Φίλες και Φίλοι,
Στη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στη Βουλή για το σχέδιο νόμου σχετικά με την Πολιτική Προστασία, τοποθετήθηκα με σαφήνεια για ένα ζήτημα που αφορά άμεσα το παρόν και το μέλλον της χώρας μας: την προστασία των δασών μας, την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών και τη θωράκιση της πατρίδας μας απέναντι στις φυσικές καταστροφές.
Τόνισα ότι η χώρα δεν αντέχει άλλο να λειτουργεί με τη λογική της διαχείρισης της καταστροφής. Τα στοιχεία του European Forest Fire Information System είναι αμείλικτα: σχεδόν 4 εκατομμύρια στρέμματα δασικών εκτάσεων έχουν χαθεί τα τελευταία 5 χρόνια, με αποκορύφωμα την καταστροφική πυρκαγιά στον Έβρο το 2023, τη μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κλιματική κρίση είναι πραγματικότητα. Δεν μπορεί όμως να αποτελεί άλλοθι για την απουσία στρατηγικής πρόληψης.
Στην ομιλία μου υπογράμμισα ότι η ουσιαστική μεταρρύθμιση στην Πολιτική Προστασία προϋποθέτει:
• Ανακατανομή πόρων με ισόποση ενίσχυση πρόληψης και καταστολής.
• Ουσιαστική ενίσχυση της Δασικής Υπηρεσίας με μόνιμες προσλήψεις δασολόγων, δασοπόνων και δασικών εργατών.
• Σταθερή χρηματοδότηση έργων πρόληψης (καθαρισμοί, αντιπυρικές ζώνες, δασικοί δρόμοι).
• Καθαρό διαχωρισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ Δασικής Υπηρεσίας και Πυροσβεστικού Σώματος.
Παράλληλα, άσκησα κριτική στις ρυθμίσεις που ενισχύουν τον συγκεντρωτισμό εις βάρος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της αφαιρούν αρμοδιότητες.
Αναφορικά με τον καθαρισμό οικοπέδων τόνισα ότι δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην «ατομική ευθύνη» των πολιτών ή στην υπερφόρτωση των Δήμων χωρίς ουσιαστική ενίσχυση σε πόρους και προσωπικό.
Επιπρόσθετα, ανέφερα ότι η αποκατάσταση των πληγεισών περιοχών δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι κοινωνική και αναπτυξιακή πολιτική. Χρειάζεται ειδικό σχεδιασμό, διαφάνεια και μακροπρόθεσμο όραμα.
Η επιλογή για το μέλλον της Πολιτικής Προστασίας είναι βαθιά πολιτική:
Θα συνεχίσουμε να μετράμε απώλειες κάθε καλοκαίρι ή θα επενδύσουμε επιτέλους στην πρόληψη;
Το ΠΑΣΟΚ δεν περιορίζεται στην κριτική. Έχουμε καταθέσει συγκεκριμένο και ολοκληρωμένο σχέδιο Πολιτικής Προστασίας, με έμφαση στην πρόληψη, τη βιωσιμότητα, τη διαφάνεια και τη στήριξη των τοπικών κοινωνιών. Ένα σχέδιο που αντιμετωπίζει τη δασική προστασία όχι ως εποχική προτεραιότητα, αλλά ως διαρκή εθνική πολιτική.
Η δική μας θέση είναι ξεκάθαρη: η ανθεκτικότητα της χώρας δεν είναι ευχή, είναι σχέδιο. Και οφείλουμε να το υλοποιήσουμε με σοβαρότητα, διαφάνεια και κοινωνική ευθύνη.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας:
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Συζητούμε σήμερα για την πολιτική προστασία. Για τα δάση μας. Για την ανθεκτικότητα της χώρας.
Με απλά λόγια: για το αν θα συνεχίσουμε να μετράμε στάχτες ή αν θα αποφασίσουμε να προλαμβάνουμε τις φωτιές πριν γίνουν περιβαλλοντικές τραγωδίες.
Η κυβέρνηση της ΝΔ επιλέγει ξανά τη λογική της «βελτίωσης» του υπάρχοντος μοντέλου. Ο δικός σας νόμος του 2020 τροποποιείται, εμπλουτίζεται με επιτροπές, δείκτες, μητρώα.
Όμως το ερώτημα είναι απλό: αλλάζει η φιλοσοφία; Μεταφέρεται το βάρος από την καταστολή στην πρόληψη;
Και κάτι ακόμη πιο ουσιαστικό: αλλάζετε τον δικό σας νόμο, χωρίς καμία σοβαρή αυτοκριτική. Δεν ακούσαμε από επίσημα χείλη, γιατί αλλάζετε τον νόμο αυτόν; Πού απέτυχε; Τι πήγε λάθος;
Όχι για να σας εγκαλέσουμε, αλλά πολύ απλά για να μην ξανακάνουμε ως πολιτεία τα ίδια λάθη ξανά και ξανά.
Το λέω αυτό γιατί, οι αριθμοί δεν κάνουν επικοινωνία.
Σύμφωνα με το European Forest Fire Information System (EFFIS) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 2021 κάηκαν πάνω από 1,3 εκ. στρέμματα. Το 2023 σχεδόν 1,75 εκ., με τη φωτιά στον Έβρο να είναι η μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί ποτέ στην ΕΕ. Το 2024 420.000, και το 2025 450.000 ακόμα.
Αυτά δεν είναι απλώς αριθμοί.
Είναι χαμένα οικοσυστήματα.
Είναι περιουσίες.
Είναι χωριά που εκκενώνονται.
Είναι μια χώρα που κάθε καλοκαίρι ζει με τον φόβο.
Ακούστε, η κλιματική αλλαγή είναι πραγματικότητα. Δεν είναι όμως δικαιολογία. Δεν μπορεί να είναι το μόνιμο άλλοθι κάθε αποτυχίας.
Η Ελλάδα, με τον πλούτο της βιοποικιλότητας, με το φυσικό της κεφάλαιο, με τον τουρισμό που στηρίζεται στο τοπίο και το περιβάλλον, οφείλει να είναι πρωτοπόρος στην πρόληψη, όχι πρωταθλήτρια στην ερμηνεία των αποτυχιών.
Το ΠΑΣΟΚ λέει καθαρά: χωρίς ανακατανομή πόρων και εξουσιών, χωρίς ουσιαστική ενίσχυση της Δασικής Υπηρεσίας, χωρίς σαφή προτεραιότητα στην πρόληψη, δεν μιλάμε για μεταρρύθμιση.
Συνεχίζουμε να μιλάμε για διαχείριση της αποτυχίας.
Και εδώ θέλω να σταθώ ξεκάθαρα στον ρόλο της Δασικής Υπηρεσίας. Η Δασική Υπηρεσία δεν μπορεί να είναι ο «φτωχός συγγενής» της πολιτικής προστασίας.
Δεν μπορεί να καλείται να σχεδιάζει, να επιβλέπει, να χαρτογραφεί, να προλαμβάνει, με υποστελεχωμένες διευθύνσεις.
Εμείς λέμε καθαρά:
· Μόνιμες προσλήψεις δασολόγων, δασοπόνων και δασικών εργατών.
· Σύσταση σώματος δασοπροστασίας με παρουσία στο πεδίο όλο το χρόνο, όχι εποχικές συμβάσεις λίγων μηνών.
· Εξοπλισμός με σύγχρονα γεωπληροφοριακά συστήματα, ψηφιακή χαρτογράφηση καύσιμης ύλης, διαρκή επιτήρηση ευάλωτων περιοχών.
· Σταθερή χρηματοδότηση για καθαρισμούς, αντιπυρικές ζώνες, δασικούς δρόμους, έργα πρόληψης.
Γιατί η πρόληψη δεν γίνεται με εγκυκλίους.
Γίνεται με ανθρώπους στο πεδίο. Με δασικές υπηρεσίες που γνωρίζουν το δάσος, το διαχειρίζονται, το φροντίζουν όλο τον χρόνο.
Σήμερα, δαπανούμε τεράστια ποσά στην καταστολή. Αεροσκάφη, ελικόπτερα, οχήματα. Και κάθε χρόνο ξαναρχίζουμε από το μηδέν.
Εμείς προτείνουμε ισόποση κατανομή πόρων μεταξύ πρόληψης και καταστολής. Όχι ως σύνθημα. Ως πολιτική δέσμευση.
Σαφή διαχωρισμό ρόλων: η πρόληψη και η διαχείριση του δάσους στη Δασική Υπηρεσία, η καταστολή στο Πυροσβεστικό Σώμα, σε συνεργασία με τους ΟΤΑ και τον ΟΦΥΠΕΚΑ.
Καθαροί ρόλοι. Καθαρή ευθύνη. Καθαρή λογοδοσία.
Στο πεδίο της αποκατάστασης, η διαφορά μας είναι βαθιά πολιτική. Εσείς εντάσσετε την αποκατάσταση σε έναν γενικό σχεδιασμό, ως συνέχεια της καταστολής.
Εμείς προτείνουμε ειδικό φορέα και ενιαίο ταμείο ανθεκτικότητας. Γιατί η αποκατάσταση δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια. Είναι κοινωνική πολιτική. Είναι στήριξη των τοπικών κοινωνιών. Είναι σχεδιασμός με ορίζοντα το «δάσος του 2050».
Και ας μιλήσουμε για τον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Οι ρυθμίσεις για τα αντιπλημμυρικά έργα παρουσιάζονται ως εργαλείο επιτάχυνσης, όμως στην πράξη ενισχύουν τον κεντρικό έλεγχο σε βάρος της αυτοδιοίκησης. Δημιουργείτε μια επιτροπή που αξιολογεί, χαρακτηρίζει «κατεπείγοντα» έργα και μπορεί ακόμη και να υποκαθιστά τους Δήμους, χωρίς όμως να συνοδεύεται αυτή η αυστηρότητα από ουσιαστική ενίσχυση σε πόρους και προσωπικό.
Σύμφωνα και με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, η κρατική παρέμβαση είναι θεμιτή όταν υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον. Δεν μπορεί όμως να μετατρέπεται σε διαρκή επιτήρηση. Η πρόληψη χρειάζεται συνεργασία και εμπιστοσύνη, όχι συγκεντρωτισμό χωρίς πραγματική στήριξη.
Και ο προβληματικός ρόλος αυτός παραμένει και στον καθαρισμό οικοπέδων. Χωρίς να παρέχονται στους Δήμους τα κατάλληλα εργαλεία και πόροι, επωμίζονται μια ευθύνη που δεν μπορούν να βγάλουν πέρα.
Και τελικά, παρά ορισμένα θετικά στοιχεία βελτιώσεων σχετικά με τις προθεσμίες και τον εξορθολογισμό προστίμων, η φιλοσοφία παραμένει ίδια: η ευθύνη στον πολίτη, το κόστος στον ιδιοκτήτη, ο έλεγχος στον Δήμο χωρίς τους κατάλληλους πόρους.
Χωρίς οικονομικό πλαφόν στις εταιρίες που αναλαμβάνουν τους καθαρισμούς.
Χωρίς οργανωμένη διαχείριση βιομάζας.
Χωρίς πρόβλεψη για τους οικονομικά ασθενέστερους.
Να το πούμε απλά, για εμάς, η πρόληψη δεν μπορεί να στηρίζεται στο δόγμα της «ατομικής ευθύνης».
Οφείλει να είναι κεντρική ευθύνη του κράτους.
Φυσικά και δεν απορρίπτουμε σύγχρονα εργαλεία, όπως η προδιαγεγραμμένη καύση, η χρήση drones, τα γεωπληροφοριακά συστήματα. Το αντίθετο. Τα εντάσσουμε όμως σε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο.
Γιατί η τεχνολογία χωρίς στρατηγική είναι απλώς εντυπωσιασμός.
Το ΠΑΣΟΚ έχει καταθέσει συγκεκριμένο, ολοκληρωμένο και βιώσιμο πρόγραμμα πολιτικής προστασίας για την πατρίδα μας. Ένα πρόγραμμα που βάζει στο επίκεντρο την πρόληψη, τη βιωσιμότητα, την κοινωνική λογοδοσία και συμμετοχή.
Η επιλογή είναι βαθιά πολιτική. Γιατί η ανθεκτικότητα της χώρας δεν μπορεί να είναι ευχή.
Πρέπει να είναι σχέδιο. Και το σχέδιο αυτό, το έχει μόνο το ΠΑΣΟΚ.
Μανώλης Χριστοδουλάκης
Βουλευτής ΠΑΣΟΚ Ανατολικής Αττικής
The post Μ. Χριστοδουλάκης: «Η κλιματική αλλαγή είναι πραγματικότητα. Δεν είναι όμως δικαιολογία για να ερμηνεύει κάθε αποτυχία στην πολιτική προστασία» appeared first on ΤΟ ΠΑΡΟΝ.
Διαβάστε περισσότερα