Μια αντίφαση που απειλεί να επιβαρύνει τόσο την ελληνική ύπαιθρο όσο και την επισιτιστική ασφάλεια αναδεικνύει νέα ανάλυση του Ινστιτούτου του Αλέξη Τσίπρα: χιλιάδες νέοι αγρότες κάτω των 40 επιλέγουν να παραμείνουν στον τόπο τους, αλλά δυσκολεύονται να βρουν καλλιεργήσιμη γη, την ώρα που εκατομμύρια στρέμματα παραμένουν αναξιοποίητα.
Με τίτλο «Η γη που “κοιμάται” και οι νέοι που περιμένουν», η νέα Flash Ανάλυση του Ινστιτούτου επιχειρεί να φωτίσει ένα πρόβλημα που, όπως επισημαίνεται, δεν αφορά μόνο τους αγρότες και την περιφέρεια, αλλά έχει ευρύτερες κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες.
Στην ανάλυση αναφέρεται χαρακτηριστικά:
«Εκατομμύρια στρέμματα αγροτικής γης παραμένουν αδρανή και η τάση είναι αυξητική».
Την ίδια στιγμή, χιλιάδες νέοι κάτω των 40 ετών που επιλέγουν να ασχοληθούν με την αγροτική παραγωγή και να παραμείνουν στον τόπο τους βρίσκονται αντιμέτωποι με την έλλειψη διαθέσιμης καλλιεργήσιμης γης.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τους αγρότες
Σύμφωνα με την ανάλυση, η εγκατάλειψη της αγροτικής γης δημιουργεί ένα ντόμινο προβλημάτων.
Η μειωμένη καλλιέργεια μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη εξάρτηση από εισαγωγές τροφίμων, ενώ παράλληλα επιβαρύνει τη δημογραφική κατάσταση στην ελληνική περιφέρεια, καθώς περιορίζονται οι δυνατότητες οικονομικής δραστηριότητας και παραμονής του πληθυσμού.
Παράλληλα, η αδρανής γη συνδέεται και με περιβαλλοντικούς κινδύνους, καθώς η συσσώρευση εύφλεκτης χέρσας βλάστησης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών.
Τι κάνουν Γαλλία, Ισπανία και Πορτογαλία
Το Ινστιτούτο επισημαίνει ότι αντίστοιχα εργαλεία έχουν ήδη αναπτυχθεί σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Γαλλία, Πορτογαλία και Ισπανία έχουν θεσπίσει πλαίσια για την καλύτερη αξιοποίηση της αγροτικής γης, δημιουργώντας μηχανισμούς που μπορούν να λειτουργήσουν ως μοντέλο και για την Ελλάδα.
Στόχος είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε οι νέοι αγρότες να μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε γη και να παραμείνουν ενεργοί στην παραγωγή.
Η πρόταση για «Τράπεζα Γης»
Στο επίκεντρο της πρότασης του Ινστιτούτου βρίσκεται η δημιουργία μιας ελληνικής «Τράπεζας Γης».
Η Ομάδα Κοινών, Ομότιμης Παραγωγής και Αποκέντρωσης του ΙΝΑΤ προτείνει έναν συγκεκριμένο οδικό χάρτη για τη θεσμοθέτησή της, με βασικό στόχο να συνδεθεί η αναξιοποίητη καλλιεργήσιμη γη με τους νέους ανθρώπους που θέλουν να ασχοληθούν με την αγροτική παραγωγή.
Η πρόταση επιχειρεί έτσι να αντιμετωπίσει ταυτόχρονα δύο προβλήματα: από τη μία την εγκατάλειψη εκατομμυρίων στρεμμάτων και από την άλλη την αδυναμία νέων αγροτών να βρουν διαθέσιμη γη.
Το Ινστιτούτο υποστηρίζει ότι η αξιοποίηση αυτής της γης μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για τη στήριξη της υπαίθρου, την ενίσχυση της παραγωγής και τη διατήρηση των νέων ανθρώπων στον τόπο τους.
Η πρόταση περιλαμβάνει:
Θέσπιση Ψηφιακού Μητρώου Γης, ώστε να γνωρίζουν όλοι τη διαθέσιμη γη και όχι μόνο οι «γνωστοί»
Απόδοση γης μέσω κοινωνικών κριτηρίων, αντί της πλειοδοσίας
Μακροχρόνιες συμβάσεις άνω των 10 ετών που θα ευνοούν τις επενδύσεις