Ένα σύστημα προστασίας του παιδιού δεν κρίνεται μόνο από το αν απομακρύνει ένα παιδί από μια επικίνδυνη κατάσταση ή αν απομακρύνει τον κίνδυνο από το παιδί. Κρίνεται και από το αν το κάνει χωρίς να του προκαλέσει νέο τραύμα. Αυτό είναι το κεντρικό μήνυμα του συνεδρίου Connect to Protect, που διοργάνωσε η ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ στο Royal Olympic Hotel, με περισσότερους από 110 ομιλητές και 360 συνέδρους από πέντε ηπείρους.
Ερευνητές, ακαδημαϊκοί, εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών και επαγγελματίες του πεδίου συζήτησαν για το τραύμα, τη φωνή των παιδιών στις αποφάσεις, τους κινδύνους στο διαδίκτυο, τον πόλεμο και τον εκτοπισμό, τη χρήση ουσιών από γονείς και την ευθύνη των θεσμών. Οι εισηγήσεις συνέκλιναν σε μια κοινή διαπίστωση: η βλάβη που υφίστανται τα παιδιά δεν οφείλεται μόνο σε μεμονωμένους δράστες. Οφείλεται και σε συστήματα που δεν βλέπουν εγκαίρως, δεν συνεργάζονται και δεν εποπτεύονται.
Σύνεδροι και ομιλητές του Connect to Protect στο Royal Olympic Hotel, Αθήνα.
Ο ΟΗΕ, η Εθνική Στρατηγική και οι κεντρικοί ομιλητές
Την τελετή έναρξης άνοιξαν νέοι από τις ομάδες της ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ. Η Δρ Najat Maalla M’jid, Ειδική Εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τη Βία κατά των Παιδιών, κάλεσε σε ενταντικοποίηση των παγκόσμιων προσπαθειών για τον τερματισμό της βίας κατά των παιδιών.
Η Δρ Najat Maalla M‘jid, Ειδική Εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τη Βία κατά των Παιδιών, στην τελετή έναρξης.
Ο καθηγητής Philip D. Jaffé, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, προειδοποίησε ότι νέοι αλλά και παλιοί κίνδυνοι απειλούν σήμερα τα δικαιώματα των παιδιών. Η Ai Kihara-Hunt, Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τη διακίνηση και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών, μίλησε για συνεργασία με τα παιδιά και τους νέους, και όχι μόνο να συζητάμε χωρίς αυτά.
Ο καθηγητής Philip D. Jaffé, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού.
Η καθηγήτρια Βασιλική Αρτινοπούλου (Πάντειο Πανεπιστήμιο) παρουσίασε την Εθνική Στρατηγική 2025–2030 για την πρόληψη της βίας κατά των παιδιών και την δικαιοσύνη με επίκεντρο το παιδί.
Η καθηγήτρια Βασιλική Αρτινοπούλου παρουσιάζει την Εθνική Στρατηγική 2025–2030.
Οι οκτώ κεντρικές ομιλίες του συνεδρίου έγιναν από τους Steven Marans (Yale Child Study Center), Jill Duerr Berrick (Πανεπιστήμιο Καλιφόρνιας, Berkeley), Στέλιο Στυλιανίδη (Πάντειο Πανεπιστήμιο), Yvonne M. Vissing (Salem State University), Αθανάσιο Δουζένη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Helen Griffiths (Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα), Richard Weissbourd (Harvard Graduate School of Education), που συνδέθηκε διαδικτυακά, και Στέφανο Αλεβίζο (ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ).
Τα επτά βασικά μηνύματα
Η προστασία δεν σημαίνει αυτόματα ασφάλεια. Μια αναγκαία παρέμβαση μπορεί να τραυματίσει, όταν γίνεται αιφνιδιαστικά, χωρίς ενημέρωση του παιδιού και χωρίς συνέχεια στη φροντίδα. Ποιοτική έρευνα με 18 νέους 18–21 ετών, που είχαν απομακρυνθεί από την οικογένειά τους ως παιδιά, έδειξε ότι ο τρόπος της απομάκρυνσης μένει έντονα στη μνήμη τους χρόνια αργότερα. Οι εισηγητές ζήτησαν επίσης να μην αναγκάζονται τα παιδιά να επαναλαμβάνουν ξανά και ξανά όσα έζησαν, με παράδειγμα το μοντέλο Barnahus, που συγκεντρώνει σε ένα σημείο φροντίδα, προστασία και δικαιοσύνη.
Ό,τι δεν καταγράφεται, δεν αντιμετωπίζεται. Πρέπει να θεσπιστούν βασικοί μηχανισμοί καταγραφής για διάφορα θέματα, οι οποίοι μηχανισμοί να συνομιλούν μεταξύ τους για να αναδεικνύεται η πραγματική ανάγκη που έχουν τα παιδιά, οι νέοι και οι οικογένειες τους.
Τα παιδιά πρέπει να επηρεάζουν τις αποφάσεις που τα αφορούν. Δεν αρκεί να τα ρωτάμε τι τους συνέβη, χρειάζεται να ακούμε τι χρειάζονται και πώς βλέπουν το μέλλον τους. Η UNICEF παρουσίασε παραδείγματα όπου τα ίδια τα παιδιά συμμετείχαν στον σχεδιασμό ψηφιακών υπηρεσιών.
Η πρόληψη πρέπει να προηγείται της κρίσης. Η Ισλανδία παρουσίασε τη μετάβασή της από ένα κατακερματισμένο σύστημα προστασίας του παιδιού σε ένα σύστημα έγκαιρης και συντονισμένης στήριξης, με υπεύθυνο συντονιστή υπηρεσιών για κάθε παιδί που τη χρειάζεται. Ο Steven Marans (Yale Child Study Center) παρουσίασε τη συνεργασία αστυνομίας και υπηρεσιών ψυχικής υγείας, ώστε ένα περιστατικό βίας να γίνεται αφετηρία θεραπευτικής στήριξης για το παιδί και την οικογένεια.
Στο διαδίκτυο, οι απαγορεύσεις δεν αρκούν. Τα όρια ηλικίας έχουν νόημα μόνο μαζί με ασφαλέστερο σχεδιασμό των πλατφορμών, εύκολους τρόπους αναφοράς, ψυχοκοινωνική στήριξη και λογοδοσία των εταιρειών, όπως τόνισε η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών (ITU). Επισημάνθηκε ότι ένα παιδί που φοβάται πως θα του πάρουν το κινητό είναι λιγότερο πιθανό να πει ότι κάτι το ανησύχησε στο διαδίκτυο. Έρευνες σε ενήλικες έδειξαν ότι η ανάγκη να ανήκει κανείς κάπου μπορεί να εκθέσει σε επιβλαβείς διαδικτυακές κοινότητες, ενώ οι αλγόριθμοι συνδέονται με αυξημένο άγχος, ωστόσο τα ευρήματα αυτά χρειάζονται περαιτέρω έρευνα στα παιδιά.
Ο πόλεμος και ο εκτοπισμός συγκεντρώνουν κινδύνους. Η απώλεια της οικογένειας, η διακοπή του σχολείου, το αβέβαιο νομικό καθεστώς και η φτώχεια δρουν όλα μαζί. Η ανθεκτικότητα ενός παιδιού δεν είναι μόνο προσωπική του υπόθεση αλλά εξαρτάται από τις σχέσεις, την κοινότητα και τις υπηρεσίες γύρω του. Σοβαρά κενά εντοπίστηκαν στη στήριξη των ασυνόδευτων ανηλίκων όταν ενηλικιώνονται και στην αξιολόγηση των ψυχοκοινωνικών προγραμμάτων για παιδιά πρόσφυγες.
Οι δεσμεύσεις πρέπει να γίνουν μετρήσιμα αποτελέσματα. Η Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη της Βίας και την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας Ανηλίκων 2025–2030, που παρουσίασε η καθηγήτρια Βασιλική Αρτινοπούλου, περιλαμβάνει 29 πολιτικές, ανάμεσά τους κοινό σύστημα καταγραφής και συντονισμό μεταξύ υπουργείων και υπηρεσιών. Όπως υπογράμμισε ο Philip D. Jaffé, οι δεσμεύσεις για τα παιδιά πρέπει να συνοδεύονται από μηχανισμούς εφαρμογής και να κρίνονται από το τι αλλάζει πραγματικά στη ζωή τους.
«Για χρόνια κρίναμε την παιδική προστασία από το πόσα περιστατικά εντοπίσαμε και πόσες παρεμβάσεις κάναμε. Το συνέδριο έδειξε ότι αυτό δεν αρκεί. Πρέπει να ρωτάμε και πώς έζησε το ίδιο το παιδί την προστασία: αν ενημερώθηκε, αν ακούστηκε, αν κράτησε τους δεσμούς που είχαν σημασία για εκείνο. Ένα σύστημα που προστατεύει χωρίς να τραυματίζει δεν είναι πολυτέλεια· είναι υποχρέωση», δήλωσε ο Δρ Στέφανος Αλεβίζος, ψυχολόγος, μεταδιδακτορικός ερευνητής και επιστημονικός υπεύθυνος του Connect to Protect.
Ο Δρ Στέφανος Αλεβίζος, επιστημονικός υπεύθυνος του συνεδρίου, στην κεντρική του ομιλία «Protection Without Harm».
Επόμενα βήματα
Το συνέδριο έκλεισε με πάνελ υψηλού επιπέδου. Συμμετείχαν εκπρόσωπο από την Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, τη UNICEF, την ITU, τη GREVIO του Συμβουλίου της Ευρώπης και το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, ενώ μήνυμα έστειλε η Επίτροπος eSafety της Αυστραλίας, Julie Inman Grant. Το ερώτημα που έθεσε ήταν απλό: τι αλλάζει από την επόμενη μέρα;
The post «Η Προστασία των Παιδιών δεν περιορίζεται στην απομάκρυνση του κινδύνου. Πρέπει να διασφαλίζεται ότι τα παιδιά δεν τραυματίζονται εκ νέου» appeared first on www.iatro.gr.
Διαβάστε περισσότερα