Η βία κατά των γυναικών έχει αυξηθεί δραματικά στην Ινδία, τόσο ώστε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας να τη χαρακτηρίσει ζήτημα δημόσιας υγείας υψηλής προτεραιότητας.
Σε αυτήν την έξαρση συμβάλλει καταλυτικά η πρακτική της προίκας που υποχρεώνεται να «προσφέρει» η οικογένεια της νύφης σε εκείνη του γαμπρού και που μπορεί να έχει τραγικές συνέπειες για τις γυναίκες, ακόμα και θάνατο.
Παρότι απαγορευμένη από το 1961, η πρακτική της προίκας είναι βαθιά ριζωμένη στην ινδική κοινωνία, σε κάθε οικονομικό της στρώμα, κάστα, θρήσκευμα. Η απαίτηση για χρήματα, δώρα, κοσμήματα, είδη σπιτιού, ακόμα και αυτοκίνητα από την οικογένεια του γαμπρού σαν ένα είδος «ανταμοιβής» της γιατί αναλαμβάνει τη «φροντίδα» της νύφης εξακολουθεί να τροφοδοτεί μια σκοτεινή πραγματικότητα σφραγισμένη με βία και κάθε είδους κακοποίηση, όταν η προίκα δεν θεωρείται επαρκής.
Οι οικογένειες της νύφης δίνουν πολύ περισσότερα από όσα διαθέτουν, υποθηκεύουν σπίτια και χωράφια, αναγκάζονται να δουλεύουν σαν δούλοι, καταχρεώνονται για όλη τους τη ζωή για να πληρώσουν την τελετή και να ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις των συμπέθερων, λέει η Νάφια σε ρεπορτάζ του France24: «Αυτοί οι άνθρωποι είναι επαίτες πολυτελείας. Πώς μπορεί κάποιος που βγάζει 314 ή 418 δολάρια τον μήνα να ζητά σαν προίκα αυτοκίνητα αξίας 31.400 ή 41.800 δολαρίων; Γιατί; Επειδή θεωρούν πως ο γιος τους έχει μεγαλύτερη οικονομική αξία; Και πως για αυτό μπορούν να απαιτήσουν οτιδήποτε; Και να κάνουν οτιδήποτε στην κοπέλα για να το πετύχουν;».
Η παράδοση της προίκας έχει καταλήξει εργαλείο εκβιασμού, βίας και καταναγκασμού, που μπορεί να συνεχίζεται και επί χρόνια μετά τον γάμο
Γιατί αν η οικογένεια της νύφης δεν μπορεί να ανταποκριθεί στην απληστία τους, η καθημερινότητά της μπορεί να μεταμορφωθεί σε έναν εφιάλτη στερήσεων, παρενόχλησης, ξυλοδαρμών, ψυχολογικής βίας ή και δολοφονιών. Το φαινόμενο είναι γνωστό ως «Θάνατοι της προίκας»: κάπου 16 την ημέρα. Και συχνά οι θύτες προσπαθούν να το αποκρύψουν παρουσιάζοντάς τον ως ένα ατύχημα στο σπίτι, μια δηλητηρίαση, μια «ξαφνική πυρκαγιά», όπως λένε όταν τις περιλούζουν με βενζίνη και τις καίνε ζωντανές μπροστά στα παιδιά τους.
Το 2022 καταγράφηκαν στη χώρα περισσότερες από 6.500 γυναικοκτονίες που σχετίζονταν με την προίκα (από 1.841 το 1988), ενώ ο αριθμός τους ανάμεσα στο 2017 και το 2022 έφτασε τις 35.500, σύμφωνα με επίσημες στατιστικές. Ακόμα και αν ένα μέρος τους χαρακτηρίστηκε «αυτοκτονία», αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι ήταν η βάναυση μεταχείριση που τους επεφύλαξαν γιατί οι συγγενείς τους δεν μπορούσαν να ικανοποιήσουν τις οικονομικές απαιτήσεις των συζύγων τους, που τις οδήγησαν να δώσουν τέλος στη ζωή τους. «Η αδελφή μου ήταν ευτυχισμένη όταν παντρεύτηκε αλλά εδώ και μήνες υπέφερε. Ο άντρας της και η αδελφή του τη μεταχειρίζονταν φρικτά και τη βασάνιζαν γιατί ξαφνικά ήθελαν να τους δώσουμε 20.000 δολάρια και ένα αυτοκίνητο», έλεγε ο Αμάι για την αδελφή του που πριν από έναν μήνα βρέθηκε νεκρή.
Αμβλώσεις θηλυκών εμβρύων
Η αστυνομία κατέγραψε τον θάνατό της ως αυτοκτονία, αλλά ο Αμάι είναι κατηγορηματικός «Ηταν μια πολύ δυνατή γυναίκα, χωρίς κανένα ψυχολογικό πρόβλημα. Την τσάκισαν με τις προσβολές, τις ταπεινώσεις, τα τόσα που της έκαναν και την οδήγησαν στον θάνατο». Επιπλέον η αστυνομία καταγράφει κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες κρούσματα βαναυσότητας, ξυλοδαρμών, βασανιστηρίων, τραυματισμών γυναικών που οφείλονται σε απαιτήσεις για προίκα.
Η παράδοση της προίκας έχει καταλήξει εργαλείο εκβιασμού, βίας και καταναγκασμού, που μπορεί να συνεχίζεται και επί χρόνια μετά τον γάμο, κατήγγειλε στo γαλλικό πρακτορείο η 23χρονη Σαβίτα. «Τους δώσαμε ό,τι ζήτησαν. Τα κοσμήματά μου τα πούλησε ο πεθερός μου. Μετά μας ανάγκασαν να τους πάρουμε τρεις τηλεοράσεις Led, που στοιχίζουν από 120 ώς 140 δολάρια. Η μητέρα μου συγκέντρωνε αυτά τα χρήματά επί χρόνια: κερδίζει μόνο δύο δολάρια την ημέρα γεμίζοντας σάκους τσιμέντου. Και τώρα ζητούν άλλα 2.000 δολάρια και μου κάνουν τη ζωή αφόρητη, με βασανίζουν».
Η πρακτική αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι μιας κοινωνίας με βαθιές ανισότητες φύλου, όπου τα αγόρια θεωρούνται το στήριγμα της οικογένειας και οι μελλοντικοί «κουβαλητές» ενώ η γέννηση μιας κόρης ακόμα και σήμερα εκλαμβάνεται συχνά ως ατυχία και τεράστιο μειονέκτημα, ένα δυσβάσταχτο βάρος. Η επιλεκτική άμβλωση θηλυκών εμβρύων συνεχίζει να είναι ο βασικός τρόπος να απαλλαγούν από τα κορίτσια πριν καν γεννηθούν, παρότι, ακριβώς για να αποτραπεί αυτή η πρακτική, η νομοθεσία απαγορεύει από το 1994 να γίνεται γνωστό το φύλο του εμβρύου πριν από τον τοκετό.
Σπάνια τηρείται. Το 2023 η δυσαναλογία αγοριών – κοριτσιών στη χώρα παρέμενε από τις ψηλότερες στον κόσμο: 108 αγόρια ανά 100 κορίτσια. Στο διάστημα 2000-2019 έγιναν περισσότερες από 9 εκατομμύρια αμβλώσεις θηλυκών εμβρύων στην Ινδία, την οποία ο νομπελίστας οικονομολόγος και φιλόσοφος Αμάρτια Σεν χαρακτηρίζει ως «μια χώρα χαμένων γυναικών».
Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι περισσότερες από 400.000 γεννήσεις κοριτσιών –ή το 3% του συνόλου των γεννήσεων κοριτσιών– στη χώρα «χάνονται» ετησίως ως αποτέλεσμα της επιλογής φύλου που βασίζεται σε έμφυλες προκαταλήψεις.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr