Ένα εξατομικευμένο εμβόλιο κατά του μελανώματος, βασισμένο στον μηχανισμό mRNA, μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο υποτροπής του καρκίνου ή θανάτου εντός δύο ετών, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας νέας κλινικής δοκιμής.
Όπως αναφέρεται σε σχετικό δημοσίευμα του Guardian, το εμβόλιο – που ονομάζεται intismeran (ιντισμεράνη) είναι ειδικά σχεδιασμένο ώστε να στοχεύει γενετικές μεταλλάξεις που είναι μοναδικές για το μελάνωμα του κάθε ασθενούς. Πρόκειται για το πρώτο εξατομικευμένο αντικαρκινικό εμβόλιο που παρουσιάζει θετικά αποτελέσματα σε κλινική δοκιμή φάσης ΙΙΙ.
Στη δοκιμή, η οποία διεξήχθη υπό την καθοδήγηση Αυστραλών ερευνητών, συμμετείχαν 1.137 ασθενείς, οι οποίοι είχαν υποβληθεί σε χειρουργική αφαίρεση του μελανώματός τους, αλλά διέτρεχαν υψηλό κίνδυνο επανεμφάνισης της νόσου.
Όλοι οι συμμετέχοντες έλαβαν ανοσοθεραπεία με το φάρμακο πεμπρολιζουμάμπη (pembrolizumab) για διάστημα δώδεκα μηνών, ενώ ορισμένοι έλαβαν επιπλέον και το εξατομικευμένο εμβόλιο intismeran.
Η μελέτη έδειξε ότι, δύο χρόνια μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας, ο συνδυασμός του intismeran και της πεμπρολιζουμάμπης μείωσε τον κίνδυνο υποτροπής του μελανώματος ή θανάτου κατά 42%, σε σύγκριση με τη θεραπεία που περιλάμβανε μόνο την πεμπρολιζουμάμπη.
«Θεμελιώδης αλλαγή στην προσέγγιση του καρκίνου»
Η καθηγήτρια Τζορτζίνα Λονγκ, ιατρική διευθύντρια στο Melanoma Institute Australia και «Αυστραλή της Χρονιάς» για το 2024, χαρακτήρισε τα ευρήματα ως «μια θεμελιώδη αλλαγή στην προσέγγισή μας απέναντι στον καρκίνο», η οποία επιτρέπει στους επιστήμονες να «αξιοποιήσουν… το ανοσοποιητικό σύστημα με έναν πιο εξατομικευμένο τρόπο, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος υποτροπής του μελανώματος ή θανάτου. Κάτι τέτοιο δεν είχε επιτευχθεί ποτέ στο παρελθόν στην ιστορία της ανάπτυξης αντικαρκινικών φαρμάκων».
Ο Λονγκ θα παρουσιάσει τα αποτελέσματα στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ιατρικής Ογκολογίας (ESMO) στη Μαδρίτη το Σαββατοκύριακο.
Τα αποτελέσματα έχουν γίνει δεκτά προς δημοσίευση στο περιοδικό «New England Journal of Medicine» και πρόκειται να υποβληθούν στη διαδικασία της επιστημονικής αξιολόγησης (peer review).
Οι ασθενείς που συμμετείχαν στη μελέτη –η οποία διεξήχθη σε 157 κέντρα ανά τον κόσμο– δεν είχαν λάβει προηγουμένως καμία φαρμακευτική αγωγή για τον καρκίνο. Μεταξύ εκείνων που έλαβαν τον συνδυασμό ιντισμεράνης (intismeran) και πεμπρολιζουμάμπης (pembrolizumab), το 82% ήταν εν ζωή και χωρίς υποτροπή της νόσου έπειτα από δύο χρόνια, σε σύγκριση με το 70% των συμμετεχόντων που έλαβαν μόνο πεμπρολιζουμάμπη.
Σε μια κλινική δοκιμή που βρίσκεται στη φάση ΙΙΙ, μια θεραπεία εξετάζεται σε μεγάλη ομάδα ανθρώπων και συγκρίνεται με τις καθιερωμένες θεραπείες· η διαδικασία αυτή είναι απαραίτητη προκειμένου οι ρυθμιστικές αρχές φαρμάκων να εγκρίνουν ένα σκεύασμα για χρήση στον γενικό πληθυσμό.
Τα τελευταία χρόνια, οι εξελίξεις στα ανοσοθεραπευτικά φάρμακα έχουν αυξήσει σημαντικά τα ποσοστά επιβίωσης για τα άτομα με προχωρημένο μελάνωμα.
Βαθιά εξατομικευμένος χαρακτήρας
Η Δρ. Τζέσαμι Τίφεν, ασκούσα καθήκοντα αναπληρώτριας διευθύντριας στο Κέντρο Καινοτομιών για τον Καρκίνο (Centre for Cancer Innovations) του Ινστιτούτου Centenary – η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα – δήλωσε ότι το «πραγματικά αξιοσημείωτο» στοιχείο του εμβολίου είναι ο «βαθιά εξατομικευμένος χαρακτήρας της θεραπείας, κάτι που οι ερευνητές του καρκίνου προσπαθούν να επιτύχουν εδώ και δεκαετίες».
«Ενώ παλαιότερα οι ογκολόγοι μπορούσαν να επιλέξουν μια στοχευμένη θεραπεία με βάση μία και μόνο γονιδιακή μετάλλαξη που εντοπιζόταν στο μελάνωμα, αυτό το ειδικά διαμορφωμένο εμβόλιο mRNA στοχεύει έως και 34 γονιδιακές μεταλλάξεις, οι οποίες είναι μοναδικές για κάθε ασθενή. Το εμβόλιο αυτό, σε συνδυασμό με έναν άλλον τύπο ανοσοθεραπείας, εκπαιδεύει το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να εξαλείφει το μελάνωμα και, το σημαντικότερο, να εμποδίζει την επανεμφάνισή του», εξηγεί η Τίφεν.
Σημείωσε, ωστόσο, ότι η θεραπεία, εφόσον προχωρήσει, δεν θα ωφελήσει όλους τους ασθενείς με μελάνωμα. «Ένα σημαντικό ποσοστό δεν ανταποκρίνεται στο εμβόλιο εξαρχής», ανέφερε.
«Τα καρκινικά κύτταρα διαθέτουν επίσης μια ύπουλη ικανότητα να προσαρμόζονται και να ξεφεύγουν από οποιαδήποτε θεραπεία τους εφαρμόζουμε. Μόνο ο χρόνος θα δείξει πόσο αποτελεσματική είναι η θεραπεία πέραν της διετίας, ωστόσο τα αποτελέσματα καταδεικνύουν σαφώς ότι ο συνδυασμός αποδίδει καλύτερα από την ανοσοθεραπεία από μόνη της – πρόκειται για μια εξαιρετικά ελπιδοφόρα εξέλιξη».
Οι κατασκευαστές του φαρμάκου δήλωσαν ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να εξαχθούν συμπεράσματα από τα δεδομένα σχετικά με το αν η συνδυαστική θεραπεία βελτιώνει τις πιθανότητες επιβίωσης μακροπρόθεσμα.
«Ριζοσπαστική προσέγγιση»
Ο καθηγητής Κρίστοφερ Σουίνι, διευθυντής του Ινστιτούτου Ανοσογονιδιωματικής για τον Καρκίνο της Νότιας Αυστραλίας (South Australian immunoGENomics Cancer Institute) στο Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας, χαρακτήρισε το εμβόλιο ως «μια ριζοσπαστική προσέγγιση για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος του οργανισμού, ώστε να αναγνωρίζει τα καρκινικά κύτταρα ως ξένα σώματα και, στη συνέχεια, να ενισχύει την ικανότητά του να αποτρέπει την ανάπτυξη και την επανεμφάνιση του καρκίνου».
Πρόσθεσε ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να διαπιστωθεί αν η προσέγγιση αυτή είναι αποτελεσματική σε ασθενείς «με ορατό καρκίνο» ή σε ασθενείς που δεν ανταποκρίθηκαν στον ανοσοενισχυτικό παράγοντα πεμπρολιζουμάμπη (pembrolizumab).
Το εξατομικευμένο εμβόλιο δεν θα είναι διαθέσιμο ως καθιερωμένη θεραπεία για το μελάνωμα προτού υποβληθεί σε περαιτέρω μελέτες και αξιολόγηση, μια διαδικασία που ενδέχεται να διαρκέσει αρκετά χρόνια.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr