Το τέλος κάθε σχολικής χρονιάς συνοδεύεται ολοένα και συχνότερα από ένα φαινόμενο που προκαλεί έντονη ανησυχία στην ιδιωτική εκπαίδευση: τις απολύσεις εκπαιδευτικών με πολυετή υπηρεσία. Εκπαιδευτικοί που υπηρέτησαν για δύο ή και τρεις δεκαετίες στο ίδιο σχολείο βρίσκονται ξαφνικά εκτός τάξης, συχνά σε ηλικία που δυσκολεύει σημαντικά την επανένταξή τους στην αγορά εργασίας.
Το φαινόμενο, σύμφωνα με συνδικαλιστικούς φορείς, δεν αποτελεί πλέον μεμονωμένη περίπτωση, αλλά αποκτά χαρακτηριστικά μόνιμης τάσης, ιδιαίτερα μετά τις αλλαγές που επήλθαν στο θεσμικό πλαίσιο το 2020. Όπως και τα προηγούμενα χρόνια, έτσι και φέτος αρκετά ιδιωτικά σχολεία προχώρησαν σε απολύσεις εκπαιδευτικών αλλά και διοικητικών υπαλλήλων.
Σύμφωνα με συνδικαλιστικές εκτιμήσεις, μόνο στην Αττική οι απολύσεις εκπαιδευτικών προσεγγίζουν φέτος τις 100, ενώ αναφέρονται περιπτώσεις μεγάλων ιδιωτικών σχολείων όπου μέσα σε δύο σχολικές χρονιές οι αποχωρήσεις ξεπέρασαν τις 20. Κοινό χαρακτηριστικό πολλών περιπτώσεων είναι ότι πρόκειται για εκπαιδευτικούς με πολυετή εμπειρία, υψηλά ακαδημαϊκά προσόντα και μακρά παρουσία στις ίδιες σχολικές μονάδες.
Σύμφωνα με εκπροσώπους των εργαζομένων, σε αρκετές περιπτώσεις οι απολύσεις συνοδεύονται από την πρόσληψη νεότερων εκπαιδευτικών, οι οποίοι αμείβονται με χαμηλότερες αποδοχές. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι η πρακτική αυτή οδηγεί σταδιακά σε ανανέωση του προσωπικού με βασικό κριτήριο το χαμηλότερο μισθολογικό κόστος και όχι απαραίτητα την εκπαιδευτική εμπειρία.
Από την πλευρά τους, οι διοικήσεις των ιδιωτικών σχολείων επισημαίνουν ότι έχουν την ευθύνη της εύρυθμης λειτουργίας των σχολικών μονάδων και της διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού τους, στο πλαίσιο της ισχύουσας εργατικής και εκπαιδευτικής νομοθεσίας.
Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλούνται συνδικαλιστικοί φορείς, από το 2020 έως σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί πολλές εκατοντάδες απολύσεις σε σύνολο περίπου 11.000 ιδιωτικών εκπαιδευτικών. Πρόκειται για αριθμούς που οι εκπρόσωποι των εργαζομένων χαρακτηρίζουν ιδιαίτερα ανησυχητικούς, καθώς, όπως υποστηρίζουν, αποτυπώνουν μια σημαντική μεταβολή στις εργασιακές σχέσεις της ιδιωτικής εκπαίδευσης.
Οι αλλαγές αποδίδονται κυρίως στον νόμο 4713/2020, ο οποίος ψηφίστηκε το καλοκαίρι του 2020. Μέχρι τότε οι ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί υπάγονταν σε ειδικό καθεστώς προστασίας, λόγω του ιδιαίτερου χαρακτήρα της εκπαιδευτικής λειτουργίας. Η απόλυση δεν αντιμετωπιζόταν ως μια απλή ιδιωτική εργασιακή διαφορά.
Οι εκπαιδευτικές αρχές είχαν τη δυνατότητα να εξετάζουν αν υπήρχε σπουδαίος λόγος για την καταγγελία της σύμβασης εργασίας, ενώ ασκούνταν ουσιαστικός διοικητικός έλεγχος. Με τον νόμο του 2020 καταργήθηκε η υποχρέωση ειδικής αιτιολόγησης της απόλυσης προς τη διοίκηση.
Παράλληλα, δεν απαιτείται πλέον προηγούμενη κρίση ή έγκριση της Διεύθυνσης Εκπαίδευσης ως προς την ουσία της καταγγελίας της σύμβασης. Σήμερα οι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης περιορίζονται κυρίως στον έλεγχο της νομιμότητας των δικαιολογητικών και στην καταχώριση της πράξης, χωρίς να εξετάζουν αν συντρέχει ουσιαστικός λόγος απόλυσης.
Η ΟΙΕΛΕ
Η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ) υποστηρίζει ότι η εικόνα στην ιδιωτική εκπαίδευση έχει επιδεινωθεί αισθητά μετά τις αλλαγές του θεσμικού πλαισίου το 2020. Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, οι απολύσεις δεν αποτελούν πλέον μεμονωμένα περιστατικά αλλά μια διαρκή τάση, η οποία συνοδεύεται από αυξημένη εργασιακή ανασφάλεια και σημαντική κινητικότητα προσωπικού.
Η ΟΙΕΛΕ εκτιμά ότι από την εφαρμογή του νόμου του 2020 έχει αποχωρήσει περίπου το 40% των ιδιωτικών εκπαιδευτικών, ενώ υποστηρίζει ότι σχεδόν οι μισοί εκπαιδευτικοί των ιδιωτικών σχολείων υπέβαλαν αίτηση ένταξης στους πίνακες του ΑΣΕΠ, επιδιώκοντας μετάβαση στη δημόσια εκπαίδευση.
Ο πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ, Γιώργος Χριστόπουλος, έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι οι συνθήκες εργασίας και οι αμοιβές οδηγούν ολοένα και περισσότερους εκπαιδευτικούς να εγκαταλείπουν την ιδιωτική εκπαίδευση.
Όπως έχει δηλώσει, η ΟΙΕΛΕ επιχείρησε να ανοίξει διάλογο με τους εργοδότες για τη σύναψη συλλογικής σύμβασης εργασίας με καλύτερες αποδοχές, χωρίς -όπως υποστηρίζει- να υπάρξει θετική ανταπόκριση. Ο ίδιος εκτιμά ότι, εάν δεν βελτιωθούν οι μισθοί και οι συνθήκες εργασίας, το πρόβλημα θα λάβει ακόμα μεγαλύτερες διαστάσεις, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «σε μια πενταετία δεν θα βρίσκουμε εκπαιδευτικούς να διδάξουν».
Παράλληλα, η ΟΙΕΛΕ θεωρεί ότι η κατάργηση του προληπτικού διοικητικού ελέγχου στις απολύσεις με τον νόμο 4713/2020 έχει αυξήσει την ευχέρεια των εργοδοτών να προχωρούν σε καταγγελίες συμβάσεων, γεγονός που -κατά την Ομοσπονδία- έχει εντείνει την εργασιακή ανασφάλεια στον κλάδο.
«Σε μια πενταετία δεν θα βρίσκουμε εκπαιδευτικούς να διδάξουν» υποστηρίζει ο πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ Γιώργος Χριστόπουλος.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr