Εδώ και μήνες, αν παρακολουθεί κανείς ένα μέρος του δημόσιου διαλόγου για την Αθήνα, θα πιστέψει ότι το μοναδικό πρόβλημα της πόλης είναι οι κάδοι απορριμμάτων. Άρθρα γνώμης, τηλεοπτικά ρεπορτάζ και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναπαράγουν διαρκώς την ίδια εικόνα, ένα γεμάτο κάδο, “η πόλη βρωμάει” και κανένα άλλο επιχείρημα.
Ένας γεμάτος κάδος μετατρέπεται σε σύμβολο ολόκληρης της πρωτεύουσας. Λες και μια πόλη μπορεί να περιγραφεί από ένα στιγμιότυπο. Η πραγματικότητα, όμως, δεν χωρά σε μία φωτογραφία. Αποτυπώνεται στην καθημερινότητα των ανθρώπων που ζουν, εργάζονται και μεγαλώνουν τα παιδιά τους στην Αθήνα.
Και οι πολίτες φαίνεται πως έχουν διαφορετικές προτεραιότητες. Στην πανελλαδική έρευνα της Metron Analysis που παρουσιάστηκε στο συνέδριο του «Βήματος» για την Αθήνα, η ανασφάλεια (62%), το κόστος ζωής και η στέγαση (58%) και οι συγκοινωνίες (55%) προηγούνται της καθαριότητας (52%), που βρέθηκε προτελευταία.
Η αντίφαση είναι προφανής. Οι πολίτες δηλώνουν ότι ανησυχούν πρωτίστως για το κόστος ζωής, τη στέγη και την ασφάλεια. Κι όμως, ένα μέρος του δημόσιου λόγου επιμένει να συζητά σχεδόν αποκλειστικά για τους κάδους. Δεν πρόκειται για σύμπτωση. Είναι μια επιλογή που μετατοπίζει τη συζήτηση από τα δύσκολα προβλήματα στα εύκολα πρωτοσέλιδα.
Γι’ αυτό έχει αξία να αφήσουμε για λίγο τις εντυπώσεις και να δούμε τα δεδομένα.
Όταν αναλάβαμε τη διοίκηση του Δήμου Αθηναίων τον Ιανουάριο του 2024, γνωρίζαμε ότι η καθαριότητα αποτελεί μία από τις βασικές υποχρεώσεις του δήμου απέναντι στους πολίτες. Ξεκινήσαμε από το πιο κρίσιμο κομμάτι. Τους ανθρώπους της υπηρεσίας. Ενισχύσαμε τις δομές με 350 νέους συμβασιούχους, αναδιοργανώσαμε κρίσιμες λειτουργίες και επανασχεδιάσαμε τα προγράμματα οδοκαθαρισμού και αποκομιδής.
Τα αποτελέσματα είναι μετρήσιμα. Μέσα σε δύο και πλέον χρόνια αυξήσαμε κατά 70% τις παρεμβάσεις καθαριότητας και κατά 52% τα πλυσίματα δρόμων. Δεν ισχυριζόμαστε ότι λύθηκαν όλα τα προβλήματα. Ισχυριζόμαστε, όμως, ότι η πόλη είναι σήμερα καθαρότερη από αυτήν που παραλάβαμε και ότι η πρόοδος αποτυπώνεται σε συγκεκριμένους δείκτες. Ένας από αυτούς είναι τα αιτήματα των πολιτών για καθαριότητα στο Novoville, που έχουν μειωθεί κατά 29% σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια που η καθαριότητα ερχόταν πρώτη.
Η προσπάθεια αυτή δεν περιορίστηκε στην καθημερινή διαχείριση. Συνοδεύτηκε από παρεμβάσεις με μόνιμο αποτύπωμα στην εικόνα και τη λειτουργία της πόλης. Αντικαταστήσαμε 1.270 συμβατικούς κάδους με σύγχρονα συστήματα υπόγειας αποθήκευσης απορριμμάτων, αναπτύξαμε 563 οικίσκους διακριτής συλλογής, επεκτείναμε το δίκτυο του καφέ κάδου σε 1.435 σημεία και τοποθετήσαμε περισσότερους από 500 νέους κάδους για τα κατοικίδια.
Την ίδια περίοδο απομακρύναμε 3.697 εγκαταλελειμμένα οχήματα και δίκυκλα, αποδίδοντας ξανά πολύτιμο δημόσιο χώρο στις γειτονιές της Αθήνας.
Αυτή είναι η συνολική εικόνα. Όχι μια φωτογραφία της στιγμής, αλλά μια συστηματική προσπάθεια που κρίνεται από το αποτέλεσμα και όχι από την εντύπωση.
Κι όμως, όλα αυτά σπάνια βρίσκουν θέση στον δημόσιο διάλογο. Όχι επειδή δεν υπάρχουν, αλλά επειδή δεν εξυπηρετούν ένα αφήγημα που επιμένει να περιγράφει την Αθήνα μέσα από τον φακό ενός γεμάτου κάδου.
Το ζήτημα, όμως, δεν είναι μόνο τι λέγεται. Είναι και τι αποσιωπάται. Γιατί κάθε φορά που ο δημόσιος διάλογος περιορίζεται στους κάδους, μένουν εκτός κάδρου όσα πραγματικά δυσκολεύουν τη ζωή των ανθρώπων.
Η ακρίβεια που πιέζει τα νοικοκυριά. Η στεγαστική κρίση που διώχνει οικογένειες από τις γειτονιές τους. Οι ανισότητες που διευρύνονται. Η ανασφάλεια που βιώνουν πολλοί πολίτες. Η χρόνια υποχρηματοδότηση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Για τον κάτοικο της Κυψέλης που βλέπει το ενοίκιό του να αυξάνεται διαρκώς, για το νέο ζευγάρι που δυσκολεύεται να βρει προσιτή κατοικία, για τον ηλικιωμένο που ζητά μεγαλύτερη ασφάλεια στη γειτονιά του, η συζήτηση δεν εξαντλείται στον κάδο της γωνίας. Αφορά τη δυνατότητα να συνεχίσει να ζει με αξιοπρέπεια στην πόλη του.
Γι’ αυτά μιλάμε δημόσια. Γιατί αυτά συναντάμε καθημερινά.
Ο δήμος είναι ο θεσμός που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη. Είναι ο πρώτος που έρχεται αντιμέτωπος με τις κοινωνικές συνέπειες της ακρίβειας, της στεγαστικής πίεσης και του κοινωνικού αποκλεισμού. Και ίσως γι’ αυτό επιχειρείται τόσο συχνά να περιοριστεί ο δημόσιος διάλογος στα πιο εύκολα και επιφανειακά ζητήματα.
Όπως είχε πει ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας στην αρχή της θητείας του, οι Αθηναίοι εξέλεξαν δήμαρχο και όχι διαχειριστή πολυκατοικίας.
Η επιμονή να μετατρέπεται η καθαριότητα στο μοναδικό θέμα συζήτησης δεν είναι ούτε αθώα ούτε ουδέτερη. Όταν η πολιτική αντιπαράθεση περιορίζεται σε μια φωτογραφία κάδου, αποφεύγεται η συζήτηση για τις αιτίες των πραγματικών προβλημάτων και για τις ευθύνες όσων τα δημιούργησαν ή τα συντηρούν.
Θα συνεχίσουμε να βελτιώνουμε την καθημερινότητα της πόλης. Αλλά ταυτόχρονα θα συνεχίσουμε να μιλάμε για όσα πραγματικά απασχολούν τους Αθηναίους, για τη στέγη, για την ακρίβεια, για την ασφάλεια, για την ποιότητα ζωής στις γειτονιές.
Γιατί στο τέλος της ημέρας το ερώτημα δεν είναι αν βρέθηκε ένας γεμάτος κάδος για να φωτογραφηθεί. Το ερώτημα είναι γιατί κάποιοι επιμένουν να μιλάμε γι’ αυτόν και όχι για όσα δυσκολεύουν πραγματικά τη ζωή των πολιτών.
*Δικηγόρος Αθηνών και Νομικός Σύμβουλος Δημάρχου Αθηναίων
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr