Το σχέδιο «Αριστοτέλης» της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, που παρουσιάστηκε την περασμένη Τρίτη, δεν ήταν απλώς άλλη μια θεματική ενότητα από αυτές που ανοίγει το κόμμα στον δημόσιο διάλογο προκειμένου να συστηθεί μέσω θέσεων στους πολίτες, αλλά κάτι παραπάνω. Μια μεταρρύθμιση που κατά το επιτελείο της ΕΛΑΣ φιλοδοξεί να φέρει ξανά τον πολίτη κοντά στα κέντρα λήψης αποφάσεων, η «πρώτη πράξη» για αυτό που ο Αλέξης Τσίπρας οραματίζεται ως τη «Νέα Μεταπολίτευση».
Η μια από τις μεγάλες αλλαγές που κομίζει το σχέδιο είναι η πρόταση για αναγέννηση των τοπικών κοινωνιών μέσω της ενίσχυσης των κοινοτήτων, έναν θεσμό που, όπως επισημαίνουν στελέχη της ΕΛΑΣ, «συνειδητά απαξιώθηκε, με τους εκπροσώπους των κοινοτήτων να μεταλλάσσονται σε παρατρεχάμενους κομματικών σχηματισμών χωρίς καμιά αρμοδιότητα, καμιά δυνατότητα και επί της ουσίας καμιά επαφή με τους αποκλεισμένους από τα κέντρα εξουσίας κατοίκους των μικρών κοινοτήτων». Επιπλέον, σύμφωνα με την ΕΛΑΣ, η απαξίωση των κοινοτήτων είναι ένα εξαιρετικά υποτιμημένο πρόβλημα, που συνδέεται με την ερήμωση των χωριών.
Το σχέδιο της ΕΛΑΣ προτείνει λοιπόν ξεχωριστή κάλπη και ξεχωριστό προϋπολογισμό για τις κοινότητες, καθώς εκτιμούν ότι το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι κάτοικοι των μικρών κοινοτήτων είναι ότι τα μέλη των τοπικών συμβουλίων εκλέγονταν με τα ψηφοδέλτια των επικεφαλής υποψηφίων δημάρχων. Η επιλογή αυτή, όπως τονίζουν, είχε αποτέλεσμα οι υποψήφιοι κοινοτικοί σύμβουλοι να έχουν μετατραπεί σε ψηφολέκτες κομματικών συνδυασμών, γι’ αυτό και η ΕΛΑΣ δεσμεύεται να επαναφέρει την άμεση εκλογή τους από τους κατοίκους της κοινότητας. Σε κάθε εκλογικό τμήμα στους δήμους θα υπάρχει ξεχωριστή κάλπη για την ανάδειξη των κοινοτικών συμβούλων, που θα εκλέγονται είτε με απλή αναλογική και χωριστά ψηφοδέλτια, είτε με ενιαίο ψηφοδέλτιο και περιορισμένη σταυροδοσία.
Θεσμοθετημένη ετήσια χρηματοδότηση
Εξίσου κρίσιμης σημασίας για την ΕΛΑΣ θεωρείται ο ξεχωριστός προϋπολογισμός προκειμένου οι κοινότητες να έχουν τους δικούς τους πόρους για τα έργα που είναι απαραίτητα για την περιοχή τους, χωρίς να παρακαλάνε ή να υποχρεώνονται να ξεροσταλιάζουν έξω από τα γραφεία της κεντρικής διοίκησης, της περιφέρειας ή του δήμου, για να αποσπάσουν την προσοχή τους ευελπιστώντας σε ψίχουλα.
Οπως ξεκαθάρισε ο Αλέξης Τσίπρας οι μικρές κοινότητες θα έχουν: «Και ξεχωριστό προϋπολογισμό. Και θεσμοθετημένη ετήσια χρηματοδότηση για όλες τις μικρές κοινότητες, με διαφανή αντικειμενικά κριτήρια, κατοχυρωμένη και προστατευμένη ώστε να φτάνει στην κοινότητα χωρίς αίτημα, χωρίς μεσάζοντα, χωρίς εύνοια. Και δεσμευτική εγγραφή των έργων που αποφασίζει η συνέλευση κάθε κοινότητας, με τη διαδικασία του συμμετοχικού προϋπολογισμού. Και αυτό σημαίνει ότι ο κοινοτάρχης θα λογοδοτεί στο χωριό του και όχι στον δήμαρχο. Οτι η κοινότητα θα έχει απευθείας ετήσια χρηματοδότηση από το υπουργείο Εσωτερικών. Οτι το χωριό αποκτά δικό του προϋπολογισμό για τις καθημερινές του ανάγκες (λάμπες, αγροτική οδοποιία, μικροσυντηρήσεις) χωρίς να περιμένει τη “χάρη” του κεντρικού Δήμου».
Η δεύτερη μεγάλη τομή του σχεδίου είναι η μετατροπή, σε πρώτη φάση τουλάχιστον, της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης σε πραγματικές μητροπόλεις. Οπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Αλέξης Τσίπρας κατά την παρουσίαση του σχεδίου, «οι μεγάλες ευρωπαϊκές μητροπόλεις δεν περιμένουν καθημερινά αποφάσεις από τα υπουργεία. Σχεδιάζουν. Αποφασίζουν. Υλοποιούν. Λογοδοτούν. Αυτό θέλουμε και για την Ελλάδα».
Οπως εξηγούν πηγές της λεωφόρου Αμαλίας, πρακτικά το μοντέλο σημαίνει ότι θα δημιουργηθούν δύο μητροπολιτικοί σύνδεσμοι και συγκεκριμένα: στην Αττική με τη συμμετοχή των δήμων του Νομού Αττικής και στη Θεσσαλονίκη με τη συμμετοχή των 11 δήμων της μητροπολιτικής περιοχής. Οι αρμοδιότητες των μητροπολιτικών συνδέσμων με βάση το σχέδιο «Αριστοτέλης» θα είναι ο χωροταξικός σχεδιασμός, οι μεταφορές και η κινητικότητα, οι μεγάλες υποδομές, τα ύδατα και η αντιπλημμυρική προστασία, η περιβαλλοντική προστασία, η πολιτική προστασία, η διαχείριση κοινόχρηστων και παράκτιων χώρων. «Χωρίς να υποκαθιστά τις αρμοδιότητες των επιμέρους δήμων στις τοπικές τους λειτουργίες», όπως διευκρινίζεται από τις ίδιες πηγές.
Η φιλοσοφία πίσω από την πρόταση για μητροπολιτική διακυβέρνηση είναι πως δεν πρόκειται μόνο για εργαλείο διοικητικής αποτελεσματικότητας, αλλά ταυτόχρονα θεσμό ενίσχυσης της δημοκρατικής διακυβέρνησης μέσω της ενδυνάμωσης της συμμετοχής των πολιτών στον σχεδιασμό και στη λήψη των αποφάσεων που αφορούν την πόλη τους. «Σε μια περίοδο που η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς δοκιμάζεται, αυτό δεν είναι δευτερεύον», επισημαίνουν από την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη. Στόχος της ΕΛΑΣ είναι να ακολουθήσουν το ίδιο μοντέλο διακυβέρνησης με μητροπολιτικούς συνδέσμους η Πάτρα, το Ηράκλειο, η Λάρισα και ο Βόλος.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr