Σε ισχύ τίθεται από σήμερα το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ), το οποίο αλλάζει τους κανόνες για τη χωροθέτηση νέων έργων ΑΠΕ και σταθμών αποθήκευσης σε ολόκληρη τη χώρα.
Η σχετική Υπουργική Απόφαση υπογράφεται από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου και τους υφυπουργούς, Νίκο Τσάφο και Μαριλένα Σούκουλη, με το νέο πλαίσιο να αντικαθιστά ουσιαστικά τους κανόνες που είχαν θεσπιστεί το 2008.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, θεσπίζονται αυστηρότερα και σαφέστερα κριτήρια και ζώνες αποκλεισμού, με στόχο να συνδυαστεί η ανάπτυξη των ΑΠΕ με την προστασία του περιβάλλοντος, του τοπίου, των τοπικών κοινωνιών και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το νέο πλαίσιο έχει μακροπρόθεσμο ορίζοντα τους ενεργειακούς στόχους της χώρας έως το 2050, ενώ διαμορφώθηκε έπειτα από δημόσια διαβούλευση και τις γνωμοδοτήσεις του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του ΚΕΣΥΧΩΘΑ.
Πού απαγορεύονται τα νέα φωτοβολταϊκά
Για τους νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς δημιουργείται ενιαίο καθεστώς αποκλεισμού σε ολόκληρη τη χώρα.
Μεταξύ άλλων, δεν θα επιτρέπεται η εγκατάστασή τους:
σε όλες τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000
σε δάση και δασικές εκτάσεις
σε υγροτόπους Ραμσάρ και μικρούς νησιωτικούς υγροτόπους
σε εθνικούς δρυμούς, μνημεία της φύσης και αισθητικά δάση
σε Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους
σε περιοχές προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς
σε προστατευόμενες αναβαθμίδες
σε Περιοχές Άνευ Δρόμων και
σε ακτές κολύμβησης.
Στις περιοχές αποκλεισμού προστίθενται, μετά τη δημόσια διαβούλευση, ιστορικοί τόποι, αρχαία και νεότερα προστατευόμενα μνημεία, καθώς και περιοχές με πηγές υδροληψίας νερού ανθρώπινης κατανάλωσης.
Ειδικά για τα πλωτά φωτοβολταϊκά, αποκλείονται επίσης καταδυτικά πάρκα, νεότερα ναυάγια, περιοχές αγκυροβολίας και τεχνητά υποβρύχια αξιοθέατα.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την έκταση που μπορούν να καταλαμβάνουν νέες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις.
Για πρώτη φορά, μάλιστα, θεσπίζεται οριζόντιο ανώτατο όριο κάλυψης σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας, το οποίο ορίζεται στο 1,5% της συνολικής έκτασής της.
Στόχος, σύμφωνα με το υπουργείο, είναι να προστατευθούν το τοπίο και η αγροτική γη, αλλά και να διατηρηθεί η ισορροπία μεταξύ των διαφορετικών τοπικών χρήσεων.
Πού απαγορεύονται τα αιολικά πάρκα
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και για τους νέους αιολικούς σταθμούς.
Μεταξύ των περιοχών στις οποίες δεν επιτρέπεται η εγκατάστασή τους περιλαμβάνονται:
η Αττική και η Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης
περιοχές σε υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων
υγρότοποι Ραμσάρ και μικροί νησιωτικοί υγρότοποι
Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους και πυρήνες εθνικών δρυμών
συγκεκριμένες ζώνες προστασίας της φύσης
Περιοχές Άνευ Δρόμων και
ακτές κολύμβησης.
Περιορισμοί προβλέπονται επίσης για νησιά έκτασης μικρότερης των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις, καθώς και για εκτός σχεδίου περιοχές όπου προβλέπονται χρήσεις τουρισμού και αναψυχής.
Μετά τη δημόσια διαβούλευση αποφασίστηκε ακόμη ότι δεν θα εγκαθίστανται νέα αιολικά στις περιοχές των κατηγοριών Α και Β του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό.
Στις ζώνες αποκλεισμού προστέθηκαν επίσης οι απάτητες παραλίες, ιστορικοί τόποι, προστατευόμενα αρχαία και νεότερα μνημεία και περιοχές υδροληψίας.
Τι αλλάζει στα νησιά
Ειδικοί κανόνες θεσπίζονται για τον νησιωτικό χώρο. Για την εγκατάσταση αιολικών θα απαιτείται ειδική μελέτη τοπίου κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση, η οποία θα εξετάζει μεταξύ άλλων το μέγεθος του έργου, τον χαρακτήρα του τοπίου και τις επιπτώσεις στις θέες.
Στα νησιά διατηρείται το ανώτατο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης από αιολικούς σταθμούς στο 4% της έκτασης ανά Δημοτική Ενότητα.
Για τις ορεινές νησιωτικές περιοχές προβλέπεται αξιολόγηση κατά περίπτωση, με βάση τα ιδιαίτερα μορφολογικά, οικολογικά και τοπικά χαρακτηριστικά.
Στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας Natura 2000 για την ορνιθοπανίδα, τα αιολικά θα μπορούν να εγκαθίστανται μόνο κατ’ εξαίρεση.
Θα πρέπει η εγκατάσταση να προβλέπεται ρητά στην εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη και το αιολικό δυναμικό της περιοχής να ξεπερνά τα 7,5 μέτρα ανά δευτερόλεπτο.
Παράλληλα, σε Δημοτικές Ενότητες όπου το μέσο αιολικό δυναμικό είναι κάτω από 4 m/s, θα μπορεί κατ’ εξαίρεση να επιτρέπεται αιολικό πάρκο εφόσον στη συγκεκριμένη θέση αποδεικνύεται δυναμικό άνω των 7,5 m/s.
Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται πιστοποιημένη μέτρηση που θα υποβάλλεται στη ΡΑΑΕΥ, ενώ τα έργα δεν θα μπορούν να ξεπερνούν το 1% της φέρουσας ικανότητας της Δημοτικής Ενότητας.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό δεν περιορίζεται σε φωτοβολταϊκά και αιολικά. Επικαιροποιεί τους κανόνες και για άλλες μορφές ανανεώσιμης ενέργειας, όπως βιοαέριο, βιομεθάνιο, βιομάζα, γεωθερμία και μικρά υδροηλεκτρικά έργα.
Παράλληλα, εκπονείται μαζί με τα νέα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία, με στόχο, σύμφωνα με το υπουργείο, τη δημιουργία ενός ενιαίου μοντέλου χωρικού σχεδιασμού.
Παπασταύρου: «Περισσότερη ελληνική ενέργεια από ήλιο και άνεμο»
Ο Σταύρος Παπασταύρου τόνισε ότι το νέο πλαίσιο επιχειρεί να βάλει σαφείς κανόνες στην ανάπτυξη των ΑΠΕ. «Καθορίζουμε με σαφήνεια τις περιοχές όπου μπορούν να αναπτύσσονται έργα ΑΠΕ, αλλά και εκείνες που πρέπει να προστατεύονται. Συνδυάζουμε την ανάπτυξη των ΑΠΕ με την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών», ανέφερε.
Ο υπουργός έκανε ιδιαίτερη αναφορά στην Αττική και τη μητροπολιτική περιοχή της Θεσσαλονίκης, σημειώνοντας ότι αποκλείεται η εγκατάσταση ΑΠΕ σε εκτάσεις που επλήγησαν από πυρκαγιές.
«Στόχος μας είναι να παράγουμε περισσότερη ελληνική ενέργεια από τον ήλιο και τον άνεμο, ενισχύοντας την ενεργειακή μας αυτονομία και εξασφαλίζοντας πιο προσιτές τιμές για νοικοκυριά και επιχειρήσεις», πρόσθεσε.
Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος χαρακτήρισε το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ «σημαντικό ορόσημο», επισημαίνοντας ότι επιτρέπει στη χώρα να συνεχίσει την ανάπτυξη της ηλιακής και αιολικής ενέργειας «με αυστηρότερους κανόνες» για την προστασία του περιβάλλοντος και την ενίσχυση της κοινωνικής συναίνεσης.
Διαβάστε περισσότερα