Υπάρχει αντικειμενική υποκειμενικότητα και υποκειμενική αντικειμενικότητα. Είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η αντικειμενική υποκειμενικότητα είναι η αναγραφή της αξίας στο νόμισμα που του δίνει νόημα, η άλλη όψη όπου εμφανίζεται ένα σημαντικό πρόσωπο είναι το αντίθετο· το πρόσωπο επιχειρεί να καρπωθεί αυτήν την αντικειμενικότητα που εμπεριέχει η αξία του νομίσματος, οπότε αυτή υποκειμενικοποιείται.
Από τις πρώτες περιόδους της Ιστορίας αναγνωρίζουμε αυτήν τη διάκριση. Σε περιόδους αυταρχισμού, τα πρόσωπα διαμορφώνουν την Ιστορία, ενώ στις ελάχιστες στιγμές αυτοτέλειας των κοινωνιών, η Ιστορία διαμορφώνει τα πρόσωπα.
Αυτή τη νομοτελειακή διαμόρφωση των εννοιών της αντικειμενικότητας στο πλαίσιο των κοινωνιών και της υποκειμενικότητας στο πλαίσιο της χειραγώγησής τους, τη διαπιστώσαμε ιστορικά από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.
Τα υποκείμενα να διαμορφώνουν την αντικειμενικότητα όπως στις περιόδους για παράδειγμα της Τυραννίας ή της Ολιγαρχίας στην αρχαία Αθήνα όπου ένας ή ολίγοι νομοθετούσαν, κυβερνούσαν και δίκαζαν, ενώ στην περίοδο της Δημοκρατίας το αντικείμενο, ο Δήμος, διαμόρφωνε την υποκειμενικότητα του πολίτη, ο οποίος ως μέρος του συνόλου νομοθετούσε, κυβερνούσε και δίκαζε.
Αντίστοιχες περίοδοι υπήρξαν στην Ιστορία, την περίοδο των μεγάλων επαναστάσεων. Έκτοτε παρατηρήθηκε το φαινόμενο, ιδιαίτερα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι δύο αυτές ιστορικές έννοιες να χάνουν τα σαφή μέχρι τότε όριά τους και να αλληλεπιδρούν στο πλαίσιο μιας επαλληλότητας. Αυτό το γεγονός προκάλεσε την αλλοίωση των εννοιών του αντικειμένου και του υποκειμένου, οπότε την υποκειμενική αντικειμενικότητα έπαψε να την εκπροσωπεί ο ηγεμόνας, μονάρχης ή δικτάτορας και άρχισε να την εκπροσωπεί σε Ανατολή και Δύση το απρόσωπο αυταρχικό κράτος και οι πολυδαίδαλες δομές του. Το παράδοξο στη διαδικασία νομιμοποίησης αυτού του κράτους ήταν η χρήση από αυτό ως εργαλείου, της Δημοκρατίας.
Από τις φιλελεύθερες μέχρι τις λαϊκές, η δημοκρατία έγινε το άλλοθι ενός οικονομικής δομής μορφώματος, χωρίς κοινωνική συνείδηση, το οποίο με πρόσχημα την εξυπηρέτηση του πολίτη, εξακολούθησε να παράγει ανισότητες και διακρίσεις ασκώντας στους πολίτες του την ανάλογη καταπίεση. Οι δημοκρατικές αρχές της ελευθερίας, της ισότητας και της αδελφοσύνης, αντικαταστάθηκαν από αυτές της έννομης τάξης, της εξυπηρέτησης συμφερόντων και του ανταγωνισμού μεταξύ των πολιτών.
Το αποτέλεσμα δεν ήταν άλλο από την εξαθλίωση των εννοιών της αντίστασης και της ανυπακοής. Όσοι αντιδρούν, όσοι αντιστέκονται, όσοι διαμαρτύρονται, δεν είναι εχθροί ενός συστήματος που βασίζεται στη βία και τον αυταρχισμό, αλλά εχθροί της δημοκρατίας όπως αυτό το σύστημα την εννοεί. Βλέπουμε πώς η αντίσταση πλέον σε πλείστες περιπτώσεις εξισώνεται με την τρομοκρατία, με κορυφαίο παράδειγμα την αντίσταση του λαού της Παλαιστίνης, πώς η ανυπακοή έφτασε να θεωρείται αντικοινωνική συμπεριφορά, η δε διαμαρτυρία να ισοδυναμεί με τοξικότητα.
Η αντικειμενικότητα πλέον έχει απολέσει το αντικείμενό της εξαιτίας του γεγονότος ότι δεν μπορεί να επηρεάσει το υποκείμενο ώστε να ενεργοποιηθεί και να την υπερασπιστεί, για τον λόγο που προαναφέραμε (ας θυμηθούμε τι υπέστη ο Julian Assange). Η δε υποκειμενικότητα έχει απολέσει το υποκείμενό της από τη στιγμή που αυτό δεν μπορεί πλέον να διακρίνει το όποιο αληθές της αντικειμενικότητας.
Αυτά τα σημάδια κοινωνικής σύγχυσης φρονώ ότι αποτελούν το καμπανάκι ότι έχουμε ήδη μπει στην ιστορική περίοδο ενός νέου Μεσαίωνα. Η κοινωνία, για να μπορέσει να συνεχίσει να ελπίζει σε κάτι σε μια περίοδο πολιτικής παρακμής, όπως αυτή που ζούμε, έχει ανάγκη από δόγματα. Εφόσον δεν μπορεί πλέον να αντισταθεί και να αντιδράσει, θα ψάξει να βρει μια θρησκεία που να της τάζει λύτρωση· με όποια παραχώρηση στην κοινή λογική η λύτρωση αυτή συνεπάγεται. Στον προηγούμενο Μεσαίωνα που κράτησε πάνω από χίλια χρόνια τη βρήκε στα δόγματα του χριστιανισμού.
Στη σημερινή εποχή, εφόσον σήμερα δεν υπάρχει κάποιος ή κάποιοι που να υπόσχονται αυτή τη λύτρωση, θα την εφεύρει. Δεν ξέρω αν θα στηριχτεί πάνω σε πρόσωπα, όπως ο δολοφονημένος Τσάρλι Κερκ ή πάνω στις ιδέες του Τζόρνταν Πίτερσον· το σίγουρο είναι ότι κάποιος τσαρλατάνος θα βρεθεί ώστε με το πρόσχημα ότι μπορεί να δώσει λύση στο αδιέξοδο της ανθρωπότητας, θα μας οδηγήσει με βεβαιότητα ακόμα πιο βαθιά στον νέο Μεσαίωνα.
Ας κλείσουμε λοιπόν αυτό το πόνημα με την προειδοποίηση του μεγάλου επιστήμονα και διανοούμενου Καρλ Σέιγκαν λίγες μέρες πριν αφήσει αυτόν τον «μάταιο» κόσμο: «Αν δεν είμαστε σε θέση να θέτουμε άβολες ερωτήσεις, να περνάμε από ανάκριση αυτούς που μας λένε ότι κάτι είναι αληθινό, να είμαστε καχύποπτοι απέναντι στην εξουσία, τότε είμαστε έρμαια στη διάθεση του επόμενου πολιτικού ή θρησκευτικού τσαρλατάνου που έρχεται χαμογελώντας προς το μέρος μας».
*Συγγραφέας, νομικός
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr