«Πέρασε» χθες το βράδυ της Τρίτης 28 Ιουλίου, μόνο με τις ψήφους των βουλευτών της ΝΔ, το νομοσχέδιο του υπουργείου Πολιτισμού που ξεσήκωσε κύμα αντιδράσεων από τους εργαζόμενους στον τομέα για την εμπορευματοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και την εκχώρηση της διαχείρισής της σε ιδιώτες, φέροντας τον τίτλο «Για τη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, την προστασία των έργων τέχνης και την αναδιοργάνωση του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων».Η συζήτηση που ήταν μαραθώνια και διήρκησε πάνω από 12 ώρες, χαρακτηρίστηκε από τις έντονες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης, η οποία στο σύνολό της καταψήφισε το νροπιαστικό νομοσχέδιο.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης εξέφρασαν την αγωνία τους για την ανάδειξη και το μέλλον του πολιτιστικού αποθέματος του τόπου και κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι επιχειρεί άλλη «να παραδώσει σε ιδιώτες τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μνημεία της χώρας».
«Δεν μπορώ να μην επισημάνω ότι σήμερα δοκιμάζεται η στοιχειώδης εντιμότητα και η ποιότητα του δημόσιου λόγου, αναφορικά με την πολιτιστική κληρονομιά. Κάποιοι επέλεξαν και επιλέγουν, να πλάθουν φαντασιώσεις προκειμένου να παραπλανήσουν την κοινή γνώμη, είτε επειδή δεν μελέτησαν επαρκώς το σχέδιο νόμου, είτε εσκεμμένα και φαύλα για ίδιον όφελος, στείρου αντιπολιτευτικού χαρακτήρα», ισχυρίστηκε από την πλευρά της η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.
Η κ. Μενδώνη υποστήριξε ότι «κάποιοι στην αντιπολίτευση δεν αντέχουν την επιτυχία», τονίζοντας ότι «ενάμιση δισ. ευρώ και πλέον κατευθύνεται στα 900 έργα που είναι σε εξέλιξη, και από αυτά, τα περισσότερα γίνονται με αυτεπιστασία, άρα εργάζονται άνθρωποι από τις τοπικές κοινωνίες και είναι προς όφελος της κοινωνίας».
«Μην ανησυχείτε. Δεν πρόκειται να υποστείτε καμία ζημία στους αρχαιολογικούς σας χώρους, για έναν απλό λόγο. Διότι οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μνημεία προστατεύονται από τον αρχαιολογικό νόμο», ανέφερε.
Όπως αναγράφεται και στον τίτλο ο νόμος περιλαμβάνει την ίδρυση της ανώνυμης εταιρείας Hellenic Heritage Organisation SA, Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου, ως επιχειρησιακού και εκτελεστικού βραχίονα του ΟΔΑΠ, την αναδιοργάνωση του ΟΔΑΠ (πρώην Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων με απαράλλαχτο οργανωτικό πυρήνα επί δεκαετίες), τον νέο φορέα για την ενάλια πολιτιστική κληρονομιά, την αναμόρφωση του πλαισίου χρηματοδότησης του κινηματογράφου και των οπτικοακουστικών παραγωγών – το «Greece on Screen» που ανακοινώθηκε ως εγκεκριμένο από το υπουργικό συμβούλιο την Κυριακή 3 Μαΐου -, αλλά και μια σειρά διατάξεων για «την προστασία των αρχαιοτήτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς», καθώς και για τα πνευματικά δικαιώματα.
Οι οργισμένες αντιδράσεις αφορούν κυρίως τη σύσταση του «Οργανισμού Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς ΑΕ», με διακριτικό τίτλο Hellenic Heritage. Η εταιρεία ιδρύεται από το Ελληνικό Δημόσιο και τον ΟΔΑΠ, εποπτεύεται από τον υπουργό Πολιτισμού και έχει διάρκεια 50 ετών, με δυνατότητα παράτασης. Το ποσοστό συμμετοχής του Δημοσίου δεν μπορεί να υποχωρήσει κάτω από το 90% του μετοχικού κεφαλαίου.
Ωστόσο, η αλλαγή βρίσκεται στην έκταση των λειτουργιών που θα αναλάβει. Η Hellenic Heritage θα διαχειρίζεται την ψηφιακή πύλη και τα συστήματα εισιτηρίων, θα αναπτύσσει εμπορική στρατηγική, θα λειτουργεί και θα υποστηρίζει εργαστήρια παραγωγής αντιγράφων και εκθεσιακούς χώρους, θα επιλέγει προϊόντα για τα πωλητήρια και θα συνεργάζεται με ιδιωτικά εμπορικά δίκτυα. Παράλληλα, θα έχει κεντρικό ρόλο στην αξιοποίηση ακινήτων, αναψυκτηρίων και πωλητηρίων, καθώς και στον σχεδιασμό εκδηλώσεων και δράσεων μέσα σε αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία.
Το νομοσχέδιο προβλέπει επίσης ότι ο ΟΔΑΠ θα προκαταβάλλει, μέσα στους δύο πρώτους μήνες κάθε έτους, το σύνολο της ετήσιας διαχειριστικής αμοιβής της εταιρείας και το 80% των λειτουργικών δαπανών για τις εργασίες που εκτελεί για λογαριασμό του. Το υπόλοιπο 20% θα καταβάλλεται στο τελευταίο τρίμηνο του έτους.
Τα σωματεία του Πολιτισμού καταγγέλλουν ότι ο ΟΔΑΠ περιορίζεται σταδιακά σε ρόλο χρηματοδότη και επόπτη, ενώ οι πιο ενεργές και προσοδοφόρες λειτουργίες περνούν στη νέα εταιρική δομή. Εκφράζουν επίσης ανησυχίες για την επέκταση των συμβάσεων έργου και των εξωτερικών συνεργασιών, για τη μεταφορά προσωπικού, αλλά και για την πιθανότητα η αύξηση των εσόδων και η εμπορική αξιοποίηση να αποκτήσουν μεγαλύτερο βάρος από την ισότιμη πρόσβαση στα μνημεία και τον εκπαιδευτικό τους χαρακτήρα.
Επτά σωματεία και σύλλογοι από τον χώρο της πολιτιστικής κληρονομιάς, ανάμεσά τους ο Ενιαίος Σύλλογος Υπαλλήλων ΥΠΠΟ, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων και η Πανελλήνια Ένωση Συντηρητών Αρχαιοτήτων, πραγματοποίησαν στις 22 Ιουλίου στάση εργασίας και συγκέντρωση στα γραφεία του ΟΔΑΠ. Διαμηνύουν ότι η εταιρική μορφή θα μεταβάλλει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται τα μνημεία, εισάγοντας ισχυρότερα κριτήρια αποδοτικότητας, επισκεψιμότητας και εμπορικής απόδοσης.
Αναλυτικά η καταγγελία των σωματείων του ΥΠΠΟ:
«Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και η ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΟ), ακολουθώντας την προσφιλή τους τακτική, επέλεξαν και πάλι να φέρουν και να ψηφίσουν στα τέλη Ιουλίου στη Βουλή, ένα ακόμα νομοσχέδιο-έκτρωμα για τον πολιτισμό.
Με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο προωθείται:
– Η σύσταση της διαβόητης Ανώνυμης Εταιρείας (Α.Ε.) του ΟΔΑΠ, και μάλιστα για 50 χρόνια, που ουσιαστικά υποκαθιστά τον ΟΔΑΠ και τον συρρικνώνει, ολοκληρώνει το έγκλημα που ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια με τη μετατροπή του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων σε Οργανισμό Διαχείρισης και Ανάπτυξης.
– Η ίδρυση ενός νέου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) με την επωνυμία «Φορέας Διαχείρισης Επισκέψιμων Χώρων Ενάλιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς», που αποκόπτει τους αρχαιολογικούς χώρους από την Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων και στρώνει το έδαφος για την παράδοσή τους σε Δήμους και επιχειρηματίες.
Το νομοσχέδιο ολοκληρώνει μια πορεία που ξεκίνησε πριν αρκετά χρόνια με την υποβάθμιση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων που μετατράπηκε σε ΟΔΑΠ, τα μεγάλα δημόσια μουσεία που αποσπάστηκαν από την Αρχαιολογική Υπηρεσία και έγιναν ΝΠΔΔ, την επέκταση των χορηγιών, τις παραχωρήσεις χώρων, τις εμπορικές χρήσεις.
Ολοκληρώνει και την πορεία της απίσχνασης του ΥΠΠΟ και του ΟΔΑΠ από προσωπικό: αντί για μόνιμες προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ, θα έχουμε μπλοκάκια, εργολαβίες, ενοικιαζόμενο προσωπικό, στο έλεος του διορισμένου ΔΣ και κάθε εργοδότη.
Λεηλασία του Δημοσίου Χρήματος χωρίς κανένα όφελος για τον λαό και τα μνημεία
– Η Εταιρεία θα εισπράττει “τύποις” για λογαριασμό του Δημοσίου, αλλά στην πράξη θα ξοδεύει ανεξέλεγκτα (απευθείας αναθέσεις, διαφημίσεις, συμβουλευτικές) υπό εντολές της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας, χωρίς έλεγχο, το δημόσιο χρήμα που θα εισπράττει.
– Ένα διορισμένο πανίσχυρο Διοικητικό Συμβούλιο υποκαθιστά την Αρχαιολογική Υπηρεσία και τον ΟΔΑΠ. Η εταιρεία θα μπορεί να διαχειρίζεται για εμπορικό όφελος τα μνημεία, την περιουσία του ΥΠΠΟ και του ΟΔΑΠ, και να εισηγείται νομοθετικές διατάξεις στον Υπουργό.
– Τα άρθρα 4-24 του νομοσχεδίου ισχύουν προσωρινά, μέχρι η ίδια η Εταιρεία να αποφασίσει το δικό της Καταστατικό —δηλαδή βασικές διατάξεις (αρμοδιότητες, διαχείριση εσόδων, αμοιβές στελεχών) μπορούν να αλλάξουν μονομερώς από το διορισμένο ΔΣ.
– Και το επιστέγασμα: Αντί η εταιρεία να φέρνει έσοδα στο κράτος, ο δημόσιος ΟΔΑΠ υποχρεούται να της προκαταβάλλει κάθε χρόνο το 80% των λειτουργικών της εξόδων μέσα στο πρώτο δίμηνο, καθώς και «διαχειριστικό κόστος» που θα καθορίζει η ίδια η Α.Ε. Παράλληλα, προβλέπονται τακτικές και έκτακτες επιχορηγήσεις από τον κρατικό προϋπολογισμό, ακόμη και από το ΠΔΕ.
– Οι επισκέψιμοι ενάλιοι αρχαιολογικοί χώροι αποκόπτονται από την Εφορεία που τους άνοιξε στους δύτες, ανοίγοντας το δρόμο για την αποκοπή και άλλων αρχαιολογικών χώρων από την Αρχαιολογική Υπηρεσία, ώστε η διαχείρισή τους να ιδιωτικοποιηθεί.
Ποιος θέλει να βάλει χέρι στα έσοδα από τα μνημεία;
Στα 250 εκ. ευρώ υπολογίζονται τα ετήσια έσοδα του ΟΔΑΠ σήμερα. Κανένα πλαφόν δεν υπάρχει για το πόσα από αυτά θα κατευθύνονται στην Α.Ε.!
Οι αρχαιολογικοί χώροι παύουν να αντιμετωπίζονται πρωτίστως ως χώροι γνώσης, ιστορικής μνήμης και εκπαίδευσης και μετατρέπονται σε «τουριστικά προϊόντα», προσαρμοσμένα στις ανάγκες της αγοράς, των μεγάλων τουριστικών επιχειρήσεων και της κερδοφορίας. Οι εργαζόμενοι, η νεολαία και ο λαός θα βλέπουν ολοένα και περισσότερο την πολιτιστική τους κληρονομιά «με το κυάλι», καθώς η πρόσβαση στα μνημεία και στους αρχαιολογικούς χώρους μετατρέπεται σε προνόμιο όσων μπορούν να πληρώσουν.
Οι ρυθμίσεις αυτές δεν αποτελούν νέα πολιτική. Αποτελούν τη θεσμική την περαιτέρω θεσμική ενίσχυση της πολιτικής «κόστους – οφέλους» που εφαρμόζεται, με βασικό κριτήριο την εμπορευματοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Οι γαμήλιες εκδηλώσεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, οι ιδιωτικές ξεναγήσεις των 5.000 ευρώ, οι γαστρονομικές βραδιές για ιδιωτικά ιδρύματα και εταιρείες, η εκχώρηση αναψυκτηρίων και πωλητηρίων σε ιδιώτες με διαγωνισμούς με μόνο έναν ή δύο υποψήφιους αναδόχους, αποτελούν μόνο ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα της ίδιας πολιτικής.
Από το 1910 το ελληνικό κράτος είχε θεσμοθετήσει φορείς (Αρχαιολογικό Ταμείο, Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων) για να διαχειρίζεται τα έσοδα των μνημείων και να τα επενδύει ξανά στα μνημεία. Η αλλαγή που επιχειρείται – θα αποβεί καταστροφική! Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν αφορά μόνο τους εργαζόμενους στον ΟΔΑΠ και στο Υπουργείο Πολιτισμού. Αφορά κάθε πολίτη.»
Διαβάστε περισσότερα
Thepressproject.gr