Για πολλούς λόγους, ο Οκτώβριος είναι ο μήνας του ΟΗΕ, καθώς περιλαμβάνονται πολλές ημέρες δράσης, καθιερωμένες από τον παγκόσμιο οργανισμό, όπως για την εξάλειψη της φτώχειας, 17 Οκτωβρίου, ενώ η τελευταία εβδομάδα του μήνα, 24-31 Οκτωβρίου, τιμάται ετησίως ως Εβδομάδα Δράσης για τον Αφοπλισμό.
Επιπλέον, η 24η Οκτωβρίου είναι η Ημέρα του ΟΗΕ, διότι την ημερομηνία αυτή, πριν από 81 χρόνια, κυρώθηκε ο Χάρτης του Οργανισμού, που αρχίζει με τη φράση «Εμείς, οι λαοί των Ηνωμένων Εθνών». Ημέρα γενεθλίων από μια άποψη, που δεν θα τιμήσει ο πρόεδρος Τραμπ, ο οποίος χαρακτηρίζει άχρηστο τον ΟΗΕ, μηδενίζοντας το μεγάλο έργο του. Θα την τιμήσουμε εμείς ως ΠΑΔΟΠ, οργανώνοντας λίγες μέρες νωρίτερα, 19 Οκτωβρίου, εκδήλωση με θέμα «Μύθοι και Αλήθειες για τον ΟΗΕ».
Η ίδρυση του ΟΗΕ, δυστυχώς, συνοδεύτηκε από τον Ψυχρό Πόλεμο, που άρχισε το 1947 ως σύγκρουση Ανατολής-Δύσης, με ξέφρενο ανταγωνισμό των πυρηνικών εξοπλισμών και το δόγμα MAD σε ισχύ (Mutually Assured Destruction, δηλαδή, αμοιβαία εξασφαλισμένη καταστροφή).
Ομως, παρά τον Ψυχρό Πόλεμο, ο ΟΗΕ κατέγραψε επιτεύγματα, με πρώτο την κατάργηση της αποικιοκρατίας, που άλλαξε άρδην και τη σύνθεση των κρατών-μελών του. Θυμίζω ότι πρώτη η Οκτωβριανή Επανάσταση διακήρυξε το δικαίωμα εθνικής αυτοδιάθεσης, γι’ αυτό και το 1922 η πολυεθνική πρώην τσαρική Ρωσία μετεξελίχθηκε σε Ενωση Σοσιαλιστικών Σοβιετικών Δημοκρατιών, με εθνικές συνιστώσες που πριν δεν υπήρχαν ως κρατικές οντότητες, όπως η Αρμενία και η Μολδαβία. Προϊόντος του χρόνου, τα κράτη-μέλη του ΟΗΕ πολλαπλασιάστηκαν, με την πλειοψηφία τους να ανήκει στο Κίνημα των Αδεσμεύτων.
Σημαία του ΟΗΕ εξαρχής, η επίλυση των διεθνών προβλημάτων χωρίς τη χρήση ή την απειλή χρήσης βίας, το περιβόητο casus belli, στο οποίο επιμένει η Αγκυρα. «Κουμάντο» στον ΟΗΕ κάνει το Συμβούλιο Ασφαλείας, του οποίου οι αποφάσεις είναι υποχρεωτικές, πολλές, όμως, εκ των οποίων παραμένουν ανεφάρμοστες, μεταξύ άλλων και εκείνες για τον τερματισμό της κατοχής σε Παλαιστίνη και Κύπρο.
Επιπλέον, το δικαίωμα βέτο των πέντε μόνιμων μελών, δηλαδή των ΗΠΑ, Ρωσίας, Κίνας, Βρετανίας, Γαλλίας, εμποδίζει συχνά τη λήψη απόφασης εναντίον συμμάχων τους ή των ιδίων. Γι’ αυτό και μία από τις προτάσεις για τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ είχε τίτλο «United Nations or United Five», που σημαίνει Ηνωμένα Εθνη ή Ενωμένοι Πέντε.
Ζητούνται, επομένως, ο εκδημοκρατισμός και η αναβάθμιση του ρόλου του ΟΗΕ. Η μηδενιστική κριτική τύπου Τραμπ απορρέει από την άρνηση της ισότιμης, πολυδιάστατης, πολυμερούς συνεργασίας, η οποία έχει καταστεί αναγκαία για την αντιμετώπιση μεγάλων οικουμενικών προβλημάτων, όπως η κλιματική κρίση. Αρα, αν δεν υπήρχε ο ΟΗΕ, θα έπρεπε να τον εφεύρουμε.
*Πρόεδρος του Παρατηρητηρίου Διεθνών Οργανισμών και Παγκοσμιοποίησης-ΠΑΔΟΠ
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr