«Κρατήστε γερά!». Μια ηλικιωμένη γυναίκα, φανερά καταβεβλημένη, από το κρεβάτι του νοσοκομείου, προέτρεπε τους ανθρώπους που διαδήλωναν στη Μαδρίτη και σε ολόκληρη τη Ισπανία να μην κάνουν πίσω, για να μην έχει κανένας άλλος τη δική της τύχη. Να μην του κάνουν έξωση στα 87 του χρόνια επειδή η εταιρεία που αγόρασε το διαμέρισμα όπου ζούσε επί 70 χρόνια τού πενταπλασίασε το ενοίκιο, να μη βγει από το σπίτι του με αναπηρικό καροτσάκι, μια εικόνα που, όπως έγραψε η αριστερή ιστοσελίδα El Diario, «αποτελεί πια κομμάτι της ιστορίας της Ισπανίας».
«Είμαστε όλοι η Μαρικάρμεν», «Καμία άλλη Μαρικάρμεν». Αυτά τα συνθήματα αντηχούν από άκρη σε άκρη στην Ισπανία από την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου, όταν έγινε η ντροπιαστική έξωση της 87χρονης γυναίκας. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι, υπό την παρότρυνση της Εθνικής Ενωσης Ενοικιαστών και άλλων οργανώσεων πολιτών, βγήκαν στους δρόμους για να συμπαρασταθούν στην άτυχη γιαγιά και να απαιτήσουν μια συνολική λύση για το πρόβλημα της στέγης, η τιμή της οποίας έχει φτάσει σε δυσθεώρητα ύψη. Στην Πουέρτα δελ Σολ, μια από τις κεντρικότερες πλατείες της Μαδρίτης, οι διαδηλωτές έχουν στήσει σκηνές για πρώτη φορά μετά τις μεγάλες διαδηλώσεις του 2011 για την οικονομική κρίση, κάνοντας τα ΜΜΕ να μιλούν για ένα νέο κίνημα αγανακτισμένων. Υπό την πίεση των πραγμάτων, η κυβέρνηση Σάντσεθ, η οποία φέτος υπέβαλε δύο φορές νομοσχέδιο για τη στέγαση το οποίο τορπιλίστηκε από τη Δεξιά, ενέκρινε ένα επείγον διάταγμα (σε δύο μέρη) που ονομάστηκε «Διάταγμα Μαρικάρμεν», το οποίο προβλέπει πάγωμα των εξώσεων για ευάλωτους πολίτες ώς το 2030, αυτόματη παράταση των συμβολαίων ενοικίασης ώς το 2028 και απαγορεύει την αγορά κατοικιών από κερδοσκοπικά κεφάλαια. Για άλλη μία φορά, το μέτρο αυτό καταψηφίστηκε στη Βουλή, αφήνοντας εκτεθειμένες χιλιάδες Μαρικάρμεν.
H Mαρικάρμεν Αμπασκάλ ζούσε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της σε εκείνο το διαμέρισμα, στη συνοικία Ρετίρο της Μαδρίτης, κοντά στο γνωστό ομώνυμο πάρκο που αποτελεί μια από τις σημαντικότερες τουριστικές ατραξιόν της πρωτεύουσας. Μια συνοικία «φιλέτο» σήμερα για τους κερδοσκόπους των ακινήτων, κάτι που εξηγεί και την επιμονή της εταιρείας να αφήσει στον δρόμο μια ανυπεράσπιστη γιαγιά.
Η Μαρικάρμεν ήταν 17 χρόνων το 1956, όταν ο πατέρας της νοίκιασε το συγκεκριμένο διαμέρισμα για να μείνει με τη γυναίκα του και τα δυο του παιδιά στο Ρετίρο, την ίδια γειτονιά όπου είχε το μαγαζί του. Οταν εκείνος πέθανε μόλις τέσσερα χρόνια αργότερα, το ενοικιαστήριο συμβόλαιο πέρασε στο όνομα της μητέρας της κι όταν έφυγε κι εκείνη από τη ζωή το 2005, στο όνομα της Μαρικάρμεν. Από όσα γνωρίζουμε, δεν παντρεύτηκε, ούτε απέκτησε παιδιά. Εκπαιδεύτηκε ως γραμματέας και δούλευε σε αυτό το πόστο -για πολλά χρόνια σε φαρμακευτική εταιρεία- ώς το 1998, οπότε συνταξιοδοτήθηκε. Με τα χρόνια, απέκτησε κινητικά προβλήματα, φτάνοντας σήμερα σε ποσοστό αναπηρίας 50%.
Με τη σύνταξη των 1.350 ευρώ και πληρώνοντας 500 ευρώ νοίκι, η ηλικιωμένη γυναίκα τα κουτσοέβγαζε πέρα. Τα προβλήματα ξεκίνησαν το 2008, όταν οι ιδιοκτήτες πούλησαν το διαμέρισμα στο οποίο κατοικούσε στην Urbagestión Desarrollo e Inversión SL, ένα επενδυτικό κεφάλαιο διαχείρισης ακινήτων το οποίο πολλοί χαρακτηρίζουν «κεφάλαιο-γύπα» και δικαιώνονται από τις εξελίξεις. Οι κερδοσκόποι μυρίστηκαν χρήμα λόγω της γεωγραφικής θέσης του διαμερίσματος και το ήθελαν αμέσως.
Αρχικά, πρότειναν στη Μαρικάρμεν να το αγοράσει για 247.000 ευρώ, ποσό αδιανόητο για μια συνταξιούχο χωρίς κανένα άλλο εισόδημα. Υστερα, απαίτησαν πενταπλάσιο ενοίκιο: 2.650 ευρώ! Αργότερα, «έπεσαν» στα 1.650 ευρώ, και πάλι ποσό που υπερέβαινε τη σύνταξή της. Υστερα από πολυετή δικαστική διαμάχη, το δικαστήριο δικαίωσε τους κερδοσκόπους και την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου εκτυλίχθηκαν οι σοκαριστικές σκηνές που προκάλεσαν πανεθνική, αλλά και παγκόσμια συγκίνηση και αποτροπιασμό. Μετά το τεράστιο κίνημα συμπαράστασης και διαμαρτυρίας, αλλά και τη στάση της κυβέρνησης Σάντσεθ στο πλευρό της Μαρικάρμεν, η δικηγόρος της ήρθε σε συμφωνία με την εταιρεία για να επιστρέψει η ηλικιωμένη γυναίκα στο διαμέρισμά της με ενοίκιο περίπου στο ύψος αυτού που πλήρωνε ώς τώρα.
Αδιάλλακτοι
Ομως, ο αγώνας δεν σταματά εδώ. Ούτε για τη Μαρικάρμεν ούτε για κανέναν άλλο που βρίσκεται ή κινδυνεύει να βρεθεί στη θέση της. Το «Διάταγμα Μαρικάρμεν» ναυάγησε στη Βουλή εξαιτίας της αδιαλλαξίας του συνόλου της Δεξιάς: του δεξιού Λαϊκού Κόμματος (ΡΡ), του ακροδεξιού Vox και, κυρίως, του καταλανικού Junts, του εξόριστου πρώην επικεφαλής της αυτόνομης καταλανικής κυβέρνησης Κάρλες Πουτζδεμόν, που στηρίζει -και εκβιάζει- την κυβέρνηση κατά το δοκούν. Η θετική ψήφος του ή η αποχή του θα αρκούσαν για να εγκριθεί οριακά το διάταγμα, αλλά, όπως φαίνεται, επέλεξε να συνταχθεί με τα συμφέροντα αυτών που πραγματικά υπηρετεί. Βέβαια, οι δεξιοί Καταλανοί εθνικιστές και όλοι οι υπόλοιποι θα χρειαστεί να απολογηθούν στους ψηφοφόρους τους και στους δεκάδες χιλιάδες που διαδηλώνουν σε ολόκληρη τη χώρα, στηρίζουν τους διαδηλωτές του καταυλισμού της Σολ και ακούν την προτροπή της Μαρικάρμεν να μην κάνουν πίσω. Γιατί άπαξ και βγει το τζίνι από το μπουκάλι, μετά δύσκολα ξαναμπαίνει μέσα.
ΓΙΑΤΙ ΤΗΝ ΕΠΙΛΕΞΑΜΕ
Γιατί αυτή η γενναία 87χρονη γυναίκα έγινε άθελά της το πρόσωπο-σύμβολο της στεγαστικής κρίσης στην Ισπανία, πυροδότησε ένα τεράστιο κίνημα συμπαράστασης και διαμαρτυρίες και οδήγησε σε πολιτικές εξελίξεις.
Διαβάστε περισσότερα