Σάλος προκλήθηκε χθες με αφορμή τη δημοσίευση της δημοσκόπησης της εταιρείας Interview για την ηλεκτρονική σελίδα POLITIC, καθώς υπήρξε επώνυμη καταγγελία ότι η εν λόγω δημοσκόπηση είναι «μαϊμού». Δηλαδή κατευθυνόμενη. Την καταγγελία έκανε ο δικηγόρος Αρης Παπαδόπουλος προς το Εθνικό Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο, ενώ την κοινοποίησε προς την Προεδρία της Δημοκρατίας, τον πρόεδρο της Βουλής, την προεδρία της κυβέρνησης, τα πολιτικά κόμματα, τον Σύλλογο Εταιρειών Δημοσκοπήσεων και Ερευνας, τις δικαστικές αρχές και τις δημοσιογραφικές ενώσεις
Ο κ. Παπαδόπουλος -με τον οποίο επιχειρήσαμε να επικοινωνήσουμε χωρίς αυτό να γίνει κατορθωτό- καταγγέλλει ότι η εν λόγω εταιρεία προέβη σε «εξαπάτηση και παραπλάνηση των ψηφοφόρων», καθώς η δημοσκόπηση διέρρευσε έτοιμη και δημοσιεύτηκε σε sites προτού ολοκληρωθεί επίσημα. Στην ταυτότητα της έρευνας αναφέρεται ότι η συλλογή των δεδομένων έγινε στο διάστημα από 23/9 έως 28/9 αλλά ο κ. Παπαδόπουλος εμφανίζει στην καταγγελία του εικόνα βάσει της οποίας η έρευνα δημοσιοποιήθηκε μία ημέρα πριν, προτού δηλαδή ολοκληρωθεί ή έρευνα.
Η Interview δεν αποτελεί μέλος του επίσημου Συλλόγου Εταιρειών Δημοσκόπησης και Ερευνας Αγοράς (ΣΕΔΕΑ) και κατά συνέπεια η δραστηριότητά της δεν υπόκειται στους εσωτερικούς ποιοτικούς και καταστατικούς ελέγχους του συγκεκριμένου εγχώριου θεσμικού οργάνου
Στην ίδια καταγγελία σημειώνεται ότι η εταιρεία Interview δεν αποτελεί μέλος του επίσημου Συλλόγου Εταιρειών Δημοσκόπησης και Ερευνας Αγοράς (ΣΕΔΕΑ), και κατά συνέπεια η δραστηριότητά της δεν υπόκειται στους εσωτερικούς, ποιοτικούς και καταστατικούς ελέγχους του συγκεκριμένου εγχώριου θεσμικού οργάνου, γεγονός που έχει επανειλημμένως προκαλέσει πολιτικές αντιπαραθέσεις και δημόσιες κριτικές ως προς την αξιοπιστία των στοιχείων της.
Ωστόσο, είναι εγγεγραμμένη στο Μητρώο του Εθνικού Συμβουλίου Ραδιοτηλεόρασης (ΕΣΡ) και η ίδια αναφέρει ότι εφαρμόζει τον διεθνή κώδικα δεοντολογίας ICC/ESOMAR. Με τη διαφορά ότι το ΕΣΡ δεν έχει καμία αρμοδιότητα αλλά και δυνατότητα να ελέγχει τις δημοσκοπικές εταιρείες για τα επιστημονικά κριτήρια με τα οποία διεξάγουν τις έρευνες τους και να πιστοποιεί την αξιοπιστία τους.
Eρωτήματα και προβλήματα
Οπως προκύπτει από την ταυτότητα της έρευνας, αυτή έγινε σε 4.928 άτομα ηλικίας από 17 ετών και πάνω. Η μέθοδος που χρησιμοποιήθηκε είναι η Online survey μέσω του web panel της Interview. Η συμπλήρωση του ερωτηματολογίου έγινε με ηλεκτρονικά δομημένο εργαλείο συλλογής δεδομένων. Πρόκειται δηλαδή για μια μέθοδο συλλογής δεδομένων όπου ένα ψηφιακό ερωτηματολόγιο συμπληρώνεται από άτομα που έχουν προεπιλεγεί («web panel») μέσω του διαδικτύου.
Λίγους μήνες νωρίτερα, στις 9 Μαΐου, η «Εφ.Συν.» είχε ανοίξει τον φάκελο των δημοσκοπήσεων, καταγράφοντας την άποψη του ΣΕΔΕΑ και έμπειρων δημοσκόπων
Οι έρευνες αυτού του είδους είναι φθηνές και γρήγορες ως προς τη συλλογή στοιχείων και την επεξεργασία τους αλλά χρειάζονται πολύ αυστηρούς κανόνες για να αποδώσουν ένα επιστημονικό συμπέρασμα. Γι’ αυτό και παγκοσμίως έχουν δεχτεί πολύ σκληρή κριτική από την επιστημονική κοινότητα των ερευνητών. Συγκεκριμένα μια τέτοια έρευνα αποκλείει άτομα που δεν έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο και δεν είναι τεχνολογικά εξοικειωμένα (π.χ. ηλικιωμένοι) ή δεν ενδιαφέρονται να γραφτούν σε web panel. Αρα το δείγμα δεν είναι αντιπροσωπευτικό.
