Μπροστά στην κρίση που έχει προκαλέσει η μαζική είσοδος μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα μέσω του Μαρόκου, η ευρωπαϊκή ακροδεξιά βρήκε πρόσφορο έδαφος για… δημαγωγία.
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας πρότεινε την αναστολή της συμμετοχής της Ισπανίας στην ζώνη Σένγκεν. Με την ιδέα αυτή έσπευσε να συμφωνήσει η υπουργός Εσωτερικών της Φινλανδίας.
Τι είναι η ζώνη Σένγκεν
Είναι ένα από τα πλέον χειροπιαστά κεκτημένα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: μία ζώνη ελεύθερης κυκλοφορίας εντός της οποίας έχουν καταργηθεί οι συνοριακοί έλεγχοι για τους ταξιδιώτες.
Ο χώρος Σένγκεν δημιουργήθηκε σταδιακά από το 1985 και μετά. Η πρώτη ουσιαστική κατάργηση συνόρων τέθηκε σε ισχύ το 1995 ανάμεσα στο Βέλγιο, την Γερμανία, την Ισπανία, την Γαλλία, το Λουξεμβούργο, την Ολλανδία και την Πορτογαλία.
Στην πράξη, εντός, τόσο οι πολίτες της ΕΕ όσο και οι υπήκοοι τρίτων χωρών μπορούν να ταξιδεύουν ελεύθερα, χωρίς να υπόκεινται σε συνοριακούς ελέγχους.
Στην ζώνη Σένγκεν συμμετέχουν σήμερα 29 χώρες. Όλες οι χώρες της Ένωσης με την εξαίρεση της Κύπρου και της Ιρλανδίας, καθώς και η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, η Νορβηγία και η Ελβετία.
Μπορεί να ανασταλεί η συμμετοχή ενός κράτους μέλους στην ζώνη Σένγκεν;
Τέτοιο μέτρο δεν προβλέπεται από το ευρωπαϊκό δίκαιο.
«Το σύστημα Σένγκεν δεν περιλαμβάνει τέτοια πρόβλεψη: ένα κράτος δεν μπορεί μονομερώς να αποκλείσει ένα άλλο κράτος μέλος», εξηγεί η Marie-Laure Basilien-Gainche, καθηγήτρια του Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Lyon 3.
Τι είναι δυνατόν να γίνει;
Αν και δεν τίθεται θέμα αποκλεισμού μίας χώρας από την ζώνη Σένγκεν, είναι δυνατόν για ένα κράτος μέλος να επαναφέρει μέτρα ελέγχου εξαιρετικού και προσωρινού χαρακτήρα στα σύνορά του.
Οι διαδικασίες ορίζονται από τον κώδικα Σένγκεν. Οι έλεγχοι αυτοί επιτρέπονται, επί παραδείγματι, σε περίπτωση «σοβαρής απειλής για την εσωτερική ασφάλεια και την δημόσια τάξη».
Ως παραδείγματα παρουσιάζονται η τρομοκρατία, το οργανωμένο έγκλημα και καταστάσεις έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας. Επίσης «αιφνίδιες και μαζικές μετακινήσεις υπηκόων τρίτων χωρών μεταξύ κρατών μελών, όταν αυτές θέτουν ενδεχομένως σε κίνδυνο την λειτουργία της απαλλαγμένης από εσωτερικούς συνοριακούς ελέγχους ζώνης Σένγκεν».
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν ζήτησε σήμερα από τον υπουργό Εσωτερικών να «ενισχύσει τους ελέγχους στα σύνορα με την Ισπανία».
«Ωστόσο, δεν υπάρχει κοινό εσωτερικό σύνορο μεταξύ Ιταλίας και Ισπανίας, πόσο μάλλον μεταξύ Ισπανίας και Φινλανδίας», επισημαίνει η Μαρί-Λορ Μπαζιλιέν-Γκενς.
Τι λένε οι Βρυξέλλες
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαρακτήρισε τις εικόνες της Θέουτα «απαράδεκτες».
Όμως η πρόταση της Τζόρτζια Μελόνι απορρίφθηκε κατηγορηματικά από τις Βρυξέλλες.
Απαντώντας σε ερώτημα του AFP, ευρωπαίος αξιωματούχος δήλωσε ότι «κατανοεί τις ανησυχίες ορισμένων κυβερνήσεων», αλλά διαβεβαίωσε πως προτεραιότητα αποτελεί πρωτίστως «η διασφάλιση της προστασίας των εξωτερικών συνόρων» της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση υπογραμμίζει ότι η κρίση αυτή αφορά ειδικά τον ισπανικό θύλακα της Θέουτα και ότι επιπλέον έλεγχοι είναι αναγκαίοι για την πρόσβαση στην ευρωπαϊκή ήπειρο, όπου καμία κίνηση δεν έχει ανιχνευθεί.
«Δεν είναι σαν να προσγειώθηκαν στην Ισπανία και να κυκλοφορούν ελεύθερα μέχρι την Γαλλία», τονίζει ο ευρωπαίος αξιωματούχος που δεν κατονομάζεται.
Και οι ακροκεντρώοι στο κόλπο
Πλην των κλασικών ακροδεξιών, στο τερέν της ξενοφοβίας επιλέγει να παίξει τα τελευταία χρόνια και η λεγόμενη σοσιαλδημοκρατία, αγνοώντας πλήρως τις συνέπειας της δεξιάς στροφής.
Συγκεκριμένα, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν (Επικεφαλής των σοσιαλδημοκρατών) εκτίμησε σήμερα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο αναστολής των ρυθμίσεων της συνθήκης Σένγκεν για ελεύθερες μετακινήσεις από την Ισπανία μετά την παράνομη είσοδο τις τελευταίες ημέρες χιλιάδων μεταναστών στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα απο το Μαρόκο.
«Εννοείται ότι η ΕΕ πρέπει να λάβει αμέσως όλα τα απαραίτητα μέτρα και να εξετάσει όλες τις επιλογές. περιλαμβανομένης μιας αναστολής της συνεργασίας Σένγκεν. Μια ανεξέλεγκτη μετανάστευση συνιστά απειλή για την Ευρώπη και για τη Δανία”, δήλωσε η Φρεντέρικσεν σε δήλωση που απέστειλε προς το Γαλλικό Πρακτορείο.
Χαρακτηρίζοντας τις εικόνες από τη Θέουτα «σοκαριστικές», είπε ότι επικοινώνησε ήδη με την επικεφαλής της ακροδεξιάς κυβέρνησης της Ιταλίας, την Τζόρτζια Μελόνι, που πρότεινε το κλείσιμο του χώρου Σένγκεν στην Ισπανία.
«Συγκεντρώνουμε Ευρωπαίους ηγέτες για να συζητήσουμε την κατάσταση», διευκρίνισε.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr