Η διαμόρφωση της μετέπειτα πορείας του ελληνοτουρκικού διαλόγου που έχει οδηγήσει στα “ήρεμα νερά” της τελευταίας τριετίας, συνιστά το βασικό ζητούμενο μετά και τα όσα διαδραματίστηκαν κατά την Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, στην Άγκυρα, όπου ο Έλληνας πρωθυπουργός έθεσε το ζήτημα του casus belli.
Απόστολος Χονδρόπουλος
Ο κ. Μητσοτάκης δήλωσε εκ νέου διατεθειμένος “να συνεργάζεται με τον κ. Ερντογάν στην κατεύθυνση μίας εποικοδομητικής σχέσης” και επανέλαβε πως ακόμη και αν δεν μπορούμε να επιλύσουμε την μοναδική διαφορά που συνδέεται με το μακροχρόνιο πρόβλημα της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούμε να ζούμε ειρηνικά και να ασχολούμαστε με άλλα θέματα. Από την πλευρά του ωστόσο ο κ. Ερντογάν έκανε λόγο για διάλογο “για τα ζητήματα του Αιγαίου”.
Οι διαφωνίες μεταξύ των δύο χωρών είναι σαφές ότι παραμένουν, δεν υπήρξε ωστόσο κάποια τοποθέτηση που να υποδηλώνει διάθεση αμφισβήτησης της χρησιμότητας πολιτικής των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας.
Δεδομένης πάντως της αναθεωρητικής ατζέντας της Τουρκίας, το περιεχόμενο του νομοσχεδίου για την λεγόμενη “γαλάζια πατρίδα”, που φημολογείται ότι ετοιμάζεται για το φθινόπωρο, θα αποτελέσει, ενδεχομένως, βαρόμετρο για την επόμενη ημέρα της διαδικασίας του ελληνοτουρκικού διαλόγου.
Η “ιστορική ανορθογραφία” του casus belli
Από πλευράς ελληνικής κυβέρνησης επισημαίνεται το γεγονός ότι ο κ. Μητσοτάκης έθεσε την “ιστορική ανορθογραφία” του casus belli και σε επίπεδο Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ. Και μάλιστα, όπως ο ίδιος ανέφερε κατά την συνέντευξη τύπου που παραχώρησε μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, όλοι οι συνάδελφοί του στην Ευρώπη “αντιλαμβάνονται ότι δεν ταιριάζει και με το κλίμα της Συμμαχίας να υπάρχει αυτή η απειλή πολέμου η οποία έρχεται από το βαθύ παρελθόν”. Κάτι που δεν μπορεί να πει κανείς και για τον γγ του ΝΑΤΟ, Μ. Ρούτε ο οποίος τήρησε αποστάσεις όταν του τέθηκε το συγκεκριμένο ερώτημα, λέγοντας πως δεν είναι σχολιαστής.
Από το Μέγαρο Μαξίμου υπενθυμίζουν πως είναι η δεύτερη φορά που ο κ. Μητσοτάκης θέτει το ζήτημα επί τουρκικού εδάφους, καθώς και τον περασμένο Φεβρουάριο είχε τονίσει στην διάρκεια των κοινών δηλώσεων με τον κ. Ερντογάν μετά το τέλος του Ανώτατου Συμβουλίου Ελλάδας Τουρκίας πως “είναι καιρός πια να αρθεί κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στο μεταξύ μας σχέσεις”. Είχε διερωτηθεί μάλιστα “αν όχι τώρα, πότε;”.
Το γεγονός ότι ο κ. Μητσοτάκης είναι, όπως τονίζουν στο Μέγαρο Μαξίμου, ο πρώτος πρωθυπουργός που, με αφορμή την επιδίωξη της Τουρκίας να εισέλθει στα προγράμματα ευρωπαϊκών αμυντικών εξοπλισμών, έθεσε θέμα άρσης του casus belli ως προϋπόθεση σε οποιαδήποτε συζήτηση, εντάσσεται και στην κυβερνητική επιχειρηματολογία στο εσωτερικό της χώρας, απέναντι σε όσους της καταλογίζουν “υποχωρητική” διάθεση.
To διπλό μήνυμα για τα F-35
Όσον αφορά την υπόθεση των F-35 ο Έλληνας πρωθυπουργός απέφυγε να αναφερθεί ευθέως στις δηλώσεις Τραμπ και Ερντογάν μετά την συνάντηση που είχαν την Τρίτη, ενώ διευκρίνισε πως δεν είναι δική του δουλειά να σχολιάζει επιλογές άλλων χωρών, ούτε η Ελλάδα είναι αυτή η οποία θα υποδείξει στις ΗΠΑ σε ποιους θα πουλήσει ή δεν θα πουλήσει αμυντικά συστήματα.
Εξέπεμψε ωστόσο ένα σαφές διπλό μήνυμα, λέγοντας:
“Το μόνο που μπορώ να πω είναι ότι μία συμμαχία πρέπει να εδράζεται στη θεμελιώδη αρχή των σχέσεων καλής γειτονίας”.
“Από την στιγμή που η χώρα μου αντιμετωπίζει casus belli από την Τουρκία σε περίπτωση που ασκήσουμε το έννομο δικαίωμά μας να επεκτείνουμε τα χωρικά ύδατα, πιστεύω ότι πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ευαισθησίες όλων των μελών του ΝΑΤΟ”.
Τα ελληνικά F-35
Για την Αθήνα πάντως εκείνο που παραμένει το πιο σημαντικό είναι πως η Ελλάδα συμμετέχει ήδη ενεργά στο πρόγραμμα για τα F-35, την ώρα που η γειτονική χώρα επιδιώκει να επανέλθει σε αυτό.
Ενδεικτικό ήταν άλλωστε το σχόλιο του κ. Μητσοτάκη πως “οι Έλληνες πιλότοι θα αρχίσουν μέσα στο 2007 να εκπαιδεύονται στα ελληνικά F-35 τα οποία ήδη κατασκευάζονται και η αγορά τους έχει πρακτικά δρομολογηθεί”.
Τα “νομικά εμπόδια”
Όσον αφορά την ουσία της τουρκικής επιδίωξης, είναι σαφής η θετική πρόθεση που υποδηλώνει η δημόσια στήριξη από πλευράς του Αμερικανού Προέδρου, δεν υπήρξε πάντως κάποια συγκεκριμένη δέσμευση από τον κ. Τραμπ, ο οποίος δήλωσε ότι δεν έχει ακόμη αποφασίσει για την πώληση F-35 στην Τουρκία.
Σε κάθε περίπτωση άλλωστε εξακολουθούν να υφίστανται τα ζητήματα που δημιουργεί η ύπαρξη απόφασης του Κογκρέσου για κυρώσεις, η οποία συνδέεται με την αγορά από την Τουρκία του συστήματος S-400.
Ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης σχολίασε ότι υπάρχουν “σημαντικά νομικά εμπόδια στην αμερικανική νομοθεσία προκειμένου η Τουρκία να προμηθευτεί τα F-35”
Διαβάστε περισσότερα