυτούς τους στους δυτικούς τους αφέντες ως τη μόνη εναλλακτική. Αυτό το έχουν κάνει μέσω της επιλεκτικής αναπαράστασης και διαστρέβλωσης της πραγματικότητας ξεκινώντας μια διαδικτυακή καμπάνια για να ιδιοποιηθούν τις διαδηλώσεις, να κατασκευάσουν, να διαστρεβλώσουν και να παραποιήσουν υπέρ της μοναρχίας τον ήχο των συνθημάτων στον δρόμο. Αυτό αποκαλύπτει την εξαπάτηση από την πλευρά τους, τις ηγεμονικές τους φιλοδοξίες, τη μιντιακή τους εξουσία και, κάτι πολύ κρίσιμο, την αδυναμία τους, δηλαδή την απουσία πραγματικών ριζωμάτων τους εντός της χώρας. Με το σύνθημα “Να Κάνουμε το Ιράν Δυνατό Ξανά” αυτή η ομάδα καλωσόρισε την ιμπεριαλιστική επιχείρηση του Trump στη Βενεζουέλα και τώρα περιμένει την απαγωγή των ηγετών της Ισλαμικής Δημοκρατίας από τις ειδικές δυνάμεις των αμερικανών και ισραηλινών “σωτήρων”.
Και, φυσικά, υπάρχουν και οι ψευτο-αριστεροί στρατοπεδιστές/campists. Αυτοί, οι αυτοαποκαλούμενοι “αντιιμπεριαλιστές”, οι οποίοι ξεπλένουν τη δικτατορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας προβάλλοντας μια αντιιμπεριαλιστική μάσκα πάνω στο προσωπείο της. Σπέρνουν την αμφιβολία για τη νομιμοποίηση των τωρινών διαδηλώσεων επαναλαμβάνοντας την κατηγορία που έχει κουράσει: “μια εξέγερση υπό αυτές τις συνθήκες δεν είναι τίποτα άλλο από το να παίζεις στο γήπεδο του ιμπεριαλισμού”. Μπορούν να διαβάσουν το Ιράν μόνο υπό το πρίσμα της γεωπολιτικής σύγκρουσης, λες και κάθε εξέγερση είναι προϊόν ενός συγκαλυμμένου αμερικανο-ισραηλινού σχεδίου. Με αυτή τους τη στάση, αρνούνται την πολιτική υποκειμενικότητα των ανθρώπων του Ιράν και δίνουν με όρους λογικούς και πολιτικούς ασυλία στην Ισλαμική Δημοκρατία καθώς εκείνη σφαγιάζει και καταστέλλει τον ίδιο της τον πληθυσμό.
“Οργισμένοι ενάντια στον ιμπεριαλισμό” αλλά “τρομοκρατημένοι από την επανάσταση”, για να θυμηθούμε την επιδραστική σκέψη του Amir Parviz Puyan, κομμουνιστή θεωρητικού και επαναστάτη αντάρτη, ιδρυτή της οργάνωσης Iranian People’s Fedai Guerrillas, που σκοτώθηκε το 1971 από το μοναρχικό καθεστώς. Οι στρατοπεδιστές προσφέρουν μια αντιδραστική απάντηση στην αντιδραστική πραγματικότητα του καθεστώτος. Φτάνουν στο σημείο να μας λένε να μην γράφουμε για τις πρόσφατες διαδηλώσεις στο Ιράν, τους σκοτωμούς και την καταστολή σε άλλη γλώσσα πέραν της περσικής στη διεθνή σκηνή, για να μην δώσουμε στους ιμπεριαλιστές ένα “πρόσχημα”. Λες και πέρα από τους πέρσες δεν υπάρχουν άλλοι άνθρωποι στην περιοχή ή στον κόσμο ικανοί για κοινές μοίρες, κοινές εμπειρίες, δεσμούς και αλληλεγγύη στον αγώνα. Για τους στρατοπεδιστές, δεν υπάρχει άλλο πολιτικό υποκείμενο πέρα των δυτικών κρατών και καμία άλλη πραγματικότητα πέραν της γεωπολιτικής.
Σε αντίθεση με αυτούς τους εχθρούς, επιμένουμε στη θεμιτότητα αυτών των διαδηλώσεων, στην αλληλοσύνδεση των καταπιεσμένων και στην κοινή μοίρα των αγώνων. Το αντιδραστικό μοναρχικό ρεύμα επεκτείνεται εντός της ακροδεξιάς ιρανικής αντιπολίτευσης και η ιμπεριαλιστική απειλή ενάντια των ανθρώπων στο Ιράν -συμπεριλαμβανομένης και της απειλής της ξένης εισβολής- είναι αληθινή. Αλλά το ίδιο αληθινή είναι και η οργή του κόσμου έχοντας σφυρηλατηθεί εδώ και τέσσερις δεκαετίες ωμής καταστολής, εκμετάλλευσης και της κρατικής “εσωτερικής αποικιοκρατίας” που στοχεύει μη περσικές κοινότητες.
Δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να αντιμετωπίσουμε αυτές τις αντιφάσεις ως έχουν. Αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι μια αναδυόμενη δύναμη που εγείρεται από τα βάθη της ιρανικής κοινωνικής κόλασης: οι άνθρωποι παίζουν την ίδια τους τη ζωή για να επιβιώσουν, αντιμετωπίζοντας ευθέως την κατασταλτική μηχανή.
Δεν έχουμε κανένα δικαίωμα να χρησιμοποιήσουμε το πρόσχημα της εξωτερικής απειλής για να αρνηθούμε τη βία που επιβάλλεται σε εκατομμύρια ανθρώπων στο Ιράν ούτε να αρνηθούμε τη δίκαιη αντίσταση εναντίον της.
Αυτοί που βγαίνουν στους δρόμους έχουν κουραστεί από τις αφηρημένες, εξαπλουστευτικές, πατροναριστικές αναλύσεις. Δίνουν τη μάχη μέσα από τις αντιφάσεις: υποφέρουν τόσο κάτω από κυρώσεις όσο και από τη λεηλασία της τοπικής ολιγαρχίας. Φοβούνται τόσο τον πόλεμο όσο και την εγχώρια δικτατορία. Αλλά δεν παγώνουν από τον φόβο. Επιμένουν να είναι ενεργά υποκείμενα της δικής τους μοίρας και ο ορίζοντάς τους, τουλάχιστον από τον Δεκέμβρη του 2017, δεν είναι πια η μεταρρύθμιση αλλά η πτώση ολόκληρου του καθεστώτος.
Η Εξάπλωση της Εξέγερσης
Οι διαμαρτυρίες πυροδοτήθηκαν από την ελεύθερη πτώση του rial. Εκδηλώθηκαν πρώτα από τους καταστηματάρχες στην πρωτεύουσα, ειδικά στις αγορές κινητής τηλεφωνίας και υπολογιστών, αλλά γρήγορα επεκτάθηκαν σε μία ευρεία, ετερογενή εξέγερση με τη συμμετοχή μισθωτών, υπαίθριων μικροπωλητών, αχθοφόρων, εργαζόμενων στον τομέα των υπηρεσιών. Η εξέγερση στη συνέχεια προχώρησε γρήγορα από τους δρόμους της Τεχεράνης στα πανεπιστήμια και σε άλλες πόλεις, σημαντικά μικρότερες, οι οποίες έχουν γίνει το επίκεντρο αυτού του κύματος διαμαρτυρίας.
Από την αρχή, τα συνθήματα στόχευαν όλο το σύστημα, την Ισλαμική Δημοκρατία στο σύνολό της. Σήμερα, η πρόοδος του κινήματος εξαρτάται πλέον από τη βούληση τωνεργαζομένων, της νεολαίας, των ανέργων, του πλεονάζοντος πληθυσμού, των επισφαλών εργαζομένων και των φοιτητών.
Κάποιοι έχουν απορρίψει τις διαδηλώσεις επειδή ξεκίνησαν στο Bazaar [Παζάρι] (την εμπορική οικονομία της Τεχεράνης), το οποίο συχνά θεωρείται σύμμαχος του καθεστώτος και σύμβολο του εμπορικού καπιταλισμού, χαρακτηρίζοντάς τες “μικροαστικές” ή “φιλοκαθεστωτικές.” Αυτή η δυσπιστία θυμίζει τις πρώιμες αντιδράσεις για το γαλλικό κίνημα των κίτρινων γιλέκων του 2018. Επειδή το κίνημα προέκυψε έξω από την “παραδοσιακή” εργατική τάξη και τα αναγνωρισμένα αριστερά δίκτυα, με την παρουσία δεξιών στοιχείων και αντιφατικών συνθημάτων, πολλοί έσπευσαν να διακηρύξουν ότι ήταν καταδικασμένο σε αντιδραστική πορεία.
Αλλά το από πού ξεκινάει μια εξέγερση δεν καθορίζει το πού πηγαίνει. Το σημείο εκκίνησής της δεν προδικάζει ούτε την πορεία της ούτε τη φύση της. Οι τωρινές διαδηλώσεις και συγκρούσεις στο Ιράν θα μπορούσαν να έχουν εκκινήσει από οποιαδήποτε σπίθα, όχι μόνο από το Παζάρι. Και εδώ, ό,τι ξεκίνησε στο Παζάρι γρήγορα επεκτάθηκε στις γειτονιές των φτωχών στις πόλεις ολόκληρης της χώρας.
Η Γεωγραφία της Εξέγερσης
Αν η καρδιά του “Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία” το 2022 χτυπούσε στις περιφερειακές περιοχές όπως το Kurdistan και το Baluchestan, σήμερα μικρότερες πόλεις στα δυτικά και τα νοτιοδυτικά έχουν γίνει οι κεντρικές εστίες των ταραχών: Hamedan, Lorestan, Kohgiluyeh και Boyer-Ahmad, Kermanshah και Ilam. Οι μειονοτικοί κάτοικοι Lor, Bakhtiari και Lak σε αυτές τις περιοχές τσακίζονται διπλά κάτω από τις συνεχόμενες κρίσεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας: η πίεση των κυρώσεων και η σκιά του πολέμου, η καταστολή και η εκμετάλλευση, η εθνοτική καταπίεση και η οικολογική καταστροφή που απειλεί τις ζωές τους, ειδικά στην οροσειρά Zagros. Είναι η ίδια περιοχή όπου ο Mojahid Korkor (ένας διαδηλωτής Lor κατά την εξέγερση Jina/Mahsa Amini) εκτελέστηκε από την Ισλαμική Δημοκρατία μια μέρα πριν από την επίθεση του Ισραήλ και όπου ο Kian Pirfalak, ένα εννιάχρονο παιδί, σκοτώθηκε από πυρά που έριξαν οι δυνάμεις ασφαλείας κατά τη διάρκεια της εξέγερσης του 2022.
Ωστόσο, σε αντίθεση με την εξέγερση Jina -η οποία από την αρχή επεκτάθηκε συνειδητά κατά μήκος των διαχωριστικών γραμμών φύλου, σεξουαλικότητας, εθνότητας- ο ταξικός ανταγωνισμός είναι πιο έντονος στις πρόσφατες διαμαρτυρίες και μέχρι στιγμής η εξάπλωσή τους είναι πιο μαζική.
Ανάμεσα στις 28 Δεκέμβρη και τις 4 Γενάρη του 2025, που γράφεται αυτό το κείμενο, τουλάχιστον 17 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από τις κατασταλτικές δυνάμεις της Ισλαμικής Δημοκρατίας κάνοντας χρήση αληθινών πυρών και όπλων με σφαιρίδια, οι περισσότεροι από την εθνοτική μειονότητα Lur (ειδικά στις περιοχές Lorestan και Chaharmahal-et-Bakhtiari) και κουρδικής καταγωγής (ειδικά στο Ilam και το Kermanshah). Εκατοντάδες έχουν συλληφθεί (τουλάχιστον 580 συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 70 ανηλίκων) και δεκάδες έχουν τραυματιστεί. Καθώς το κίνημα προχωρά η αστυνομική βία κλιμακώνεται: την έβδομη μέρα στο Ilam, οι δυνάμεις ασφαλείας εισέβαλαν στο νοσοκομείο Imam-Khomeini για να συλλάβουν τους τραυματίες, ενώ στο Birjand επιτέθηκαν σε ένα γυναικείο κοιτώνα φοιτητριών. Ο φόρος αίματος συνεχίζει και ανεβαίνει καθώς βαθαίνει η εξέγερση και οι πραγματικοί αριθμοί είναι σίγουρα υψηλότεροι από αυτούς που ανακοινώνονται.
Η κατανομή αυτής της βίας είναι άνιση βέβαια. Η καταστολή είναι πιο σκληρή σε μικρότερες πόλεις, ειδικά σε περιθωριοποιημένες περιοχές εθνοτικών μειονοτήτων. Οι αιματηρές σφαγές στο Malekshahi (Ilam) και στο Jafarabad (Kermanshah) μαρτυρούν αυτή τη δομική διαφοροποίηση στην καταπίεση και την καταστολή.
Την τέταρτη μέρα της διαμαρτυρίας, η κυβέρνηση -συντονίζοντας δια μέσου διάφορων θεσμών- ανακοίνωσε κλείσιμο επιχειρήσεων και γραφείων σε 23 επαρχίες με το πρόσχημα των “χαμηλών θερμοκρασιών” ή της “έλλειψης ενέργειας.” Στην πραγματικότητα, αυτή ήταν μια προσπάθεια να σπάσει τα δίκτυα μέσω των οποίων διαχέεται η εξέγερση: το παζάρι, το πανεπιστήμιο, ο δρόμος. Ταυτόχρονα, στα πανεπιστήμια τα μαθήματα γίνονταν όλο και περισσότερο διαδικτυακά για να διακοπούν οι δεσμοί μεταξύ των χώρων αντίστασης.
Ο αντίκτυπος του Δωδεκαήμερου Πολέμου
Για να αντισταθμίσει την αποδυναμωμένη εξουσία του μετά τον πόλεμο των δώδεκα ημερών, το ιρανικό καθεστώς καταφεύγει ολοένα και περισσότερο στη βία. Οι επιθέσεις του Ισραήλ σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Ιράν και σε πολίτες ενίσχυσαν τη στρατιωτικοποίηση και την εφαρμογή σκληρότερων δογμάτων ασφάλειας στην πολιτική και κοινωνική σφαίρας, σε σημαντικό βαθμό διαμέσου της ρατσιστικής εκστρατείας μαζικών απελάσεων που εξαπέλυσε το ιρανικό κράτος κατά αφγανώνμεταναστών και ιρανών πολιτών αφγανικής καταγωγής το αμέσως επόμενο διάστημα. Κι ενώ το κράτος μιλάει ασταμάτητα στο όνομα της «εθνικής ασφαλείας», έχει το ίδιο γίνει ο κεντρικός παράγοντας της ανασφάλειας σε όλες τις πτυχές της ζωής: με μια άνευ προηγουμένου αύξηση των εκτελέσεων, με την επιδείνωση των συνθηκών στις φυλακές και την κακομεταχείριση των κρατουμένων, με την οικονομική ανασφάλεια μειώνοντας δραστικά την αγοραστική δύναμη του πληθυσμού.
Από τις 24 Ιουνίου 2025, ημερομηνία λήξης του δωδεκαήμερου πολέμου, μέχρι το βράδυ που άναψε η σπίθα των διαμαρτυριών στο παζάρι κινητής τηλεφωνίας και υπολογιστών της Τεχεράνης, το rial έχασε περίπου το 40% της αξίας του. Αυτή η πτώση δεν ήταν αποτέλεσμα «φυσικών» διακυμάνσεων της αγοράς, αλλά συνέπεια των κυρώσεων και μιας σκόπιμης μεταφοράς της κρίσης από πάνω προς τα κάτω από την πλευρά της ισλαμικής δημοκρατίας, διαμέσου της εσκεμμένης υποτίμησης εθνικού νομίσματος.
Ο δωδεκαήμερος πόλεμος, σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση των κυρώσεων από την πλευρά των ΗΠΑ και της ΕΕ και την ενεργοποίηση του μηχανισμούsnapback του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ (επαναφορά κυρώσεων μετά την άρνηση του Ιράν να δώσει στοιχεία και να δεχτεί διεθνείς παρατηρητές για το πυρηνικό του πρόγραμμα), οδήγησε σε μείωση τα έσοδα από το πετρέλαιο, στον τραπεζικό και χρηματοπιστωτικό τομέα, μειώνοντας δραστικά την εισροή συναλλάγματος και βαθαίνοντας την κρίση του προϋπολογισμού -ένα κόστος που επωμίστηκαν άμεσα οι εργατικές και μεσαίες τάξεις.
Οι κυρώσεις πρέπει να καταδικάζονται χωρίς προϋποθέσεις. Παρ’ όλα αυτά, στο Ιράν, λειτουργούν επίσης ως ένα εργαλείο εσωτερικής ταξικής ισχύος. Το ξένο συνάλλαγμα συγκεντρώνεται στα χέρια μιας ολιγαρχίας στρατιωτικής ασφάλειας, η οποία βγάζει κέρδος από την παράκαμψη των κυρώσεων και τη μαύρη αγορά πετρελαίου. Τα έσοδα από τις εξαγωγές κρατούνται σε ομηρία και διοχετεύονται στην επίσημη οικονομία μόνο σε επιλεγμένες στιγμές, με χειραγωγημένες συναλλαγματικές ισοτιμίες. Ακόμα και όταν οι πωλήσεις πετρελαίου αυξάνονται, τα έσοδα αντί να ωφελούν την καθημερινή ζωή του πληθυσμού, κυκλοφορούν εντός ενός παραθεσμικού πλέγματος και ενός «παράλληλου κράτους», ιδίως στο Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση, για να αντισταθμίσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού που συνδέεται με τη μείωση των εσόδων και τις μπλοκαρισμένες ανταποδόσεις ξένου συναλλάγματος, κατάργησε προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας, αποσύροντας επιδόματα και εφαρμόζοντας πολιτικές λιτότητας. Η ξαφνική πτώση του rial γίνεται έτσι ένα δημοσιονομικό εργαλείο που διευκολύνει την επιστροφή του δεσμευμένου ξένου συναλλάγματος και αυξάνει άμεσα τους νομισματικούς πόρους του κράτους, καθώς το ίδιο το κράτος είναι ο μεγαλύτερος κάτοχος δολαρίων από την πώληση του πετρελαίου. Το αποτέλεσμα είναι η απόσπαση εισοδημάτων από την εργατική και μεσαία τάξη και η μεταφορά των κερδών, από τη συναλλαγματική πρόσοδο και την παράκαμψη των κυρώσεων, σε μια μικρή μειοψηφία. Αυτή η διαδικασία επιδεινώνει τις κοινωνικές ανισότητες και την οικονομική αστάθεια και τροφοδοτεί την έκρηξη της κοινωνικής οργής.
Η πτώση του εθνικού νομίσματος πρέπει επομένως να γίνει κατανοητή ως μια λεηλασία που οργανώνεται από το Κράτος, στο πλαίσιο μιας οικονομίας που έχει πληγεί από τον πόλεμο και τις κυρώσεις: πρόκειται για μια σκόπιμη χειραγώγηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας υπέρ των δικτύων χρηματοοικονομικής μεσιτείας που συνδέονται με την κυβερνώσα ολιγαρχία, προκειμένου να γεμίσουν τα ταμεία ενός κράτους που έχει καταστήσει τη νεοφιλελεύθερη πολιτική της απελευθέρωσης των τιμών σε ιερό δόγμα.
Ωστόσο, οι στρατοπεδιστές/campists που ισχυρίζονται ότι βρίσκονται στην αριστερά τονίζουν μονομερώς τον ρόλο των κυρώσεων και την ηγεμονία του δολαρίου, παρουσιάζοντας τις αμερικανικές κυρώσεις ως τη μοναδική αιτία και ρίζα της τρέχουσας κρίσης. Παρακάμπτουν έτσι το ρόλο της άρχουσας ολιγαρχίας στην κοινωνική λεηλασία και τη χρηματιστικοποιήμενη συσσώρευση. Από την άλλη, οι δεξιοί στρατοπεδιστές, υποστηρικτές του δυτικού ιμπεριαλισμού, θεωρούν την Ισλαμική Δημοκρατία αποκλειστικά υπεύθυνη για την τρέχουσα κατάσταση, αρνούμενοι τις καταστροφικές επιπτώσεις των κυρώσεων.
Αυτές οι θέσεις είναι ο αντικατοπτρισμός η μια της άλλης και κάθε πλευρά έχει σαφές συμφέρον να τις υιοθετεί. Απαντώντας σε όσους βρίσκονται στη δεξιά πλευρά, επαναλαμβάνουμε τη διασύνδεση και σύμπλεξη των τοπικών και παγκόσμιων διαδικασιών εκμετάλλευσης και λεηλασίας. Σε όσους βρίσκονται στην αριστερά, υπενθυμίζουμε ότι, ενώ είναι αλήθεια ότι οι κυρώσεις επηρεάζουν σοβαρά τη ζωή των ανθρώπων (ελλείψεις σε φάρμακα και βιομηχανικά ανταλλακτικά, αυξημένη ανεργία και ψυχολογική πίεση), επηρεάζουν μόνο τον λαό, όχι την ολιγαρχία ασφάλειας-στρατού, η οποία συσσωρεύει τεράστιο πλούτο έχοντας υπό τον έλεγχο της τα ανεπίσημα κυκλώματα συναλλάγματος και πετρελαίου.
Οι Αντιφάσεις
Στον δρόμο, ακούγονται αντιφατικά συνθήματα: κάποια ζητούν την πτώση της Ισλαμικής Δημοκρατίας, ενώ άλλα εκφράζουν νοσταλγία για τη μοναρχία. Την ίδια στιγμή, οι φοιτητέςφωνάζουνσυνθήματα που στοχεύουν τόσο ενάντια στον δεσποτισμό της Ισλαμικής Δημοκρατίας όσο και τη μοναρχική απολυταρχία.
Το ότι ακούγονται συνθήματα υπέρ της επιστροφής του Σάχη προκύπτει τόσο από τις πραγματικές αντιφάσεις όσο και από την παραποίηση της πραγματικότητας από τα δεξιά μέσα ενημέρωσης,ιδίως από το Iran International, το οποίο έχει γίνει η πλατφόρμα προπαγάνδας του σιωνισμού και των μοναρχιστών και το οποίο φέρεται να λαμβάνει ετήσιο προϋπολογισμό 250 εκατομμυρίων δολαρίωναπό πρόσωπα και ιδρύματα που βρίσκονται κοντά στην κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας και του Ισραήλ.
Την τελευταία δεκαετία, η γεωγραφία του Ιράν έχει αποτελέσει ένα πεδίο έντασης ανάμεσα σε δύο ξεχωριστούς κοινωνικο-πολιτικούς ορίζοντες, καθένας από τους οποίους έχει αναπτύξει το δικό του μοντέλο οργάνωσης εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Από τη μία πλευρά, υπάρχει ένας κοινωνικός πόλος επικεντρωμένος στις διαχωριστικές γραμμές της τάξης, του φύλου, της σεξουαλικότητας και της εθνότητας, ο οποίος εκφράστηκε έντονα μέσω των διασυνδεδεμένων δικτύων που υφάνθηκαν κατά τη διάρκεια της εξέγερσης Jina το 2022, εκτεινόμενα από τη φυλακή Evin έως τη διασπορά. Με αυτό τον τρόπο παρήχθη μια άνευ προηγουμένου ενότητα μεταξύ διαφορετικών δυνάμεων, από τις γυναίκες έως τις εθνοτικές μειονότητες κούρδων και baluchi, όλες αντιτιθέμενες στη δικτατορία, υπερασπιζόμενες έναν φεμινιστικό και αντιαποικιακό ορίζοντα.
Από την άλλη πλευρά, βρίσκεται ένας λαϊκιστικός πόλος, ο οποίος,με την ταμπέλα της “εθνικής επανάστασης” στοχεύει στη δημιουργία μιας ομοιογενούς μάζας εξατομικευμένων υπηκόων μέσω της δορυφορικής τηλεόρασης. Αυτό το project, που υποστηρίζεται από το Ισραήλ και τη Σαουδική Αραβία, επιδιώκει να δημιουργήσει ένα σώμα του οποίου ο επικεφαλής -ο γιος του έκπτωτου σάχη- θα μπορούσε να εισαχθεί στη συνέχεια από έξω με στρατιωτική υποστήριξη. Οι μοναρχιστές, με τη βοήθεια ισχυρών μέσων ενημέρωσης, κατευθύνουν τα τελευταία χρόνια την κοινή γνώμη προς έναν εξτρεμιστικό, ρατσιστικό εθνικισμό, συμβάλλοντας στην εμβάθυνση των εθνοτικών διαιρέσεων και στη διαίρεση της πολιτικής φαντασίας των ανθρώπων στο Ιράν.
Η άνοδος αυτού του ρεύματος δεν αποτελεί ένδειξη της υποτιθέμενης “πολιτικής οπισθοδρόμησης του λαού” αλλά μάλλον πηγάζει από την απουσία ενός ευρέος δικτύου αριστερών οργανώσεων και μιας δύναμης στο δημόσιο λόγο και τα μέσα ενημέρωσης ικανή να δημιουργήσει μια αντι-ηγεμονική αφήγηση. Αυτή η αδυναμία, που ως ένα βαθμό προκύπτει από την καταστολή και την επιβαλλόμενη σιωπή, έχει αφήσει το πεδίο ανοιχτό σε αυτόν τον αντιδραστικό λαϊκισμό. Χωρίς μια ισχυρή αφήγηση από αριστερές, δημοκρατικές και μη εθνικιστικές δυνάμεις, ακόμη και παγκόσμια συνθήματα και ιδανικά όπως η ελευθερία, η δικαιοσύνη ή τα δικαιώματα των γυναικών μπορούν εύκολα να γίνουν αντικείμενο σφετερισμού από τους μοναρχιστές, οι οποίοι καλύπτουν την αυταρχική τους φύση πίσω από ένα προοδευτικό προσωπείο. Μάλιστα μερικές φορές χρησιμοποιούν και σοσιαλιστικό λεξιλόγιο.
Με την όξυνση των ανταγωνισμών κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, οι εντάσεις μεταξύ αυτών των δύο πολιτικών οριζόντων έχουν ενταθεί. Σήμερα, το χάσμα μεταξύ τους είναι ορατό στη γεωγραφική κατανομή των συνθημάτων διαμαρτυρίας. Εφόσον το project “επιστροφή του Παχλεβί” αντιπροσωπεύει έναν πατριαρχικό ορίζοντα βασισμένο στον περσικό εθνοτικό εθνικισμό και έναν βαθιά συντηρητικό προσανατολισμό, στα μέρη όπου έχουν αναπτυχθεί δίκτυα κινητοποίησης εργαζομένων και φεμινιστριών, ιδιαίτερα σε πανεπιστήμια και σε περιοχές με πληθυσμιακή σύνθεση κυρίως κούρδων, αράβων, βαλούχων, τουρκμένων και τούρκων, τα συνθήματα υπέρ της μοναρχίας είναι σε μεγάλο βαθμό σπάνια και συχνά αντιμετωπίζονται με εχθρότητα. Αυτή η αντιφατική συνθήκη έχει οδηγήσει σε παρερμηνείες του πρόσφατου κινήματος ποικιλοτρόπως, το οποίο αντιμετωπίζει αδιαφορία, αν όχι άμεσο μποϊκοτάζ, από ορισμένες πολιτικές δυνάμεις.
Ο Ορίζοντας
Το Ιράν βρίσκεται σε μια κρίσιμη ιστορική στιγμή. Η Ισλαμική Δημοκρατία βρίσκεται σε μια από τις πιο αδύναμες θέσεις στην ιστορία της, τόσο λόγω των επαναλαμβανόμενων εξεγέρσεων στο εσωτερικό της χώρας όσο και διεθνώς, ιδιαίτερα μετά την 7η Οκτώβρη 2023 και την αποδυνάμωση του λεγόμενου “άξονα της αντίστασης”. Το μέλλον αυτού του νέου κύματος εξέγερσης παραμένει αβέβαιο, αλλά η κλίμακα της δυσαρέσκειας υποδηλώνει ότι νέοι κύκλοι διαμαρτυρίας θα μπορούσαν να ξεσπάσουν ανά πάσα στιγμή. Αν και υπό καθεστώς καταστολής, οι διαδηλώσεις συνεχίζονται. Σε αυτό το πλαίσιο, οποιαδήποτε στρατιωτική ή ιμπεριαλιστική επέμβαση θα αποδυνάμωνε τους τρέχοντες αγώνες και θα έδινε στην Ισλαμική Δημοκρατία μεγαλύτερο περιθώριο να κλιμακώσει την καταστολή.
Την τελευταία δεκαετία, η ιρανική κοινωνία έχει επανεφεύρει τη συλλογική πολιτική δράση από τα κάτω. Από το Baluchistan και το Kurdistan κατά τη διάρκεια της εξέγερσης Jina, στις μικρές πόλεις Lorestanκαι Isfahanστο τωρινό κύμα διαδηλώσεων, από τις γενικές απεργίες εκπαιδευτικώνκαιεργατών έως τις διαδηλώσεις νοσηλευτών και συνταξιούχων,η πολιτική δράση, χωρίς επίσημη εκπροσώπηση από τα πάνω, έχει περάσει στον δρόμο, στις απεργιακές επιτροπές και σε ανεπίσημα τοπικά δίκτυα. Παρά την ωμή καταστολή, αυτές οι δυνατότητες και συνδέσεις παραμένουν ζωντανές εντός της κοινωνίας και μπορούν ανά πάσα στιγμή να συμβάλουν στη δημιουργία μιας πολιτικής δύναμης. Αυτό που θα καθορίσει τη διάρκεια και την κατεύθυνση αυτού του κινήματος δεν είναι μόνο η συσσώρευση θυμού, αλλά και η δυνατότητα οικοδόμησης ενός ανεξάρτητου και εναλλακτικού πολιτικού ορίζοντα.
Ωστόσο, οι αγώνες για χειραφέτηση στο Ιράν αντιμετωπίζουν δύο παράλληλες απειλές. Από τη μία, τον κίνδυνο οικειοποίησής τους ή περιθωριοποίησής τους από δεξιές δυνάμεις που έχουν τη βάση τους έξω από την χώρα, οι οποίες εργαλειοποιούν τα βάσανα του κόσμου για να δικαιολογήσουν κυρώσεις, πόλεμο ή στρατιωτική επέμβαση. Από την άλλη, τμήματα της άρχουσας ολιγαρχίας με ένα μεταρρυθμιστικό προφίλ επιδιώκουν στο παρασκήνιο να παρουσιαστούν στη Δύση ως μια «πιο λογική, λιγότερο δαπανηρή και πιο αξιόπιστη» επιλογή. Μια εναλλακτική λύση που προέρχεται από το εσωτερικό του καθεστώτος για να το αναδιαμορφώσει χωρίς να έρθει σε ρήξη με την παρούσα τάξη κυριαρχίας αλλά να την επαναδομήσει με ένα διαφορετικό πρόσωπο. Όπως ακριβώς επιχειρεί ο Τραμπ στη Βενεζουέλα: να αναγκάσει ένα μέρος της υφιστάμενης δομής εξουσίας να υποχωρήσει στη θέλησήτου χωρίς κανέναν διαρθρωτικό μετασχηματισμό. Αυτή η ψυχρή στρατηγική στοχεύει στον έλεγχο της κοινωνικής οργής, στην άμβλυνση των εντάσεων με τις παγκόσμιες δυνάμεις και στη διασφάλιση της συνέχειας μιας τάξης πραγμάτων που στερεί από τους ανθρώπους τη δυνατότητα αυτοκαθορισμού τους.
Ενάντια σε αυτά τα δύο ρεύματα, η αναβίωση μιας διεθνιστικής πολιτικής απελευθέρωσης είναι πιο αναγκαία από ποτέ. Αυτός δεν είναι ένας αφηρημένος “τρίτος δρόμος”, αλλά μια προσπάθεια να τοποθετηθούν οι αγώνες των ανθρώπων στο επίκεντρο της ανάλυσης και της δράσης: οργάνωση από τα κάτω και όχι σενάρια γραμμένα από τα πάνω και ψεύτικες αντιδράσεις απ’ έξω. Σήμερα, διεθνισμός σημαίνει αναγνώριση της δυνατότητας των ανθρώπων για αυτοκαθορισμό και ταυτόχρονα δέσμευση να πολεμάμε κάθε μορφή κυριαρχίας, εσωτερικής και εξωτερικής. Ένα τέτοιο μπλοκ, για να διαμορφωθεί, πρέπει να βασίζεται σε βιωμένες εμπειρίες, ξεκάθαρη αλληλεγγύη και ανεξάρτητες δυνάμεις.
Αυτό απαιτεί την ενεργό συμμετοχή αριστερών, φεμινιστικών, αντιαποικιακών, οικολογικών και δημοκρατικών δυνάμεων για να οικοδομηθεί μια ευρεία ταξική οργάνωση εντός του κύματος των διαδηλώσεων, προκειμένου να διεκδικήσουμε τις ζωές μας και να δημιουργηθούν εναλλακτικοί ορίζοντες κοινωνικής αναπαραγωγής. Αυτή η οργάνωση πρέπει επίσης να τοποθετείται σε συνέχεια με τους προηγούμενους αγώνες, ιδίως με το κίνημα “Jin, Jiyan, Azadi”, το οποίο σάρωσε το Ιράν το 2022 και διατηρεί μια απελευθερωτική δυναμική να εξουδετερώνει ταυτόχρονα τον λόγο της Ισλαμικής Δημοκρατίας, των μοναρχιστών και των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης καθώς και τον λόγο των πρώην ρεφορμιστών που ονειρεύονται μια ελεγχόμενη μετάβαση και ενσωμάτωση στα κυκλώματα της αμερικανικής και ισραηλινής συσσώρευσης στην περιοχή.
Αυτή είναι επίσης μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για την ιρανική διασπορά. Μπορεί να βοηθήσει να επαναπροσδιοριστεί μια πολιτική της απελευθέρωσης ή αντίστροφα να αναπάραξει το εξαντλημένο δίπολο “εσωτερικός δεσποτισμός” vs “εξωτερική παρέμβαση”, συμβάλλοντας έτσι στη διαιώνιση του πολιτικού status quo. Σε αυτό το περιβάλλον, είναι απαραίτητο για τις δυνάμεις της διασποράς να κάνουν βήματα για την οικοδόμηση ενός πραγματικού διεθνιστικού πολιτικού μπλοκ, ικανού να χαράξει ξεκάθαρες διαχωριστικές γραμμές τόσο από τον εσωτερικό δεσποτισμό όσο και από την ιμπεριαλιστική κυριαρχία. Αυτή η θέση συνδέει την αντίθεση σε μια ιμπεριαλιστική παρέμβαση με μια σαφή ρήξη με την Ισλαμική Δημοκρατία και απορρίπτει οποιαδήποτε δικαιολογία καταστολής στο όνομα της καταπολέμησης ενός εξωτερικού εχθρού.
Roja
media:
01.jpg
02.jpg
03.jpg
04.jpg
05.jpg
06.jpg