Η Αγλαΐα Παππά συναντά για πρώτη φορά τη Γουίνι, την ηρωίδα των Ευτυχισμένων Ημερών του Σάμιουελ Μπέκετ, σε μια παράσταση που σκηνοθετεί ο Δημήτρης Τάρλοου. Ένα έργο που αφήνει ελάχιστα περιθώρια για συμβατικές λύσεις και δεν αποζητά φλυαρίες. Η Γουίνι βρίσκεται θαμμένη μέσα στη γη, ο χρόνος περνά και ο κόσμος γύρω της περιορίζεται όλο και περισσότερο, ενώ εκείνη συνεχίζει την καθημερινότητά της και απευθύνεται στον σύζυγό της, τον Γουίλι. Φαινομενικά ακίνητη η συνθήκη με τον Μπέκετ, όμως δημιουργεί ένα πορτρέτο της ανθρώπινης ύπαρξης, παράξενα αστείο και σκληρό ταυτόχρονα, με άξονα τον χρόνο. Η Αγλαΐα Παππά, με περισσότερες από τρεις δεκαετίες παρουσίας στο θέατρο, έρχεται φέτος με έναν απαιτητικό ρόλο, τον οποίο πιστεύω θα υπηρετήσει εξαιρετικά. Το λέω και από προσωπική θέση, καθώς την θαυμάζω και την παρακολουθώ εδώ και χρόνια. Με αφορμή την παράσταση, μου δόθηκε η ευκαιρία να συνομιλήσω μαζί της.
Ο λόγος της ηχούσε ποιητικά στ’ αυτιά μου, έχει ένα πολύ μελωδικό απαλό ηχόχρωμα η φωνή της και είναι τόσο ευγενής ως ποιότητα ανθρώπου. Διαβάστε τα όσα είπαμε, τα βρίσκω άκρως διαφωτιστικά. Δεν γνωρίζω άμα θα ζήσουμε ευτυχισμένες μέρες ως είδος, αλλά οι Ευτυχισμένες Μέρες που από την 1η Οκτωβρίου έρχονται στο Θέατρο Πορεία θα μας κάνουν να φύγουμε από την παράσταση ευτυχισμένοι, διότι παρακολουθήσαμε και μοιραστήκαμε κάτι ουσιαστικό που δημιουργήθηκε με μελέτη και αγώνα:
Βρίσκω πάρα πολύ ενδιαφέρον το ότι ήσασταν συμφοιτητές με τον Δημήτρη Τάρλοου. Είναι ωραίο όταν οι συμφοιτητές σε μία δραματική σχολή ξαναβρίσκονται.
Είναι σημαντικό δύο άνθρωποι να συναντιόνται όταν έχουν συναντηθεί και σε κάποια στιγμή στη ζωή τους σε νεότερη ηλικία. Αυτό τους δίνει μία αίσθηση πιο εύκολης επικοινωνίας, με την έννοια ότι υπάρχουν μερικά κοινά βιώματα, αλλά από κει και πέρα αυτό που ήμασταν τότε λίγο ως πολύ έχει αλλάξει και δεν έχει καμία σχέση με αυτό που είμαστε και οι δύο τώρα. Έχουν μεσολαβήσει χρόνια, οπότε η πορεία του καθενός είναι δεδομένη, είναι γνωστή και ξανά συναντιόμαστε μετά από αρκετά χρόνια για να κάνουμε κάτι κοινό μαζί.
Τι είναι για τη Γουίνι του Μπέκετ κατά τη γνώμη σου Ευτυχισμένες μέρες;
Ευτυχισμένη μέρα για τη Γουίνι κατά τη γνώμη μου και όσο μου έχει επιτρέψει η μελέτη μου πάνω σε αυτό το κείμενο, είναι η δύναμη να βγει η μέρα και η ελπίδα ότι η επόμενη μέρα θα είναι μια καλύτερη μέρα.
Έχεις μελετήσει πολύ τον Μπέκετ υποθέτω.
Όχι τόσο πολύ, τον γνωρίζω, δεν τον έχω μελετήσει. Πρώτη φορά έχω πραγματικά μελετήσει ένα έργο του Μπέκετ.
Ποια είναι η εικόνα που έχεις αποκτήσει για τον Μπέκετ μέσα από αυτή την πρώτη σου μελέτη για αυτό το έργο;
Δεν μου αρέσουν οι γενικεύσεις. Δηλαδή μπορώ να πω τι είναι αυτό που έχω καταλάβει από πιο κοντά που έχω βρεθεί με αυτό το έργο. Με διάφορα άλλα έργα, τα οποία τα έχω δει είτε σε παραστάσεις είτε τα έχω διαβάσει ναι, μου έχουν δημιουργήσει μια αίσθηση, αλλά η πιο καθαρή και συγκεκριμένη αίσθηση που έχω για τον Μπέκετ έρχεται από αυτό το κείμενο. Θα μπορούσα να πω ότι είναι ένας συγγραφέας ο οποίος έχει μία μοναδική ικανότητα στο να χειρίζεται τον χρόνο. Τοποθετεί τον άνθρωπο σχεδόν γυμνό απέναντι στον χρόνο. Τον χρόνο όχι με τη ρεαλιστική έννοια, αυτή που έχουμε στο ότι περνάει το εικοσιτετράωρο. Όχι, σε σχέση με αυτόν τον κώδικα που έχουμε μάθει όλοι, αλλά με τον χρόνο ως μία διάσταση, η οποία ορίζει την ανθρώπινη ύπαρξη μέσα στον χώρο.
Πολύ ποιητικό το βρίσκω.
Δεν είναι ποιητικό καθόλου, είναι απολύτως θεατρικό. Είναι πάρα πολύ πρακτικό και στη σύλληψή του. Αν ο ηθοποιός δεν μπορεί να καταλάβει την ύπαρξή του στις τέσσερις διαστάσεις, δεν μπορεί να ορίσει τη σκηνική του διάσταση. Είναι εξαιρετικά πρακτικό και με μία έννοια δεν είναι καθόλου αυτονόητο, ούτε εύκολο. Το συλλαμβάνει ένας ηθοποιός μετά από αρκετά χρόνια και βεβαίως, αν έχει την τύχη να έχει εκείνους τους ανθρώπους δίπλα του που θα τον καθοδηγήσουν σε μία τέτοια σκέψη. Άρα λοιπόν, να πω ότι ουσιαστικά είναι ένας συγγραφέας, ένας οντολογικός καλλιτέχνης, ο οποίος τοποθετεί τον άνθρωπο γυμνό απέναντι στη διάσταση του χρόνου.
Με τον Δημήτρη Τάρλοου σταθήκατε σε κάποια στοιχεία. Ήταν ένα από αυτά ο χρόνος;
Δεν μπορείς να ασχοληθείς με τον Μπέκετ αν δεν σταθείς σε αυτό το θέμα. Διότι όλο του το έργο, όχι μόνο αυτό, διέπεται από αυτόν τον άξονα. Καταρχάς και μέσα στα ίδια του τα έργα η κατεύθυνση που δίνεται, διότι υπάρχουν, ειδικά στο δικό μας το έργο, εξαιρετικά σαφείς κατευθύνσεις, είναι η έννοια του χρόνου ως δομικό στοιχείο. Αν πάρετε μια οποιαδήποτε μετάφραση του έργου, θα το καταλάβετε. Έχει για παύσεις, μικρές παύσεις, μεγαλύτερες παύσεις, πολύ μεγάλες παύσεις. Όλο αυτό σου το δίνει ο ίδιος ο συγγραφέας. Δεν ξέρω τι μπορεί κανείς να έχει στο μυαλό του για να το προσπεράσει. Για μένα, όπως και για τον Δημήτρη τον Τάρλοου, θα ήταν αδιανόητο να προσπεράσουμε αυτήν την κατεύθυνση που δίνει ο ίδιος ο Μπέκετ στο έργο του.
Σκηνογραφικά από ό,τι έχω καταλάβει, η παράστασή σας είναι λιτή. Ή κάνω λάθος;
Δεν κάνεις λάθος. Είναι εξαιρετικά λιτή. Και πώς θα μπορούσε να μην είναι άλλωστε; Ο Μπέκετ δεν έχει ανάγκη από φλυαρίες σκηνογραφίας. Δεν έχει ανάγκη από κανενός είδους φλυαρίας. Και εδώ μάλλον ναι. Έχω μία αίσθηση ότι και ως άνθρωπος δεν θα πρέπει να ήταν καθόλου φλύαρος. Ενώ οι ήρωές του, τα πρόσωπά του μιλάνε με μια ευγλωττία, η οποία πολλές φορές είτε ακόμα και στη σιωπή της είναι εκκωφαντική. Δεν έχουμε καμία καμία φλυαρία σκηνογραφική και εύχομαι και ελπίζω, γιατί η προσπάθειά μας και του Δημήτρη και η δική μου στον αγώνα, γιατί επρόκειτο περί αγώνα, στον αγώνα του να τιθασεύσουμε αυτό το κείμενο ελπίζω να μην μας έχει οδηγήσει ούτε σε κάποια υποκριτική φλυαρία.
Τώρα επειδή μιλήσαμε για φλυαρία, αν κάτι μου έχει μείνει από αυτό το ρόλο της Γουίνι είναι ότι μιλάει ασταμάτητα.
Ναι, αλλά δεν είναι φλύαρη.
Αυτό είναι το φοβερό.
Δεν είναι καθόλου φλύαρη, για τη Γουίνι όσο μιλάει σημαίνει ότι ζει. Γιατί όσο μιλάει αισθάνεται ότι επικοινωνεί με κάποιον. Δεν μιλάει για να μιλάει. Μιλάει γιατί αυτός είναι ο τρόπος να αισθάνεται ότι ακόμα υπάρχει η επικοινωνία στη ζωή της. Ότι δεν είναι μόνη της. Αυτό είναι καταπληκτικό, αν το συλλάβετε και για τον καθέναν από εμάς, τη μεγάλη αξία που έχει η επικοινωνία. Το να επικοινωνήσει ένας άνθρωπος με κάποιον άλλον, ακόμα και μέσα στη σιωπή. Απλώς μέσα στην καθημερινότητά μας το ξεχνάμε. Εκείνη δεν το ξεχνάει. Μιλάει γιατί έχει απόλυτη ανάγκη να αισθάνεται ότι ζει. Και ζούμε μόνο όταν επικοινωνούμε.
Εσένα η δουλειά σου πιο πολύ είναι να επικοινωνήσεις πέρα από τον κόσμο και τα μηνύματα και το «υψηλό».
Εμένα η δουλειά μου είναι να πάρω αυτούς τους ανθρώπους που επιλέγουν κάθε βράδυ να είναι μαζί μου, να τους πάω σ’ αυτό το πράγμα, το οποίο εγώ ανακάλυψα, αποκάλυψα ή εμένα μου έχει δώσει τη δύναμη, το θάρρος έως και το θράσος να βγω στη σκηνή.
Έχεις ουσιαστική και μεγάλη διαδρομή στο θέατρο…
…τόσο μεγάλη που μπορεί να είναι και τίποτα. Εγώ δεν την αισθάνομαι ως μεγάλη.
Σε όλη αυτή την πορεία σου υπάρχει ένας ρόλος που δεν έχει έρθει ακόμα και θα ήθελες να τον υποδυθείς;
Δεν υπάρχουν ρόλοι σε μένα. Το πολύ πολύ να πω ότι ένα έργο μ’ αρέσει. Δεν είμαι ένας ηθοποιός που θα πει θα ’θελα να παίξω αυτόν τον ρόλο. Έχω παίξει πολύ ωραίους ρόλους και μεγάλους ρόλους, δεν είμαι στερημένη. Όμως ποτέ δεν παύει να με έλκει το ποιητικό θέατρο. Οι ρόλοι μέσα από το ποιητικό θέατρο. Όλοι! Εμένα η μεγάλη μου η αγάπη βρίσκεται στο ποιητικό θέατρο. Η μεγάλη μου η αγάπη βρίσκεται στην ελληνική γραμματεία, στον Σαίξπηρ και στον Μπέκετ. Και το λέω αυτό διότι πραγματικά είναι σαν να παίρνει τη σκυτάλη ο Μπέκετ από αυτούς, είτε από τους τραγικούς τους δικούς μας είτε από τον Σαίξπηρ. Είναι σαν να παίρνει τη σκυτάλη και να καλύπτει 500 χρόνια ιστορίας και διαδρομής της θεατρικής τέχνης. Πολλές φορές έχω ακούσει τον Θεόδωρο Τερζόπουλο να λέει ότι ο Μπέκετ είναι ο εγγονός του Αισχύλου.
Είσαι από τους ανθρώπους που σε θυμώνει η αποτύπωση της παράστασης από τους θεατές με το κινητό τους;
Δεν με θυμώνει τίποτε όταν είμαι πάνω στη σκηνή.
