Ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης επιστρέφει από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, έχοντας προσπεράσει ακόμα ένα από τα πολλά «ορόσημα» που ο ίδιος έθεσε για θετικές εξελίξεις στο Κυπριακό, χωρίς κανένα να επαληθευτεί στη διάρκεια της θητείας του.
Κάπως έτσι, με την επιβεβαίωση του πολύχρονου τέλματος, πλησιάζει στο τέλος της και η δεύτερη θητεία του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες. Φεύγοντας από τη Λευκωσία στις 29 Ιουλίου, προειδοποίησε ότι η επίλυση του Κυπριακού είναι κρίσιμη όχι μόνο για την ειρήνη των Κυπρίων, αλλά και για τη σταθερότητα μιας περιοχής που καθίσταται «επικίνδυνα ασταθής».
Η προειδοποίηση δύσκολα αποσυνδέεται από τις γεωπολιτικές επιλογές της κυπριακής κυβέρνησης και τη στενότερη ταύτισή της με το Ισραήλ του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο ανταγωνισμός Ισραήλ – Τουρκίας εντείνεται και το μοιρασμένο νησί κινδυνεύει να βρεθεί στη δίνη του κυκλώνα. Ο Χριστοδουλίδης, όμως, επιστρέφει, για να εμφανιστεί σαν να έχει πράξει το καθήκον του και να περάσει σταδιακά στην εκστρατεία για την επανεκλογή του το 2028. Μέχρι και την τελευταία στιγμή χθες βράδυ, στη Νέα Υόρκη, ο Κύπριος πρόεδρος έκανε δηλώσεις ότι καταθέτει «νέες ιδέες» –αυτή τη φορά μίλησε για 19 τέτοιες, χωρίς να διευκρινίσει περιεχόμενο– για να πείσει τον γενικό γραμματέα να κάνει έστω μια επουσιώδη κίνηση.
Αλλοθι
Το Κυπριακό λειτούργησε πολλές φορές ως άλλοθι για τις κυπριακές ηγεσίες, καλύπτοντας τις ευθύνες τους πίσω από την επίκληση της τουρκικής αδιαλλαξίας. Ο Χριστοδουλίδης συντήρησε επί μήνες ένα κλίμα προσδοκιών που αποδείχθηκε αβάσιμο. Οι χειρισμοί του δεν ανταποκρίθηκαν στις προϋποθέσεις του ΟΗΕ για επιστροφή στις συνομιλίες από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017.
Δεν προέκυψε η «κατάλληλη προεργασία» που ζήτησε ο Γκουτέρες, ούτε πρόοδος, στην ουσία, στη μεθοδολογία και στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Ο Γκουτέρες κατέστησε σαφές ότι δεν θα συγκαλούσε ακόμα μία διάσκεψη χωρίς προετοιμασία, δεσμεύσεις και προοπτική κατάληξης, απλώς για το θεαθήναι.
Οι δημόσιες τοποθετήσεις του Γκουτέρες συγκροτούν ένα βαρύ πλαίσιο αξιολόγησης: «Υπάρχει ακόμη πολλή δουλειά», τα μέρη δεν είναι «επαρκώς προετοιμασμένα» και δεν μπορούν να επαναληφθούν «τα λάθη του παρελθόντος». Η αντιπαραβολή αυτών των επισημάνσεων με τις εξαγγελίες Χριστοδουλίδη θα έπρεπε να ανοίξει συζήτηση για το αποτέλεσμα της πολιτικής του και το μερίδιο ευθύνης που του αναλογεί. Μέχρι στιγμής, όμως, αυτή η συζήτηση δεν γίνεται.
«Εικονική» παντοδυναμία
Ως εν ενεργεία πρόεδρος, ο Χριστοδουλίδης ξέρει να αξιοποιεί τη δυστοκία και την αναβλητικότητα των αντιπάλων του. Το 2023, με την υπόγεια στήριξη του τέως προέδρου Νίκου Αναστασιάδη, καλλιέργησε έγκαιρα την εικόνα του αδιαφιλονίκητου φαβορί. Οι δημοσκοπήσεις τού έδιναν συντριπτική παράσταση νίκης, η οποία αποδείχθηκε υπερβολική, αλλά δημιούργησε δυναμική υπέρ της υποψηφιότητάς του.
Τώρα επιχειρεί να διαμορφώσει ξανά εικόνα πολιτικής παντοδυναμίας. Στα μέσα ενημέρωσης διακινούνται ιδιωτικές δημοσκοπήσεις, χωρίς να δημοσιοποιούνται πάντοτε η ταυτότητα, το δείγμα και το ερωτηματολόγιο. Η συζήτηση μετατοπίζεται έτσι από τα πραγματικά ζητήματα –Κυπριακό, κυβερνητικό έργο και ακρίβεια– στην εκλογιμότητα του Χριστοδουλίδη και των πιθανών αντιπάλων του.
Αντιπολίτευση
Το βασικό του πλεονέκτημα είναι μια αντιπολίτευση που κινείται αργά και αποσπασματικά. Η πρόεδρος του δεξιού ΔΗΣΥ Αννίτα Δημητρίου ζήτησε επικέντρωση «στην ουσία» του Κυπριακού και σε όσα πρέπει να γίνουν για «πραγματικές εξελίξεις». Ο γενικός γραμματέας του αριστερού ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου διαπίστωσε ότι οι προσδοκίες από την κινητικότητα Γκουτέρες δεν μετουσιώθηκαν σε επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Ούτε ο ένας ούτε ο άλλος συγκροτούν λόγο πιεστικής αμφισβήτησης της πολιτικής Χριστοδουλίδη.
Το Κυπριακό έμεινε στο ράφι και το τίμημα είναι πρωτίστως βαρύ για τους Ελληνοκυπρίους. Οι επιλογές των τελευταίων χρόνων απομάκρυναν την προοπτική επανένωσης, ενώ οι αλλαγές επί του εδάφους κινδυνεύουν να γίνουν ανέκλητες. Η σιωπή μπροστά στις ευθύνες θα είναι η χειρότερη συνεισφορά στον προεκλογικό διάλογο γιατί δίνει χώρο στον Χριστοδουλίδη να καθορίζει την ατζέντα και να συσπειρώνει γύρω του τις δυνάμεις της αδράνειας για να επιχειρήσουν να επιβληθούν οριστικά στο διαιρεμένο νησί.
●Το άρθρο αναδημοσιεύεται στην εφημερίδα «Πολίτης» της Κύπρου
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr