Η κυβερνητική «φαγούρα» με το επίδομα ανεργίας, εύλογα συνάντησε τη μαζική δυσπιστία στον δημόσιο λόγο και αντιπαράθεση: πώς είναι δυνατόν το κυβερνητικό στέλεχος που είναι επιφορτισμένο με το καθήκον να εκφράζει και υπερασπίζεται μόνο τις κυβερνητικές απόψεις, θέσεις και αποφάσεις, να αποφασίσει ξαφνικά να προβάλει μια τόσο αντιδημοφιλή θέση για δραστική περικοπή της διάρκειας απόδοσής του στους δύο μήνες;
Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται για κεραυνό εν αιθρία. Η κυβέρνηση έχει ήδη προωθήσει ρυθμίσεις που μειώνουν την «περίμετρο» των δικαιούχων και μεθοδεύει άλλες που θα τη μειώσουν ακόμα περισσότερο. Δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών του τύπου «Οποιος θέλει, βρίσκει δουλειά», που μεταφέρουν την ευθύνη για την κατάστασή τους στους ίδιους τους ανέργους, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για τους κυβερνητικούς σχεδιασμούς.
Το επίδομα ανεργίας είναι σεβαστό κονδύλι του συνολικού κονδυλίου των επιδομάτων, που, όπως φαίνεται, η κυβέρνηση θέλει να «εξορθολογίσει» πάση δυνάμει…
Επιδόματα στο στόχαστρο
Ενας τέτοιος «εξορθολογισμός», δηλαδή γενναία μείωση, έχει συμβεί ήδη χωρίς τυμπανοκρουσίες, αθόρυβα αλλά μεθοδικά. Αφορά μάλιστα τα οικογενειακά επιδόματα – αυτά για τα οποία, ιδιαίτερα και λόγω δημογραφικού, η κυβέρνηση προσποιείται ότι εξαντλεί τα περιθώρια να ενισχύσει…
Ωστόσο, τα στοιχεία των προϋπολογισμών για το διάστημα 2002 έως 2026 αποκαλύπτουν μια εικόνα συστηματικής υπονόμευσης με περικοπές… χωρίς αναισθητικό.
Οπως αποδεικνύουν τα στοιχεία του παρατιθέμενου πίνακα, αντλημένα από τους προϋπολογισμούς των ετών 2022 – 2026, η μείωση του συνολικού ετήσιου ποσού των οικογενειακών επιδομάτων υπήρξε σταθερή, συστηματική και ραγδαία:
Από 1.335 εκατ. ευρώ το 2022 μειώθηκαν σε 700 εκατ. ευρώ το 2025 και σταθεροποιήθηκαν στο ίδιο ποσό και τον 2026.
Τα ετήσια ποσοστά μείωσης μετά το 2022 ήταν 24,0%, 33,3% και 47,6% – απόδειξη ότι δεν επρόκειτο για εξορθολογισμό, αλλά για… σφαγιασμό. Το συνολικό ποσοστό μείωσης (47,6%) δείχνει την έκταση της… σφαγής.
Στο κρεβάτι του Προκρούστη
Οι τρεις βασικοί πυλώνες του κοινωνικού κράτους είναι οι συντάξεις, το επίδομα ανεργίας και τα επιδόματα – μεταξύ των τελευταίων, τα οικογενειακά. Η αποτελεσματικότητα του κοινωνικού κράτους μετριέται με το πόσο οι παροχές του μειώνουν τα ποσοστά κινδύνου φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, που στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα υψηλά, καθώς η χώρα μας φιγουράρει στις χειρότερες θέσεις της ευρωπαϊκής κατάταξης.
Τα στοιχεία της Eurostat για το 2025 (EU-SILC 2025 της ΕΛΣΤΑΤ) είναι συγκλονιστικά:
Το ποσοστό κινδύνου φτώχειας πριν από τις κοινωνικές μεταβιβάσεις, δηλαδή χωρίς συντάξεις και κοινωνικά επιδόματα, (θα) ήταν 43,9%.
Μετά την παροχή των συντάξεων αλλά πριν από την παροχή των λοιπών κοινωνικών επιδομάτων, (θα) ήταν 23,2%.
Μετά και την παροχή των κοινωνικών επιδομάτων ήταν 19,6%.
Αν «μεταφράσουμε» αυτά τα δεδομένα σε ποσοστά επίδρασης του κάθε μηχανισμού (συντάξεις, κοινωνικά επιδόματα) στη μείωση του ποσοστού κινδύνου φτώχειας, το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό και απολύτως ενδεικτικό για το ποια μοίρα επιφυλάσσει στο κοινωνικό κράτος και ιδιαίτερα στον πυλώνα των κοινωνικών επιδομάτων η διακυβέρνηση Μητσοτάκη.
Συγκεκριμένα:
Οι συντάξεις μειώνουν το ποσοστό φτώχειας κατά 20,7 εκατοστιαίες μονάδες.
Τα λοιπά κοινωνικά επιδόματα στο σύνολό τους μειώνουν τον κίνδυνο φτώχειας μόλις κατά 3,6 εκατοστιαίες μονάδες.
Με λίγα λόγια, η συνολική μείωση του κινδύνου φτώχειας λόγω των παροχών του κοινωνικού κράτους οφείλεται κατά 85% στις συντάξεις και μόλις κατά 15% στα λοιπά κοινωνικά επιδόματα.
Το συμπέρασμα είναι αποκαρδιωτικό: Τα κοινωνικά επιδόματα, ένας σημαντικός πυλώνας του κοινωνικού κράτους, έχει αποδυναμωθεί σημαντικά, με συνειδητή και συστηματική «προσπάθεια» από τις κυβερνήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη. Το γεγονός ότι τώρα στοχοποιείται και το επίδομα ανεργίας δείχνει με σαφήνεια «πού το πάει» η κυβέρνηση: στην ολοσχερή καταστροφή αυτού του πυλώνα.
Υστερα, την «κατάλληλη στιγμή» –η «κατάλληλη στιγμή» γι’ αυτές τις «δουλειές» είναι συνήθως μετά τις εκλογές– θα αρχίσει η προπαγάνδα προετοιμασίας εναντίον του άλλου πυλώνα, που ήδη στηρίζει ολόκληρο το οικοδόμημα: των συντάξεων.
Διαβάστε περισσότερα