Ή όταν κάποιος μασουλάει, αν αποσυντονίζει;
Όχι δεν με θυμώνει. Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος να κάνει ό,τι θέλει αν αυτό του λέει η παιδεία του ή η ευγένεια που έχει, εγώ δεν μπορώ να τον αλλάξω. Αν ένας άνθρωπος προσέρχεται σε έναν χώρο, είτε αυτός είναι το θέατρο, είτε είναι ένα σχολείο, είτε είναι μία εκκλησία και δεν έχει ας πούμε, εκείνη την ευαισθησία, την παιδεία ή την ευγένεια να καταλάβει σε ποιο χώρο βρίσκεται. Εγώ δεν θα θυμώσω. Θα θυμώσω με κάτι που δεν έχει κάποιος; Εγώ είμαι εκεί πάνω για να μοιραστώ, να πάρω και να δώσω. Δεν είμαι για να κουνάω ένα δαχτυλάκι… «Τι κακά είναι αυτά που κάνετε. Άσχημα πράγματα κάνετε». Αν ο άλλος θέλει να φάει τι να κάνω εγώ; Ας είναι προσεκτικοί και πώς θα μπουν στην αίθουσα. Αν ο άλλος θέλει να βγάλει το κινητό του και δεν σέβεται την πνευματική εργασία ενός συνανθρώπου του, τι να κάνω; Να σταματήσω την παράσταση και να του πω ότι ξέρεις, κατέβασε το κινητό; Διότι ουσιαστικά αυτό γίνεται, δεν σέβεσαι τον πνευματικό κόπο που έχει καταβάλει ένας άνθρωπος. Και κυρίως στερείς από τον εαυτό σου το κοινό ταξίδι. Στερείς από τον εαυτό σου, όταν σηκώνεις το κινητό για να κινηματογραφήσεις, να βιντεοσκοπήσεις μια στιγμή μέσα στο έργο. Σημαίνει ότι το έργο δεν σε έχει αγγίξει ούτε για πλάκα.
Ή μπορεί να θες να το αποτυπώσεις για να το κρατήσεις,
Μα γιατί να το αποτυπώσεις και να μην το ζήσεις;
Αυτό είναι το ερώτημα του σύγχρονου ανθρώπου.
Μα δεν μπορώ να το καταλάβω αυτό, η αποτύπωση ενός γεγονότος είναι πιο σημαντική από το βίωμα; Εκεί έχουμε φτάσει;
Ο σύγχρονος άνθρωπος πιστεύει ότι ζει ευτυχισμένες μέρες μέσα από το κλικ;
Αυτό είναι επίσης μία γενίκευση στην οποία θα μου επιτρέψεις να μην συμφωνήσω, διότι πραγματικά δεν μου αρέσουν οι γενικεύσεις και δεν θα ήθελα να πιστέψω ότι ο σύγχρονος άνθρωπος σε μία τέτοια γενίκευση είναι ευτυχισμένος μόνο όταν αποτυπώνει και δηλαδή στερεί από τον ίδιο του τον εαυτό το μεγαλειώδες δώρο που του έχει δοθεί: να ζει. Διότι όταν ζεις δεν έχεις περιθώρια να κάνεις τίποτα άλλο από το να ζεις. Να βιώνεις τη στιγμή. ψΖωντανή σχέση ενός συνόλου ανθρώπων που λειτουργεί και ατομικά αλλά και ως σύνολο και ενός – ενός ηθοποιού. Είναι πολύ γοητευτική, πολύ σοβαρή στιγμή. Γιατί βρίσκεται στη βάση της διαλεκτικής που είναι το μοίρασμα. Λέω εγώ κάτι από σκηνής. Αυτομάτως δημιουργούνται συνειρμοί στον θεατή. Δικά του ερεθίσματα. Η φαντασία του τρέχει, δημιουργούνται συναισθήματα στον θεατή. Αυτό είναι.
Θα ’θελες για κλείσιμο να μοιραστείς την πιο αγαπημένη σου φράση από τις Ευτυχισμένες Μέρες του Μπέκετ;
«Άγριο γέλιο μέσα στην έσχατη οδύνη». Τη θεωρώ πολύ σπουδαία φράση. Διότι πραγματικά η Γουίνι είναι ένα αισιόδοξο πρόσωπο μέσα σε μία απελπιστική συνθήκη. Και αυτό είναι τεράστιο μάθημα ζωής. Το να μπορέσει κάποιος να κρατήσει την αισιοδοξία του, τη φωτεινή του πλευρά μέσα σε μία απελπιστική συνθήκη, είναι η μεγαλύτερη αντίσταση που μπορεί να προβάλει.
Info παράστασης:
Ευτυχισμένες Μέρες | Θέατρο Πορεία
The post Η Αγλαΐα Παππά μιλάει για τις «Ευτυχισμένες Μέρες» του Μπέκετ και τη θεατρική της «συνάντηση» με τη Γουίνι appeared first on ελculture – Θέατρο, Μουσική, Τέχνη & Πολιτισμός.
Διαβάστε περισσότερα