Ένας διαφορετικός σχολικός χάρτης διαμορφώνεται για το 2026-2027, καθώς σε πολλές περιοχές της χώρας σχολικές μονάδες δεν θα ανοίξουν τις πόρτες τους τον Σεπτέμβριο. Από τον Έβρο και τη Θράκη έως την Κρήτη και από τα Ιόνια Νησιά μέχρι το Αιγαίο και τα Δωδεκάνησα, οι αποφάσεις αναστολής λειτουργίας αποτυπώνουν με τον πλέον εμφανή τρόπο τη συνεχιζόμενη συρρίκνωση του μαθητικού πληθυσμού.
Οι περισσότερες αναστολές που έχουν δημοσιευτεί για τη σχολική χρονιά 2026-2027 αφορούν Νηπιαγωγεία και Δημοτικά, ενώ συνολικά ολόκληρος ο σχολικός χάρτης, από την Πρωτοβάθμια έως τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, αλλάζει μέσα από καταργήσεις, συγχωνεύσεις, υποβιβασμούς, ιδρύσεις και άλλες σχολικές μεταβολές.
Το δημογραφικό
Μάλιστα, το ίδιο το υπουργείο Παιδείας έχει ήδη ανακοινώσει ότι 43 Νηπιαγωγεία και 32 Δημοτικά καταργούνται, με τη συντριπτική πλειονότητά τους να βρίσκεται τα προηγούμενα χρόνια σε αναστολή λόγω πολύ χαμηλού ή ακόμα και μηδενικού μαθητικού δυναμικού.
Παράλληλα, 70 Νηπιαγωγεία συγχωνεύονται ώστε να λειτουργήσουν ως 33 μονάδες, ενώ συγχωνεύονται και 12 Δημοτικά σε έξι σχολικές μονάδες. Επιπλέον, 40 Νηπιαγωγεία και 106 Δημοτικά υποβιβάζονται λόγω μείωσης του αριθμού των μαθητών.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η Θεσσαλία, όπου μόνο οι οριστικές καταργήσεις φτάνουν τις 26 σχολικές μονάδες. Ακολουθεί η Πελοπόννησος με 13, η Στερεά Ελλάδα με 9, η Κεντρική Μακεδονία με 7 και η Δυτική Μακεδονία με 6. Οι καταργήσεις αυτές προκύπτουν απευθείας από τους αναλυτικούς πίνακες του ΦΕΚ.
Ακόμα βαρύτερη είναι η εικόνα όταν προστεθούν οι αναστολές. Μόνο στην Κεντρική Μακεδονία 144 Νηπιαγωγεία και Δημοτικά τίθενται σε αναστολή για το 2026-2027 – 99 Νηπιαγωγεία και 45 Δημοτικά. Η απόφαση επισημαίνει ότι αρκετές από αυτές τις μονάδες βρίσκονται ήδη σε πολυετή αναστολή. Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη καταγράφονται 47 μονάδες σε αναστολή.
Το δημογραφικό πρόβλημα είναι πραγματικό. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε αναστολή λειτουργίας, κάθε κατάργηση και κάθε συγχώνευση σχολικών μονάδων μπορεί να παρουσιάζεται περίπου ως φυσικό φαινόμενο, για το οποίο κανείς δεν έχει ευθύνη. Γιατί πίσω από το επιχείρημα «δεν υπάρχουν αρκετοί μαθητές» μπορεί εύκολα να κρυφτεί μια πολύ πιο πεζή λογική: λιγότερα σχολεία σημαίνουν λιγότερα λειτουργικά έξοδα, λιγότερες οργανικές θέσεις, λιγότερους εκπαιδευτικούς και τελικά μικρότερο κόστος για το κράτος. Ενα μικρό σχολείο σε ένα χωριό, ένα νησί ή μια απομακρυσμένη περιοχή έχει και κοινωνική λειτουργία. Κρατά οικογένειες στον τόπο τους, περιορίζει τις καθημερινές μετακινήσεις μικρών παιδιών και αποτελεί συχνά έναν από τους τελευταίους ζωντανούς δημόσιους θεσμούς μιας κοινότητας.
Φαύλος κύκλος
Υπάρχει μάλιστα ένας κίνδυνος φαύλου κύκλου: κλείνει το σχολείο επειδή λιγοστεύουν οι κάτοικοι και στη συνέχεια λιγοστεύουν ακόμα περισσότερο οι κάτοικοι επειδή έκλεισε το σχολείο. Ποια νέα οικογένεια θα επιλέξει να εγκατασταθεί σε έναν τόπο όπου το παιδί της πρέπει καθημερινά να διανύει δεκάδες χιλιόμετρα για να πάει στην τάξη;
Πριν από κάθε «λουκέτο» θα έπρεπε να εξετάζεται όχι μόνο πόσο κοστίζει να παραμείνει ένα σχολείο ανοιχτό, αλλά και πόσο κοστίζει σε μια τοπική κοινωνία να το χάσει. Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος να βαφτίζουμε «εκπαιδευτικό εξορθολογισμό» αυτό που στην πραγματικότητα δεν είναι παρά δημοσιονομική εξοικονόμηση με όχημα το δημογραφικό.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr