Σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση για την κατάσταση του δημόσιου συστήματος ψυχικής υγείας ασκεί η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ), καταγγέλλοντας υποστελέχωση, απουσία επαρκών κοινοτικών δομών και σοβαρές ανισότητες στην πρόσβαση στη φροντίδα. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας, τονίζει ότι η αποδυνάμωση των δημόσιων ψυχιατρικών νοσοκομείων χωρίς εναλλακτικές υπηρεσίες δεν συνιστά μεταρρύθμιση, ενώ κατηγορεί την κυβέρνηση ότι αντιμετωπίζει ως πρόβλημα όσους αναδεικνύουν τις ελλείψεις.
Η εικόνα που παρουσιάζει το δημόσιο σύστημα ψυχικής υγείας απέχει σημαντικά από την παροχή ισότιμης και αξιοπρεπούς φροντίδας, σύμφωνα με την ΕΛ.Α.Σ, η οποία θέτει στο επίκεντρο της παρέμβασής της τις ελλείψεις προσωπικού, την περιορισμένη ανάπτυξη κοινοτικών υπηρεσιών και τα εμπόδια που συναντούν οι πολίτες στην πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Η παράταξη επισημαίνει ότι η συρρίκνωση των δημόσιων ψυχιατρικών νοσοκομείων, όταν δεν συνοδεύεται από επαρκείς εναλλακτικές δομές, δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως επιτυχημένη ψυχιατρική μεταρρύθμιση. Όπως υπογραμμίζει, η αποϊδρυματοποίηση προϋποθέτει ουσιαστική στήριξη των ανθρώπων στην κοινότητα, συνέχεια στη θεραπευτική φροντίδα και εξασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών διαβίωσης.
Στο επίκεντρο παιδιά, ηλικιωμένοι και άνθρωποι με εξαρτήσεις
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για τις ανάγκες των πιο ευάλωτων ομάδων. Παιδιά και έφηβοι χρειάζονται εξειδικευμένες υπηρεσίες και ασφαλή θεραπευτικά περιβάλλοντα, αντί για προσωρινές λύσεις που ενδέχεται να θέτουν σε κίνδυνο τα δικαιώματά τους.
Αντίστοιχα, οι ηλικιωμένοι και οι άνθρωποι που ζουν με άνοια χρειάζονται ολοκληρωμένη φροντίδα, αλλά και ουσιαστική υποστήριξη για τις οικογένειές τους. Στο πεδίο των εξαρτήσεων, η ΕΛ.Α.Σ ζητά μια συνεκτική δημόσια πολιτική που να συνδυάζει την πρόληψη, τη θεραπεία, τη μείωση της βλάβης και την κοινωνική επανένταξη.
«Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει την κριτική ως ενόχληση»
Η ΕΛ.Α.Σ στρέφει τα πυρά της στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι δεν ανταποκρίνεται στις αυξημένες ανάγκες ψυχικής υγείας και συχνά αντιμετωπίζει την ανάδειξη των προβλημάτων ως ενόχληση.
Την ίδια ώρα, οι εργαζόμενοι στις υπηρεσίες ψυχικής υγείας καλούνται να διαχειριστούν ολοένα μεγαλύτερες ανάγκες, συχνά μέσα σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες. Η παράταξη υπογραμμίζει ότι οι απόψεις τους, όπως και οι εμπειρίες των ανθρώπων που λαμβάνουν υπηρεσίες και των οικογενειών τους, πρέπει να λαμβάνονται ουσιαστικά υπόψη στη χάραξη πολιτικής.
Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά: «Δεν μπορείς να ισχυρίζεσαι ότι ακούς τους ανθρώπους όταν δεν εξασφαλίζεις τις συνθήκες για να φροντίζονται με αξιοπρέπεια, να συμμετέχουν στις αποφάσεις που τους αφορούν και να ζουν στην κοινότητα με δικαιώματα».
Παράλληλα, η ΕΛ.Α.Σ αμφισβητεί το κατά πόσο μπορεί να γίνεται λόγος για μεταρρύθμιση όταν οι δημόσιες υπηρεσίες αποδυναμώνονται και όσοι επισημαίνουν τις ελλείψεις αντιμετωπίζονται ως αντίπαλοι.
Το σχέδιο της ΕΛ.Α.Σ για ένα ισχυρό δημόσιο σύστημα
Απέναντι στην υφιστάμενη κατάσταση, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη προτάσσει τη δημιουργία ενός ισχυρού, δωρεάν και συμπεριληπτικού δημόσιου συστήματος ψυχικής υγείας, με επαρκές προσωπικό και σταθερή χρηματοδότηση.
Στις προτεραιότητες που θέτει περιλαμβάνονται η ενίσχυση της πρόληψης και της έγκαιρης παρέμβασης, η ανάπτυξη εξειδικευμένων δομών για παιδιά, εφήβους και ηλικιωμένους, η ολοκληρωμένη φροντίδα για την άνοια και τις εξαρτήσεις, καθώς και η διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης για όλους, ανεξάρτητα από την ηλικία, τον τόπο κατοικίας ή την οικονομική κατάσταση.
Η παράταξη ζητά, τέλος, ένα σύστημα που σέβεται την αυτονομία και τα δικαιώματα των ανθρώπων και αναγνωρίζει τη βιωμένη εμπειρία τους ως αναπόσπαστο μέρος της φροντίδας.
«Γιατί η ψυχική υγεία είναι δικαίωμα – και η προστασία της απαιτεί πολιτικές που ακούν τους ανθρώπους και το αποδεικνύουν στην πράξη», καταλήγει η ΕΛ.Α.Σ.
Διαβάστε περισσότερα