Είναι σύνηθες φαινόμενο τα μέλη αυτών των πάνελ να επιλέγουν τα ίδια να εγγραφούν σε περισσότερα από ένα (συχνά για τις αμοιβές). Αυτό σημαίνει ότι το δείγμα δεν είναι απόλυτα τυχαίο και μπορεί να μην αντιπροσωπεύει με ακρίβεια τον γενικό πληθυσμό.
Σε αυτή την κατηγορία ερευνών έχει παρατηρηθεί το στοιχείο να συμμετέχουν επαγγελματίες ερωτώμενοι, οι οποίοι γράφονται για το δέλεαρ της όποιας αμοιβής. Ετσι απαντούν βιαστικά, χωρίς να διαβάζουν τις ερωτήσεις, αλλοιώνοντας τα δεδομένα.
Τέλος σε αυτές τις έρευνες έχει παρατηρηθεί να συμμετέχουν ψεύτικα προφίλ και bots. Δηλαδή υπάρχει ο κίνδυνος δημιουργίας πολλαπλών λογαριασμών από το ίδιο άτομο ή χρήσης αυτοματοποιημένων λογισμικών (bots) για τη συμπλήρωση των ερωτηματολογίων.
Προβληματική μεθοδολογία
Αλλά ακόμη και αν όλα τα προαναφερόμενα εξέλιπαν, οι έρευνες αυτού του τύπου όταν ανιχνεύουν πολιτικές συμπεριφορές έχουν ένα ισχυρό δομικό πρόβλημα. Εχει παρατηρηθεί ότι οι χρήστες των web panels τείνουν να είναι πιο πολιτικοποιημένοι από τον μέσο ψηφοφόρο. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υπερεκπροσώπηση συγκεκριμένων πολιτικών τάσεων και υποεκπροσώπηση της «βουβής» ή πιο παραδοσιακής ψήφου. Ανεξαρτήτως της καταγγελίας του κ. Παπαδόπουλου, η ίδια η μεθοδολογία της εν λόγω έρευνας καθίσταται προβληματική. Και δυο φορές προβληματική καθώς η Interview δεν ελέγχεται από τον ΣΕΔΕΑ καθώς δεν είναι μέλος του και δεν μπορεί να ελεγχθεί από το ΕΣΡ όπου έχει εγγραφεί. Το ίδιο το ΕΣΡ, στο οποίο απευθύνθηκε η «Εφ.Συν.» δήλωσε πλήρη αναρμοδιότητα να εξετάσει την καταγγελία του κ. Παπαδόπουλου.
Η «Εφ.Συν.» απευθύνθηκε και στην εταιρεία Interview της οποίας εκπρόσωπος δήλωσε άγνοια της καταγγελίας και έλλειψη διάθεσης να ασχοληθεί με αυτήν.
Κατά τα λοιπά στην ίδια την έρευνα αυτή καθ’ αυτή το πιο ενδιαφέρον στοιχείο που έχει είναι να δείχνει το ΠΑΣΟΚ να απέχει από την ΕΛΑΣ, στην πρόθεση ψήφου, κατά 1,3% και στην εκτίμηση ψήφου κατά 1,4%. Δηλαδή εμφανίζει τη δεύτερη θέση στον δημοσκοπικό χάρτη ως ντέρμπι ανάμεσα στα δύο προαναφερόμενα κόμματα. Και τούτο όταν όλες οι δημοσκοπήσεις από τη ΔΕΘ και μετά έχουν αυτή τη διαφορά 2,5 μονάδες (το χαμηλότερο) έως 7 μονάδες (το υψηλότερο) με την ψαλίδα να ανοίγει περισσότερο υπέρ της ΕΛΑΣ στην εκτίμηση ψήφου.
Με δεδομένο ότι βρισκόμαστε σε μια άτυπη αλλά ουσιαστική προεκλογική περίοδο και με εξίσου δεδομένο ότι οι δημοσκοπήσεις επηρεάζουν αλλά μπορούν και να χειραγωγήσουν την κοινή γνώμη είναι φανερό ότι τόσο οι ίδιες οι εταιρείες όσο και τα ελεγκτικά όργανα του κράτους οφείλουν να προστατεύσουν το εκλογικό σώμα από ανεξέλεγκτες αλλά ουσιαστικές στην πράξη πρακτικές χειραγώγησης που νοθεύουν την ελεύθερη βούληση των πολιτών.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr