Η παράσταση (κρότος) έχει γεννηθεί από το διήγημα «Ο τρόμος» της Λιλής Ζωγράφου, ένα κείμενο-καταγραφή βίας, αδικίας και κοινωνικής τύφλωσης. Οι Αυτή κι Αυτοί χρησιμοποιούν το κείμενο ως αφετηρία για να αφηγηθούν μια σύγχρονη ιστορία γύρω από τη συγκάλυψη, τη συλλογική ενοχή και την παράδοξη κανονικότητα του τρόμου. Πέντε ηθοποιοί και μία μουσικός συνθέτουν επί σκηνής μια πολύβουη πλατεία, έναν τόπο όπου το ατομικό γίνεται συλλογικό και το παρόν συνομιλεί με τραύματα που επιμένουν.
Η Βασιλίνα Κατερίνη μιλάει για την παράσταση (κρότος), τις «ασθένειες» της εποχής μας, τη σωματική μνήμη του θεάτρου και την καλλιτεχνική της πορεία.
Πότε και με ποιον τρόπο συναντηθήκατε για πρώτη φορά με το έργο και τον κόσμο της ιστορίας που αποτέλεσε την αφετηρία του Κρότου;
Όλα ξεκίνησαν από μια ακόμα ακρόαση σε αναζήτηση εργασίας για τη χειμερινή σεζόν. Τα ζητούμενα της συγκεκριμένης ακρόασης ήταν απολύτως στοχευμένα σε σχέση με το ύφος, αλλά και τη θεματολογία του έργου, επομένως θα όριζα ως πρώτη επαφή μου με τον κόσμο του έργου, αυτό το σημείο. Πολύ άμεσα πήρα και το κείμενο στα χέρια μου και τολμώ να πω πως εντυπωσιάστηκα από το διήγημα της Λιλής Ζωγράφου. Σοκαρίστηκα με το πόσο κοντά μας είναι όλες αυτές οι συμπεριφορές και τα γεγονότα που η ίδια διαπραγματεύεται αναφερόμενη στην περίοδο της χούντας. Όταν άνοιξα και το αρχείο με την πρώιμη ακόμα διασκευή του Σπύρου, εκεί ήμουν πια σίγουρη ότι θέλω να μπω σε αυτή τη συνεργασία. Είναι ένα συγκεκριμένο κομμάτι στο κείμενο, όπου η ηρωΐδα εκφράζει τον τρόμο της μέσα από έναν παραληρηματικό, αποδεκατισμένο, ξεχαρβαλωμένο και αναπόδραστο λόγο. Εκείνο το σημείο μου δημιούργησε τόσες εικόνες, ήχους, κίνηση, που καρφώθηκε κατευθείαν στο μυαλό μου η ερμηνεία του. Αυτό ήταν το κλειδί, λοιπόν, για να γίνω μέρος της παράστασης.
Ο (κρότος) βασίζεται σε έντονο σωματικό θέατρο και συνεχείς εναλλαγές ρόλων. Ποιες ήταν οι απαιτήσεις αυτής της δουλειάς για εσάς – σωματικά, ψυχικά αλλά και ως προς τη συγκέντρωση και την αντοχή επί σκηνής;
Ο τρόπος δουλειάς της ομάδας είναι απαιτητικός, καθώς το ζητούμενο είναι η απόλυτη ψυχοσωματική ενεργοποίηση καθ’ όλη τη διάρκεια της παράστασης, αλλά και των προβών. Προσωπικά, προερχόμενη από την εμπειρία των δύο χρόνων της Ορέστειας του Θεόδωρου Τερζόπουλου, οι «απαιτήσεις» αυτές, μου ήταν όχι μόνο οικείες, αλλά και τελικά, αποτέλεσαν πρωτοβουλιακά, δικές μου προτεραιότητες. Δεν διανοούμουν να κάνω κάτι λιγότερο. Αισθάνομαι να έχει κάπως μπολιαστεί στον πυρήνα μου αυτή η κατεύθυνση στον τρόπο ερμηνείας και είναι κάτι που με αφορά πολύ.
Πώς, αν φυσικά ισχύει κάτι τέτοιο, νιώθετε να σας άλλαξε αυτή η παράσταση ως άνθρωπο και ως καλλιτέχνιδα;
Δεν θεωρώ πως με άλλαξε η παράσταση. Θεωρώ σίγουρα πως με έβαλε σε μια όμορφη οικογένεια, όπου θα ήθελα να παραμείνω και ταυτόχρονα, με βοήθησε να εξελιχθώ. Φοβόμουν μετά την Ορέστεια, μην πέσω σε κάποιο «βάλτο», μην ξεχάσω να δουλεύω τα εργαλεία μου. Εδώ η ελευθερία που μου δίνεται, για να τα χρησιμοποιήσω, είναι τόσο ευχάριστα δημιουργική, που νιώθω όχι μόνο να μην βαλτώνω, αλλά να με πηγαίνει ακόμα παραπέρα όλη αυτή η διαδικασία και είμαι πολύ χαρούμενη γι’ αυτό! Κάθε βδομάδα ανυπομονώ να ξαναπαίξουμε και δεν μου φτάνουν οι μέρες πάνω στη σκηνή!
Μέσα από αυτή τη σωματική και πολυφωνική αφήγηση, τι πιστεύετε ότι αποκαλύπτεται για τον τρόπο που ζούμε σήμερα;
Οι άνθρωποι νιώθω πως έχουν στραμμένη την ενέργειά τους προς τα μέσα, αλλά όχι με μια ενδοσκοπική διάθεση, παρά με μια τάση κλεισίματος και απομόνωσης. Και φυσικά, αυτός ο μονοδιάστατος, μη σωματικός, μη εκφραστικός και μονοφωνικός τρόπος ζωής, μας οδηγεί στον ατομικισμό και την εγωπάθεια, σε ένα κλείσιμο που ως απότοκο έχει τον φόβο. Η παύση της αντίδρασης. Ο φόβος της δράσης και μετά ένα ΑΙ που σε βοηθάει να μην σκέφτεσαι και πολύ. Όλα αυτά, οδηγούν σε πράξεις βίας-αλόγιστη εκτόνωση θυμού που ο εσωστρεφής εγκλεισμός φέρνει-, σε πράξεις αδικίας, σε συγκαλύψεις εγκλημάτων, σε διαστρεβλώσεις της αλήθειας των γεγονότων και στην προβατοποίηση του όχλου. Για μένα η παράσταση είναι μια κραυγή στα βουβά δάκρυα και στα σπασμένα σαγόνια όσων ακόμα προσπαθούν να αντισταθούν σε αυτό το σάπιο που μας κυνηγά.
Υπάρχει μια φράση από το κείμενο της Ζωγράφου που σας ακολουθεί μετά την παράσταση;
«Τον έβλεπα σωριασμένο (τον εαυτό μου) στη ρίζα των σπλάχνων μου να κλαίει».
Έχετε παρακολουθήσει σεμινάρια θεάτρου με σημαντικούς δημιουργούς όπως ο Θεόδωρος Τερζόπουλος, ο Τσέζαρις Γκραουζίνις, και ο Γιάννης Σκουρλέτης. Πώς έχουν επηρεάσει αυτή η εκπαίδευση και οι διαφορετικές θεατρικές «σχολές» τον τρόπο που δουλεύετε σήμερα, ειδικά σε μια τόσο σωματική παράσταση όπως ο (κρότος);
Σίγουρα όλες οι μαθητίες δίπλα σε σημαντικούς θεατρανθρώπους, διαμορφώνουν έναν τρόπο και εντάσσουν εργαλεία στις τεχνικές που ένας ερμηνευτής δουλεύει. Στα συγκεκριμένα σεμινάρια, θυμάμαι την ψυχοσωματική ενεργοποίηση και την αδιάσπαστη ροή ενέργειας σαν κύρια ζητούμενα. Τώρα τα πιο συγκεκριμένα εργαλεία χρίζουν άλλης ανάλυσης που θα με κάνει να φλυαρήσω πολύ. Οπότε θα κλείσω με το ότι από όλους κάτι έχω πάρει και συνδυαστικά έχω βοηθηθεί πολύ στο πώς δουλεύω και στις αντοχές που έχω αναπτύξει σε ψυχοσωματικό επίπεδο, επί σκηνής.
Πρόσφατα δημιουργήσατε και τη δική σας ταινία μικρού μήκους, Σήμερα ήθελα, η οποία συμμετείχε επίσημα στο Φεστιβάλ Δράμας και σε άλλα φεστιβάλ στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Τι σας έδωσε η εμπειρία της σκηνοθεσίας και της κινηματογραφικής αφήγησης και πώς συνομιλεί -αν συνομιλεί- με τη θεατρική σας δουλειά;
Την ταινία αυτή την έκανα μερικά χρόνια πριν είναι αλήθεια. Ήταν ακριβώς μετά την καραντίνα και αποτέλεσε ένα απαύγασμα σκέψεων, αναγκών και ψυχικής κατάθεσης από ένα ημερολόγιο. Η εμπειρία ήταν μοναδική και πολύ διαφορετική από το θέατρο. Η κάμερα έχει άλλους κώδικες κι ένα άλλο ξεδίπλωμα που σε γυμνώνει μεν όπως και το θέατρο, αλλά με έναν διαφορετικό και πολύ πιο άμεσα αποκαλυπτικό τρόπο. Πάντως ο πυρήνας και η ενεργοποίηση που απαιτείται, παραμένουν ίδια, μόνο που εδώ ρυθμίζεις αλλιώς τη θερμοκρασία.
Νιώθετε ότι κινείστε πια ανάμεσα σε διαφορετικές μορφές έκφρασης – θέατρο (σωματικότητα), κινηματογράφο – ως μια ενιαία καλλιτεχνική πορεία;
Ο κινηματογράφος σε επίπεδο δημιουργίας και σκηνοθεσίας, ήταν μια στιγμή της ζωής μου που σήμανε κάτι για μένα προσωπικά. Ήταν μια ανάγκη μου τότε. Δεν έχω σκεφτεί να το ξαναδοκιμάσω. Περισσότερο θα με ενδιέφερε να δουλεύω ως ηθοποιός στο σινεμά, όπως και στο θέατρο. Τώρα όσον αφορά το θέατρο το θεωρώ σώμα και ψυχή. Το αν σκηνοθετικά η έμφαση θα δοθεί περισσότερο σε κάτι σωματικά φορμαλιστικό, είναι μέρος μιας σκηνοθετικής φιλοσοφίας. Δεν μου αρέσουν, συνεπώς, οι ταμπέλες. Θα έλεγα πως ερμηνεύω με βάση τον πυρήνα μου και με μια ανάγκη να συνδεθώ και να επικοινωνήσω, χρησιμοποιώντας όλα τα εκφραστικά μου μέσα. Αυτή η καλλιτεχνική πορεία με αφορά.
Info παράστασης:(κρότος) | κάθε Παρασκευή & Σάββατο στις 21:30 | ‘Ιδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης– Αίθουσα Ειδικά διαμορφωμένος υπόγειος χώρος
The post Η Βασιλίνα Κατερίνη μιλάει για την παράσταση (κρότος), τις «ασθένειες» της εποχής μας και τη σωματική μνήμη του θεάτρου appeared first on ελculture – Θέατρο, Μουσική, Τέχνη & Πολιτισμός.
Διαβάστε περισσότερα