Τον περασμένο Ιανουάριο, ο διευθύνων σύμβουλος της Meta, Μαρκ Ζάκερμπεργκ και οι ανώτεροι συνεργάτες του συγκεντρώθηκαν στη Χαβάη για την ετήσια συνάντηση κορυφής της εταιρείας. Στην κλειστή συνάντηση ηγεσίας εκπονήθηκε μία από τις πιο ριζοσπαστικές προσπάθειες αναδιάρθρωσης τεχνολογικής εταιρείας με βάση την τεχνητή νοημοσύνη. Με την κωδική ονομασία Project OΤ (Organization Transformation) το σχέδιο που εκπονήθηκε στόχευε στη μετάβαση της Meta σε ένα «AI-native» μοντέλο, όπου αυτόνομοι ψηφιακοί πράκτορες θα αναλάμβαναν τον κύριο όγκο της καθημερινής εργασίας.
Το Project OΤ ήταν μακράν το πιο ακραίο και επιθετικό πλάνο που είχε εκπονηθεί έως τότε από εταιρεία υψηλής τεχνολογίας για την αντικατάσταση του ανθρώπινου δυναμικού της από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Οι άνθρωποι εργαζόμενοι της εταιρείας θα περιορίζονταν σε εποπτικούς ρόλους των εικονικών εργαζομένων οδηγώντας σε μείωση του προσωπικού κάποιων τμημάτων έως και 60% και σε μείωση του συνολικού εργατικού δυναμικού της Meta παγκοσμίως τουλάχιστον κατά 25%.
Η υλοποίηση του σχεδίου προκάλεσε ωστόσο μια πρωτοφανή εσωτερική εξέγερση, η οποία, σε συνδυασμό με σοβαρά τεχνικά προβλήματα, ανάγκασε τον Ζάκερμπεργκ σε άτακτη υποχώρηση. Η σφοδρή αντίδραση του προσωπικού πυροδοτήθηκε όταν έγινε αντιληπτό ότι η καθημερινή τους εργασία χρησιμοποιούνταν ως «τροφή» για τους ίδιους τους αντικαταστάτες τους. Στο πλαίσιο του σχεδίου περίπου 6.500 μηχανικοί λογισμικού βρέθηκαν προ τετελεσμένων, αντιμετωπίζοντας το δίλημμα της άμεσης παραίτησης ή της αναγκαστικής μετακίνησης σε ένα νέο, πειραματικό τμήμα με την ονομασία Applied AI (Agent Data Optimization). Το έργο τους εκεί υποβαθμιζόταν στη χειροκίνητη σήμανση δεδομένων (data labeling), ώστε να εκπαιδεύουν την AI που θα τους αντικαθιστούσε. Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι περιέγραψαν εσωτερικά το τμήμα αυτό ως ένα «ψηφιακό γκουλάγκ» υποβάθμισης των δεξιοτήτων τους, ενώ η φράση «εκπαιδεύουμε τους αντικαταστάτες μας» κυριάρχησε στα εσωτερικά φόρουμ της εταιρείας, δημιουργώντας κλίμα έντονου πανικού και δυσπιστίας.
Η δυσαρέσκεια αποτυπώθηκε άμεσα στις επίσημες εσωτερικές σφυγμομετρήσεις της Meta. Το ποσοστό ικανοποίησης του προσωπικού κατέρρευσε από το 74% στο 55%, στέλνοντας σήμα κινδύνου στην ηγεσία για επικείμενη μαζική φυγή κορυφαίων ταλέντων και μηχανικών.
Παρακολούθηση
Η ένταση κορυφώθηκε με την αποκάλυψη του προγράμματος Model Capability Initiative (MCI). Στο πλαίσιο του Project OT, η Meta εφάρμοσε ένα επιθετικό σύστημα καταγραφής της δραστηριότητας των εργαζομένων στους εταιρικούς υπολογιστές τους. Το λογισμικό αυτό κατέγραφε κάθε πάτημα στο πληκτρολόγιο, τις κινήσεις και τα κλικ του ποντικιού, καθώς και στιγμιότυπα οθόνης. Στόχος ήταν η συλλογή δεδομένων για την εκπαίδευση των μοντέλων AI, ώστε να μάθουν να μιμούνται την ανθρώπινη συμπεριφορά. Οι εργαζόμενοι αντέδρασαν έντονα, κάνοντας λόγο για ολοκληρωτική παρακολούθηση.
Η κατάσταση ξέφυγε από κάθε έλεγχο όταν μια εσωτερική επιθεώρηση ασφαλείας αποκάλυψε ότι τα ευαίσθητα αυτά δεδομένα ήταν προσβάσιμα σε χιλιάδες υπαλλήλους μέσα στην εταιρεία. Ιδιωτικές συνομιλίες, κωδικοί και προσωπικές πληροφορίες βρέθηκαν εκτεθειμένα σε κοινούς πίνακες δεδομένων, αναγκάζοντας τη Meta να παγώσει άρον-άρον το πρόγραμμα εν μέσω των σφοδρών αντιδράσεων για την παραβίαση της ιδιωτικότητας.
Η αντίδραση ήταν πιο σφοδρή στην Ευρώπη. Οι εργαζόμενοι στα ευρωπαϊκά γραφεία της Meta, επικαλούμενοι την αυστηρή ευρωπαϊκή νομοθεσία για την προστασία των προσωπικών δεδομένων (GDPR) καθώς και την Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), αρνήθηκαν κατηγορηματικά να εγκαταστήσουν το λογισμικό παρακολούθησης.
Τα Ευρωπαϊκά Συμβούλια Εργαζομένων προειδοποίησαν με δικαστικές προσφυγές, διαμηνύοντας ότι η καταγραφή της συμπεριφοράς τους με σκοπό την αυτοματοποίηση των θέσεων εργασίας τους παραβιάζει θεμελιώδη εργασιακά δικαιώματα.
Αυτή η γεωγραφική διάσπαση δημιούργησε τεράστιο πρόβλημα στη Meta, καθώς η ΤΝ δεν μπορούσε να εκπαιδευτεί με δεδομένα από Ευρωπαίους μηχανικούς. Η συνειδητοποίηση ότι το Project OT θα ήταν νομικά ανεφάρμοστο και ακραία ζημιογόνο στην Ευρώπη αποδυνάμωσε πλήρως τη στρατηγική της εταιρείας.
Βλέποντας το κλίμα γενικευμένης εξέγερσης, το ευρωπαϊκό νομικό αδιέξοδο, την αποτυχία των εργαλείων αλλά και τις ανησυχίες των επενδυτών, ο Μαρκ Ζάκερμπερκ έκανε πίσω. Λίγες ώρες πριν από την προγραμματισμένη έναρξη των απολύσεων του Μαΐου, ακύρωσε οριστικά το δεύτερο μεγάλο κύμα του Νοεμβρίου. Με εσωτερικό του μήνυμα υποσχέθηκε «σταθερότητα» χωρίς άλλες εταιρικές απολύσεις γι’ αυτό το έτος. Το πρώτο κύμα οδήγησε ωστόσο στην απόλυση 8.000 εργαζομένων ή περικοπή του 10% του εργατικού δυναμικού. Η Meta αναγκάστηκε να αλλάξει πορεία, επαναφέροντας το βάρος στο ανθρώπινο δυναμικό και μετακινώντας χιλιάδες υπαλλήλους σε νέα τμήματα υποστήριξης των συστημάτων AI.
Ανέτοιμη (φέτος)
Πέρα από τις αντιδράσεις των εργαζομένων και την ενδεχόμενη νομική εμπλοκή, τα ίδια τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης αποδείχθηκαν ανέτοιμα. Εσωτερικά δεδομένα έδειξαν ότι, παρά την αύξηση της παραγωγής κώδικα από την AI κατά 220%, οι πραγματικές βελτιώσεις που έφταναν στους τελικούς χρήστες αυξήθηκαν μόλις κατά 36%. Αντίθετα, τα εργαλεία αυτά εισήγαγαν σφάλματα και κενά ασφαλείας. Τα σοβαρά τεχνικά περιστατικά αυξήθηκαν κατά 40%, ενώ ο χρόνος που έχαναν οι προγραμματιστές για να διορθώσουν τα λάθη της AI εκτινάχθηκε κατά 70%. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν ένα AI bot εξυπηρέτησης πελατών, το οποίο έπεσε θύμα χακαρίσματος, δίνοντας σε τρίτους πρόσβαση σε υψηλού προφίλ λογαριασμούς του Instagram.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr