Τροπολογία η οποία φέρνει σοβαρές αλλαγές στον τρόπο διαχείρισης της επιζωοτίας του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο κατατέθηκε σήμερα Τετάρτη σε νομοσχέδιο του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.
Η νομοθετική παρέμβαση αναθέτει στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας τον επιχειρησιακό συντονισμό όλων των δημόσιων υπηρεσιών και φορέων που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση της νόσου και παράλληλα προβλέπει έκτακτη επιχορήγηση ύψους 3 εκατομμυρίων ευρώ προς την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας δεν θα περιορίζεται πλέον στη διάθεση στρατιωτικών κτηνιάτρων ή άλλου προσωπικού. Θα αναλάβει τη διεύθυνση και τον συντονισμό των επιχειρησιακών ενεργειών, δίνοντας εντολές στις συναρμόδιες υπηρεσίες για τις μετακινήσεις ζώων, τις θανατώσεις, τις ταφές, τις απολυμάνσεις και τη λειτουργία των ζωνών προστασίας και επιτήρησης.
Η ρύθμιση ορίζει ότι στις Περιφερειακές Ενότητες οι οποίες πλήττονται από τον αφθώδη πυρετό και στις οποίες εφαρμόζονται τα έκτακτα μέτρα του άρθρου 69 του νόμου 5325/2026, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αναλαμβάνει και υλοποιεί τον επιχειρησιακό συντονισμό των εμπλεκόμενων δημόσιων υπηρεσιών και φορέων, ατά παρέκκλιση κάθε άλλης γενικής ή ειδικής διάταξης.
Καλούνται να συνεργάζονται με το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας οι κτηνιατρικές υπηρεσίες των Διευθύνσεων Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής των Περιφερειών, οι υπάλληλοι των εποπτευόμενων φορέων του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, οι Αποκεντρωμένες Διοικήσεις, οι λιμενικές και τελωνειακές αρχές, καθώς και οι υπόλοιποι αρμόδιοι φορείς του δημόσιου τομέα. Όλες αυτές οι υπηρεσίες θα έχουν υποχρέωση να συνεργάζονται με το Υπουργείο Άμυνας και να συμμορφώνονται με τις επιχειρησιακές οδηγίες του.
Οι νέες αρμοδιότητες του ΥΕΘΑ μία προς μία
Αναλυτικά, το Υπουργείο Άμυνας θα παρέχει οδηγίες για τη μεταφορά ζώων, σφαγίων και ζωικών υποπροϊόντων, αλλά και για τη διακίνηση υλικών, μηχανημάτων και εφοδίων. Στις αρμοδιότητές του εντάσσεται, επίσης, η επίβλεψη των θανατώσεων ζώων, της υγειονομικής ταφής και της καύσης των νεκρών ζώων και των ζωικών υποπροϊόντων. Ο επιχειρησιακός συντονισμός επεκτείνεται στη διαμόρφωση, τη λειτουργία και τη φύλαξη των χώρων που χρησιμοποιούνται για αυτές τις διαδικασίες.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται επίσης και στην εγκατάσταση, τη λειτουργία και την επίβλεψη των σημείων υγειονομικού ελέγχου, όπως και στις απολυμάνσεις οχημάτων, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού. Το υπουργείο Άμυνας θα συμμετέχει ακόμη στον καθορισμό των ζωνών προστασίας και των υπόλοιπων ζωνών επιτήρησης, σε συνεργασία με τις αρμόδιες τοπικές αρχές.
Σε κάθε περιοχή, των διαδικασικών θα ηγείται ένας αξιωματικός των Ενόπλων Δυνάμεων
Σε καθεμία από τις Περιφερειακές Ενότητες που πλήττονται από τον αφθώδη πυρετό θα ορίζεται αξιωματικός των Ενόπλων Δυνάμεων ως επικεφαλής επιχειρησιακός συντονιστής. Ο ορισμός του θα γίνεται με απόφαση του υπουργού Εθνικής Άμυνας, ύστερα από εισήγηση του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας. Με την ίδια διαδικασία θα ορίζεται και ο αναπληρωτής του.
Ο αξιωματικός που θα αναλάβει τον ρόλο αυτό θα ασκεί τη διεύθυνση και τον συντονισμό των ενεργειών και θα έχει τη δυνατότητα να δίνει εντολές στις υπηρεσίες και στους φορείς που συμμετέχουν στην αντιμετώπιση της επιζωοτίας. Τα ειδικότερα ζητήματα για την άσκηση της διοίκησης, τον τρόπο συντονισμού και τη διαδικασία διαβίβασης των εντολών θα μπορούν να καθοριστούν με κοινή απόφαση των υπουργών Εθνικής Άμυνας, Εσωτερικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Η τροπολογία προσδίδει δεσμευτικό χαρακτήρα στις επιχειρησιακές οδηγίες του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας. Η μη συμμόρφωση των υπαλλήλων προς την υποχρέωση συνεργασίας και εφαρμογής των οδηγιών θα συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα, με βάση τον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων. Μάλιστα, η διάταξη προβλέπει ότι για το συγκεκριμένο πειθαρχικό παράπτωμα δεν μπορεί να επιβληθεί ποινή κατώτερη του προστίμου.
Πρόσβαση του στρατού στις βάσεις δεδομένων του ΥΠΑΑΤ
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και η αρμόδια Περιφέρεια θα είναι υποχρεωμένα να παρέχουν στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας πρόσβαση στα απαιτούμενα μητρώα, στους καταλόγους και στις βάσεις δεδομένων. Παράλληλα, θα πρέπει να ανταποκρίνονται άμεσα σε κάθε αίτημα για την παροχή εγγράφων και πληροφοριών που συνδέονται με τη διαχείριση της επιζωοτίας.
Η πρόσβαση στα δεδομένα θα επιτρέπεται αποκλειστικά για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού και μόνο για όσο διάστημα εφαρμόζεται το ειδικό καθεστώς. Απαγορεύεται οποιαδήποτε άλλη επεξεργασία ή διαβίβασή τους, ενώ μετά τη λήξη ισχύος των έκτακτων διατάξεων τα δεδομένα θα πρέπει να διαγράφονται. Το προσωπικό που θα αποκτά πρόσβαση στις συγκεκριμένες πληροφορίες δεσμεύεται από υποχρέωση εχεμύθειας, ενώ η επεξεργασία των δεδομένων θα γίνεται σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων.
Προσωπικό, μέσα και αμοιβές για την όλη διαδικασία
Το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας εξουσιοδοτείται να πραγματοποιεί όλες τις αναγκαίες ενέργειες για την αντιμετώπιση της επιζωοτίας, συμπεριλαμβανομένης της διάθεσης προσωπικού και μέσων των Ενόπλων Δυνάμεων. Οι σχετικές δαπάνες θα καλύπτονται από πιστώσεις που θα διατίθενται από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η τροπολογία δεν προσδιορίζει συγκεκριμένο συνολικό ποσό για την κινητοποίηση των στρατιωτικών μέσων και του προσωπικού.
Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα προσαύξησης της ετήσιας δαπάνης για το προσωπικό που διατίθεται στην αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού, έπειτα από σχετική εισήγηση του Συμβουλίου Αρχηγών Γενικών Επιτελείων. Από τη συγκεκριμένη πρόβλεψη εξαιρούνται ρητά οι στρατιωτικοί κτηνίατροι. Το ύψος, οι όροι και οι προϋποθέσεις χορήγησης της αποζημίωσής τους, θα καθοριστούν με κοινή απόφαση των υπουργών Εθνικής Άμυνας και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Επομένως, η τροπολογία δεν καθορίζει από μόνη της συγκεκριμένο επίδομα ούτε προβλέπει αυτόματη καταβολή του.
Πόροι 3 εκατ. ευρώ στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου
Ξεχωριστό άρθρο της τροπολογίας προβλέπει την επιχορήγηση της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου με το ποσό των τριών εκατομμυρίων ευρώ. Η χρηματοδότηση προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη δαπανών που σχετίζονται με την αντιμετώπιση της επιζωοτίας του αφθώδους πυρετού. Τα χρήματα θα προέλθουν από το αποθεματικό του τακτικού κρατικού προϋπολογισμού του 2026 και θα εγγραφούν στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Εσωτερικών.
Η διάταξη δεν αφήνει στην Περιφέρεια τη δυνατότητα ελεύθερης διάθεσης του ποσού. Οι επιμέρους κατηγορίες δαπανών και το ανώτατο ύψος της χρηματοδότησης για κάθε κατηγορία θα πρέπει να εγκριθούν από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Η Περιφέρεια θα μπορεί να αναλαμβάνει οικονομικές υποχρεώσεις μόνο για τις εγκεκριμένες κατηγορίες και μέχρι το ύψος των ποσών που θα έχουν εγκριθεί. Θα προηγείται η υποβολή των σχετικών δαπανών στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και η επίσημη έγκρισή τους.
Αυτό σημαίνει ότι τα τρία εκατομμύρια ευρώ δεν αποτελούν άμεση αποζημίωση προς τους κτηνοτρόφους ούτε μπορούν να χρησιμοποιηθούν για οποιονδήποτε σκοπό επιλέξει η Περιφέρεια.
Μέχρι πότε θα ισχύσει η αρμοδιότητα του ΥΕΘΑ
Το ειδικό καθεστώς επιχειρησιακού συντονισμού από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας δεν προβλέπεται να έχει μόνιμο χαρακτήρα. Η εφαρμογή του θα σταματήσει όταν η πληττόμενη περιοχή παραμείνει χωρίς νέα κρούσματα για τρεις μήνες από το τελευταίο εργαστηριακά επιβεβαιωμένο περιστατικό.
Η διαπίστωση ότι η περιοχή είναι ελεύθερη από τη νόσο θα γίνεται με απόφαση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Σε κάθε περίπτωση, η ισχύς του συγκεκριμένου επιχειρησιακού μηχανισμού δεν μπορεί να παραταθεί πέρα από τις 31 Δεκεμβρίου 2027.
Το πλήρες κείμενο της τροπολογίας:
Efsyn.gr