Συμπληρώθηκαν 25 χρόνια από τις φονικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 στη Νέα Υόρκη, με τις εκδηλώσεις στη μνήμη των χιλιάδων χαμένων πολιτών και διασωστών να είναι μεγαλεπήβολες και εντυπωσιακές, με τη συγκίνηση και το πένθιμο κλίμα να κυριαρχεί.
Από τις εκδηλώσεις δεν έλειψαν τα πολιτικά μηνύματα, αλλά και οι διαμαρτυρίες με συγκεκριμένους αποδέκτες. Μεταξύ άλλων, ο Αμερικανός πρόεδρος δεσμεύτηκε πως δεν θα ξεχαστεί το γεγονός, ενώ συγγενείς θυμάτων κατηγόρησαν τη Σαουδική Αραβία πως τροφοδοτεί «την αντιαμερικανική τρομοκρατία».
Παρόντες στο Μανχάταν ήταν ο αντιπρόεδρος Τζ.Ντ. Βανς και οι τέσσερις εν ζωή πρώην πρόεδροι: οι Δημοκρατικοί Τζο Μπάιντεν, Μπαράκ Ομπάμα και Μπιλ Κλίντον και ο Ρεπουμπλικάνος Τζορτζ Ου. Μπους, επί προεδρίας του οποίου σημειώθηκαν οι επιθέσεις.
A National Park Service Ranger places a wreath to place at the Wall of Names at the Flight 93 National Memorial in Shanksville, Pa., during a remembrance service, Friday, Sept.11, 2026, as the nation marks the 25th anniversary of the Sept. 11, 2001, attacks. (AP Photo/Gene J. Puskar)
Firefighters walk across the Brooklyn Bridge on the 25th anniversary of the September 11, 2001, terrorist attacks, Friday, Sept. 11, 2026, in New York. (AP Photo/Angelina Katsanis)
Τραμπ: «Δεν έχουμε άλλη επιλογή»
Ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε σήμερα από την Ουάσινγκτον πως οι ΗΠΑ δεν θα ξεχάσουν ποτέ τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου του 2001 και συνεχίζουν να μάχονται σήμερα στο όνομα των 2.977 ανθρώπων που σκοτώθηκαν.
«Σήμερα, ανανεώνουμε τον ιερό όρκο που δώσαμε για πρώτη φορά στο όνομά τους πριν από 25 χρόνια. Δεν θα ξεχάσουμε ποτέ. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο μαχόμαστε σήμερα. Δεν έχουμε άλλη επιλογή. Μόνο η νίκη μπορεί να υπάρξει», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος κατά τη διάρκεια μιας τελετής στο Πεντάγωνο, το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας κοντά στην Ουάσινγκτον, ένα από τα σημεία των επιθέσεων.
President Donald Trump, left, speaks as Secretary of Defense Pete Hegseth listens during an observance ceremony on the 25th anniversary of the 9/11 attacks, Friday, Sept. 11, 2026, at the Pentagon in Washington. (AP Photo/Mark Schiefelbein)
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, λοιπόν, δεν μετέβη στη Νέα Υόρκη όπου οι επιθέσεις της Αλ Κάιντα στους Δίδυμους Πύργους του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου προκάλεσαν τον μεγαλύτερο αριθμό θυμάτων από τους συνολικά 2.977 νεκρούς εκείνης της ημέρας. Σύμφωνα με την εφημερίδα New York Times, ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος απέφυγε να επισκεφθεί το “Ground Zero” επειδή δεν επιτρέπεται να εκφωνήσει ομιλία εκεί, αφού μόνο οι οικογένειες των θυμάτων παίρνουν τον λόγο στον τελετή. Ο ίδιος ωστόσο απάντησε ότι η εφημερίδα «επινόησε» αυτή τη δικαιολογία.
«Δεν έχει αποδοθεί δικαιοσύνη…»
Δύο συγγενείς θυμάτων της 11ης Σεπτεμβρίου άδραξαν την ευκαιρία ενώ βρίσκονταν στο βήμα κατά τη διάρκεια της τελετής που οργανώθηκε σήμερα στη Νέα Υόρκη, προκειμένου να καταφερθούν κατά της Σαουδικής Αραβίας, την οποία κατηγορούν πως τροφοδοτεί «την αντιαμερικανική τρομοκρατία».
Ενώ όσοι παίρνουν τον λόγο υποτίθεται πως περιορίζονται στο να διαβάζουν τα ονόματα θυμάτων και να αναφέρονται σε αναμνήσεις, η μία εξ αυτών, η Τέρι Στράντα, δεν ακολούθησε το προκαθορισμένο κείμενο και «εξέφρασε τη λύπη της καθώς 25 χρόνια μετά, δεν έχει ακόμη αποδοθεί δικαιοσύνη για τον ρόλο που διαδραμάτισε η Σαουδική Αραβία στη δολοφονία σας».
Flowers placed for victims from Flight 11 are seen on the memorial during a ceremony commemorating the 25th anniversary of the Sept. 11, 2001 attacks at the National September 11 Memorial in New York on Friday, Sept. 11, 2026. (Spencer Platt/Pool Photo via AP)
Flowers adorn a memorial on the 25th anniversary of the September 11, 2001, terrorist attacks, Friday, Sept. 11, 2026, in New York. (AP Photo/Adam Gray, Pool)
People look at the memorial on the 25th anniversary of the September 11, 2001, terrorist attacks, Friday, Sept. 11, 2026, in New York. (AP Photo/Adam Gray, Pool)
«Ναι, μπορέσαμε εντέλει να φέρουμε αυτήν την υπόθεση ενώπιον δικαστηρίου και να αποδείξουμε πως το βασίλειο της Σαουδικής Αραβίας είχε καλλιεργήσει μια αποτρόπαια κουλτούρα αντιαμερικανικής τρομοκρατίας σε ολόκληρο τον κόσμο», συνέχισε. «Όμως, για 25 χρόνια, κάθε κυβέρνηση, περιλαμβανομένων των ηγετών που στέκονται σήμερα μπροστά μας, επέλεξε να προστατεύσει τους Σαουδάραβες περισσότερο από το να σταθεί στο πλευρό των οικογενειών της 11ης Σεπτεμβρίου», είπε η Στράντα.
«Ο πρόεδρος Τραμπ μπορεί ακόμη να το αλλάξει αυτό. Πείτε στους Σαουδάραβες να σταματήσουν να λένε ψέματα», συμπλήρωσε η ίδια, ζητώντας από τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, παρόντα στην τελετή, να «μεταφέρει αυτό το μήνυμα».
People look at the memorial on the 25th anniversary of the September 11, 2001, terrorist attacks, Friday, Sept. 11, 2026, in New York. (AP Photo/Adam Gray, Pool)
The photos of the 40 passengers and crew killed in the crash of United Flight 93 are shown as their names are read during a remembrance service at the Flight 93 National Memorial in Shanksville, Pa., Friday, Sept.11, 2026, as the nation marks the 25th anniversary of the Sept. 11, 2001, attacks. (AP Photo/Gene J. Puskar)
Flags and flowers adorn a reflecting pool during a memorial on the 25th anniversary of the September 11, 2001, terrorist attacks, Friday, Sept. 11, 2026, in New York. (AP Photo/Pamela Smith)
Λίγο αργότερα, ένας άλλος από τους συγγενείς θυμάτων, το όνομα του οποίου δεν έχει γίνει προς το παρόν γνωστό, δήλωσε από το ίδιο μικρόφωνο πως «εδώ και 25 χρόνια, το βαθύ κράτος απέκρυψε την αλήθεια σχετικά με όσα συνέβησαν εκείνη την ημέρα». «Πρόεδρε Τραμπ, είστε η τελευταία μας ελπίδα. Δώστε στη δημοσιότητα, στην πλήρη και αυτούσια μορφή τους, τους φακέλους που εμπλέκουν τη Σαουδική Αραβία, όσο υπάρχουν ακόμη εν ζωή οικογένειες των θυμάτων που μπορούν να τους μελετήσουν», δήλωσε.
Και οι δύο χειροκροτήθηκαν από ένα μέρος του πλήθους, το οποίο αποτελούταν από συγγενείς θυμάτων αλλά και, μεταξύ των επίσημων αξιωματούχων, τέσσερις πρώην προέδρους των ΗΠΑ. Οι περισσότεροι από τους αεροπειρατές που διέπραξαν τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου στις ΗΠΑ ήταν Σαουδάραβες, όπως και ο αρχηγός τους, ο πρώην ηγέτης της Αλ Κάιντα Οσάμα μπιν Λάντεν.
Η σημασία των εκδηλώσεων
Οι ΗΠΑ τιμούν τη μνήμη των θυμάτων των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, επιδιώκοντας να διατηρήσουν ζωντανή την ιστορία αυτού του εθνικού τραύματος, καθώς οι αναμνήσεις ξεθωριάζουν όσο μεγαλώνει το ποσοστό των Αμερικανών που δεν το βίωσαν.
Πλέον, οι ΗΠΑ αριθμούν «σχεδόν 100 εκατομμύρια Αμερικανούς που δεν είχαν ακόμη γεννηθεί ή ήταν πολύ μικροί για να θυμούνται» τα γεγονότα, είπε η Μπεθ Χίλμαν, η πρόεδρος του Μουσείου-Μνημείου της 11ης Σεπτεμβρίου.
Αφού επέμενε επί χρόνια ότι το καθήκον ήταν να διαφυλάξει τη μνήμη, το ίδρυμα αυτό επικεντρώνει πλέον τις προσπάθειές του στην εκπαίδευση των νέων και καταφεύγει σε εκπαιδευμένους αυτόπτες μάρτυρες για να αφηγηθούν τα γεγονότα σε εκείνους που τα γνωρίζουν μόνο από ιστορήσεις των γονιών τους ή από το σχολείο.
«Ακόμη και για εκείνους που δεν βρίσκονταν εκεί αλλά είχαν γεννηθεί τότε, είναι πολύ πιο εύκολο να καταλάβουν έτσι το μέγεθος των όσων συνέβησαν. Για την επόμενη γενιά, είναι πιο περίπλοκο», είπε ο Λόγκαν Μίλερ, 32 ετών, ο οποίος έχασε τον θείο και τον παππού του στις επιθέσεις.
Ο Μίλερ είναι ένας από τους πολλούς εθελοντές που αφηγούνται τις εμπειρίες τους, είτε στο μουσείο (2,4 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως) είτε μέσω βιντεοσκοπημένων αναρτήσεων.
Οι νέοι «έχουν μεγαλύτερη περιέργεια» και «κάνουν περισσότερες ερωτήσεις» από τους μεγαλύτερους σε ηλικία, που συχνά δεν τολμούν να τον ρωτήσουν κάτι, γιατί φοβούνται μήπως του ξυπνήσουν οδυνηρές αναμνήσεις.
«Εδώ δεν είχα γεννηθεί τότε όμως θεωρώ σημαντικό να βρεθώ εκεί, να κάνω αυτό το ταξίδι. Ο πατέρας μου θυμάται καλά εκείνη την ημέρα και τι έκανε εκείνη την ώρα. Πιστεύω ότι η ιστορία πρέπει να μεταδοθεί από γενιά σε γενιά», είπε ο Χιλιανός Ιγκνάσιο Γκαέτε, 22 ετών, που πήγε πρόσφατα να επισκεφθεί το μουσείο και το μνημείο.
«Η νέα γενιά ζει σήμερα στους φρενήρεις ρυθμούς των ιστοτόπων κοινωνικής δικτύωσης. Πρέπει να σταματήσουμε τους νέους και να τους πούμε: Ελάτε εδώ, να ζήσετε αυτήν την εμπειρία», σχολίασε η 61χρονη Χόλι Κάφκα από το Σικάγο.
9.400 νεκροί από ασθένειες
Εκτός από τους σχεδόν 3.000 νεκρούς εκείνης της ημέρας, περισσότεροι από 9.400 άνθρωποι πέθαναν τα επόμενα χρόνια από ασθένειες που συνδέονται με την έκθεση τους σε επικίνδυνες ύλες, λόγω των επιθέσεων, σύμφωνα με το ομοσπονδιακό πρόγραμμα που παρακολουθεί την υγεία χιλιάδων ανθρώπων.
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2001, 19 μέλη της Αλ Κάιντα -οι 15 ήταν από τη Σαουδική Αραβία- κατέλαβαν τέσσερα επιβατικά αεροπλάνα. Οδήγησαν τα δύο πάνω στους Δίδυμους Πύργους και το τρίτο στο Πεντάγωνο. Το τέταρτο -που λέγεται ότι στόχευε το Καπιτώλιο ή τον Λευκό Οίκο- συνετρίβη σε ένα χωράφι στο Σάνκσβιλ της Πενσιλβάνιας, αφού οι επιβάτες του αντιλήφθηκαν τι συνέβαινε και επιτέθηκαν στο πιλοτήριο.
Οι ΗΠΑ εισέβαλαν στο Αφγανιστάν τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, ανέτρεψαν τους Ταλιμπάν και καταδίωξαν την Αλ Κάιντα. Τον Δεκέμβριο, οι δυνάμεις του διεθνούς συνασπισμού, με τη βοήθεια Αφγανών αντι-Ταλιμπάν, σφυροκόπησαν και κατέστρεψαν τη βάση της Αλ Κάιντα στα βουνά Τόρα Μπόρα, όμως ο ηγέτης της οργάνωσης, ο Οσάμα μπιν Λάντεν, κατάφερε να διαφύγει και κρυβόταν επί μία δεκαετία. Οι αμερικανικές ειδικές δυνάμεις τον εντόπισαν και τον σκότωσαν το 2011 στο κρησφύγετό του, στην πόλη Αμποταμπάντ του Πακιστάν.
Ο αυτοαποκαλούμενος «εγκέφαλος» της 11ης Σεπτεμβρίου, Χαλίντ Σεΐχ Μοχάμεντ, συνελήφθη στο Πακιστάν το 2003. Το 2007, σύμφωνα με το απομαγνητοφωνημένο κείμενο μιας ανάκρισής του που δόθηκε στη δημοσιότητα από το Πεντάγωνο, είπε ότι εκείνος σχεδίασε την επίθεση, από την αρχή μέχρι το τέλος. Ο Μοχάμεντ κρατείται εδώ και πάνω από 20 χρόνια στη φυλακή του Γκουαντάναμο, στην Κούβα και πρόσφατα ορίστηκε η δίκη του ιδίου και τριών συγκατηγορουμένων του για τον Ιούνιο του 2028.
Ο διάδοχος του μπιν Λάντεν στην ηγεσία της Αλ Κάιντα, Αϊμάν Αλ Ζαουάχρι, σκοτώθηκε από πλήγμα αμερικανικού μη επανδρωμένου αεροσκάφους στην Καμπούλ το 2022. Σήμερα πιστεύεται ότι ντε φάκτο ηγέτης της Αλ Κάιντα είναι ο Αιγύπτιος Σεΐφ αλ Άντελ.
Διαβάστε περισσότερα