Στη λεηλασία των εσόδων από το σύνολο του πολιτιστικού αποθέματος, που μόνο το 2025 απέφερε 250 εκατ. ευρώ, προχωρά η κυβέρνηση, συστήνοντας Ανώνυμη Εταιρεία του Οργανισμού Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς με την οποία «αναβαθμίζει» το συνεκτικό σχέδιο της Νέας Δημοκρατίας για την παραχώρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς σε ιδιώτες.
Με νομοσχέδιο-σκούπα το υπουργείο Πολιτισμού αναθέτει σκανδαλωδώς στην Α.Ε. τη διαχείριση αρχαιολογικών χώρων, μουσείων και ιστορικών τόπων, την εκμετάλλευση εισιτηρίων, πωλητηρίων και αναψυκτηρίων, την αξιοποίηση κινητής και ακίνητης περιουσίας, την εμπορική προβολή, προώθηση και άρα τη δημόσια εικόνα των μνημείων για 50 χρόνια, με δυνατότητα παράτασης για άλλα 50. Θα αναλαμβάνει επίσης την παραγωγή και τη διάθεση των πωλητέων.
Οι διατυπώσεις περί προστασίας της πολιτικής κληρονομιάς διαψεύδονται από το περιεχόμενο άρθρων του σχεδίου νόμου για την κερδοσκοπική αποστολή του νέου νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου και την περαιτέρω αξιοποίηση πόρων, υποδομών και του ίδιων των πολιτισμικών αγαθών, ως επενδυτικά και τουριστικά προϊόντα, σε αντίθεση με τον κοινωνικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα τους, με αποτέλεσμα να εγείρεται ζήτημα συνταγματικότητας.
Σκανδαλώδεις προβλέψεις
Με εισήγηση των υπουργείων Πολιτισμού και Εθνικής Οικονομίας και χωρίς επιστημονικά κριτήρια επιλέγονται το επταμελές Διοικητικό Συμβούλιο και ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, που διέπεται από τη νομοθεσία περί εταιρικής διακυβέρνησης. Μάλιστα, οι εποπτικές διαδικασίες του συστήματος εσωτερικού ελέγχου θα παρακολουθούνται από επιτροπή ελέγχου, η οποία θα αποτελείται από μέλη τα οποία θα παύονται και θα διορίζονται από τη γενική συνέλευση των μετόχων.
Η Α.Ε. έχει λαμβάνειν με την ίδρυσή της 3 εκατ. ευρώ ως έκτακτη επιχορήγηση και ακόμα 3 εκατ. ευρώ σε μετοχές από το Δημόσιο και τον ΟΔΑΠ, πρόβλεψη που αφήνει ανοιχτή την κερκόπορτα για συμμετοχή της ιδιωτικής αγοράς στη διαχείριση. Σύμφωνα με τις διατάξεις, ποσοστό 60% των καθαρών εσόδων αποδίδεται στον ΟΔΑΠ, ενώ το υπόλοιπο παραμένει στην εταιρεία για την εξυπηρέτηση και τη χρηματοδότηση της λειτουργίας και των επενδυτικών της δράσεων.
Νέα, λοιπόν, λειτουργικά έξοδα, αλλά και εξασφαλισμένα τα κέρδη του νέου φορέα που δημιουργεί το υπουργείο Πολιτισμού αντί να ανταποκριθεί στο διαχρονικό πρόβλημα της υποστελέχωσης κρίσιμων υπηρεσιών. Ενδεικτικό δε της βιασύνης του να νομοθετήσει κατακαλόκαιρο αποτελεί πως η δημοσίευση της αιτιολογικής έκθεσης του ν/σ έγινε λίγες μέρες πριν από τη λήξη της δημόσιας διαβούλευσης, που ολοκληρώθηκε χθες.
«Όχι» στο ξεπούλημα
Ηχηρό μήνυμα ενάντια στο «ξεπούλημα» και την υποθήκευση της περιουσίας του Πολιτισμού έστειλε ο Συντονισμός σωματείων του ΥΠΠΟ, που προχωρά αύριο σε στάση εργασίας από τις 12.00 έως τη λήξη της βάρδιας.
Σε χθεσινή συνέντευξη Τύπου οι εργαζόμενοι προειδοποίησαν για μεγέθυνση του φαινομένου των απευθείας αναθέσεων και της υποβάθμισης των μνημείων, που καταλήγουν ένα γραφικό ντεκόρ για δημόσιες ή ιδιωτικές εκδηλώσεις άσχετες με την ιστορία και τις μνήμες τους.
Παράλληλα, σημείωσαν ότι η εμπορευματοποίηση των μνημείων και των μουσείων ξεκίνησε με τη δημιουργία του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων και συνεχίστηκε με τη μετονομασία του σε ΟΔΑΠ το 2020 και με τους ίδιους στόχους, που υπαγορεύει το νέο ν/σ, και έχουν σταματήσει να θεραπεύονται εδώ και χρόνια.
Εκπρόσωποι των σωματείων τόνισαν επίσης, μεταξύ άλλων, ότι με το προωθούμενο σχέδιο νόμου:
● Η Α.Ε. θα σχεδιάζει και εισηγείται νομοσχέδια και κανονιστικές πράξεις στον εκάστοτε υπουργό Πολιτισμού και θα λειτουργεί ως αντ’ αυτού του υπουργείου Πολιτισμού και των Εφοριών Αρχαιοτήτων, για να συνάπτει προγραμματικές συμβάσεις με δήμους ή να συμμετέχει σε ευρωπαϊκά προγράμματα.
● Θα σχεδιάζει και θα αναπτύσσει εξατομικευμένες υπηρεσίες, εμπειρίες γαστρονομίας, εκδηλώσεις και δράσεις εντός των αρχαιολογικών χώρων.
● Θα κατηγοριοποιούνται αρχαιολογικοί χώροι, μουσεία και μνημεία με βάση την επισκεψιμότητα και την οικονομική τους απόδοση, χωρίς μέριμνα για τον αναδιανεμητικό ρόλο του ΟΔΑΠ, και θα καταργηθούν τα λογότυπα των αρχαιολογικών χώρων.
● Δεν αποκλείεται η σύναψη συμφωνιών με συγγενείς μελών του Δ.Σ. και το φαινόμενο των «περιστρεφόμενων θυρών» ανάμεσα στην Α.Ε. και τον ιδιωτικό τομέα.
Η Δέσποινα Κουτσούμπα, πρόεδρος του Ενιαίου Συλλόγου Υπαλλήλων ΥΠΠΟ Αττικής, Στερεάς και Νήσων, παρομοίασε τον νέο φορέα με ένα μείγμα του Υπερταμείου και της ΔΕΗ, που θα επιδράσει αρνητικά στην προσβασιμότητα των χώρων Πολιτισμού για τον μέσο επισκέπτη.
«Αν έπρεπε να συνοψίσουμε την ουσία του ν/σ, θα λέγαμε “όλα στον βωμό του κέρδους”» είπε η Νίκη Δημητρίου, πρόεδρος του Πανελλήνιου Σωματείου Εκτακτου Προσωπικού του υπουργείου Πολιτισμού, προσθέτοντας ότι κτίρια-φιλέτα της περιουσίας του ΟΔΑΠ στα ιστορικά κέντρα όλης της χώρας προορίζονται για δώρο στους ξενοδοχειακούς ομίλους, για τουριστική εκμετάλλευση και μπίζνες.
«Ακόμη και οι 90 θέσεις που συστήνονται στην Α.Ε., όπως λέει το νομοσχέδιο, στην πραγματικότητα είναι στάχτη στα μάτια των εργαζομένων, καθώς δεν υπάρχει καμία υποχρέωση πλήρωσής τους. Θυμίζουμε ότι ακόμα και με τη μετατροπή των πέντε μεγάλων μουσείων σε νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, συστάθηκαν περίπου 668 νέες οργανικές θέσεις που μέχρι σήμερα δεν έχει καλυφθεί σχεδόν καμία» συμπλήρωσε.
Ο Γιάννης Καρλιάμπας από τον Συλλόγο Ελλήνων Αρχαιολόγων κατήγγειλε πως η μελέτη βιωσιμότητας στην οποία βασίζεται η σύσταση και η λειτουργία της Α.Ε. συνιστά επτασφράγιστο μυστικό της πολιτικής ηγεσίας του υπ. Πολιτισμού.
«Ο κίνδυνος της κακοδιαχείρισης και διασπάθισης δημόσιου χρήματος φαίνεται πολύ κοντινός. Η απουσία οποιουδήποτε ουσιαστικού θεσμικού ελέγχου στη διαχείριση δισεκατομμυρίων ευρώ από την εταιρεία ανοίγει τον δρόμο για πρακτικές που δεν θα μπορούσαν να θεωρηθούν και οι καλύτερες. Ανεξέλεγκτες αναθέσεις, υπερκοστολογήσεις, αμφίβολης χρησιμότητας έργα δεν φαντάζουν καθόλου απίθανα» πρόσθεσε.
Περί αντισυνταγματικότητας
Η πρόεδρος του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας και επίτιμη αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας, Μαρία Καραμανώφ, τόνισε ότι με διατάξεις του νομοσχεδίου παύει να είναι κρατική η πολιτική της προστασίας του Πολιτισμού και γίνεται επιχειρηματική.
Η ίδια έκανε λόγο για σαφέστατα προβλήματα συνταγματικότητας λόγω της είσπραξης και της διαχείρισης των χρημάτων, καθώς αλλάζει το ποιος αποφασίζει για τον σκοπό και τον προορισμό τους, και για τρανταχτό παράδειγμα της παραφθοράς του Συντάγματος σε ό,τι αφορά την άσκηση της πολιτιστικής πολιτικής από τον υπουργό και όχι από το υπουργείο, όπως επιτάσσει ο ανώτατος νόμος.
Η πρώην γ.γ. του ΥΠΠΟ, Μαρία Βλαζάκη, επισήμανε πως οι εμπορικές πρακτικές συναλλακτικού χαρακτήρα δεν κρύβονται πίσω από τις λέξεις αλλά αποτελούν αναμφίβολα μέρος οικονομικής δραστηριότητας της Α.Ε., που συνιστά παράβαση του άρθρου 7 του Συντάγματος, το οποίο θέτει εκτός συναλλαγής όλα τα αρχαία μνημεία μέχρι το 1453 και τα νεότερα μνημεία που ανήκουν στην κυριότητα και νομή του Δημοσίου.
Εν κατακλείδι, το νέο ν/σ έρχεται να προστεθεί σαν τελικός κρίκος σε μια αλυσίδα στρατηγικών πολιτικών της Ν.Δ. με καταστροφικά αποτελέσματα. Όπως υπογράμμισαν οι ομιλητές, στην Α.Ε. προβλέπονται ορκωτοί λογιστές, που στο Ταμείο Αλληλοβοήθειας δεν εμπόδισαν το σκάνδαλο διασπάθισης δημόσιου χρήματος του ΟΔΑΠ, και στον ΟΠΕΠ τα 14 εκατ. έλλειμμα πριν από το κλείσιμό του. Και τελικά δεν αποκλείεται να γίνει πράξη την ιδέα του «γαλάζιου» Γεράσιμου Γιακουμάτου, από το μακρινό 2012, να νοικιάσουμε την Ακρόπολη, που δεν τόλμησε να ζητήσει ούτε η τρόικα.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr