Grand Resort Lagonissi – ΕΤΑΔ – Τράπεζες, μια σχέση “έρωτα και μίσους”
Στην Ελλάδα έχουμε μια μοναδική ικανότητα: να καταφέρνουμε να κάνουμε ακόμη και τον πιο υπομονετικό επενδυτή να αναρωτιέται όχι «αν» θα δικαιωθεί, αλλά σε ποια δεκαετία θα συμβεί αυτό. Το Λαγονήσι είναι το πιο πρόσφατο μνημείο αυτής της εθνικής μας παράδοσης. Μια επένδυση που ξεκίνησε κανονικά, με έργα, λεφτά, υποδομή, και κατέληξε να γράφει… απαιτήσεις πάνω από 800 εκατομμύρια ευρώ απέναντι στο Δημόσιο. Κάτι σαν εθνικό sport: πρώτα φτιάχνεις το project, μετά σου το μπλοκάρουν, κι έπειτα σε στέλνουν στη Διαιτησία να ζητάς τα αυτονόητα.
Το ωραίο είναι ότι όλο αυτό δεν το λέει κάποιος κακόβουλος ανταγωνιστής ή κάποιος «γραφικός» επιμελητηριακός. Το λένε τα δικαστήρια. Με αποφάσεις που θα ζήλευε και ο πιο αισιόδοξος νομικός σύμβουλος. Διαιτησίες, εφετεία, “Άρειοι Πάγοι” — όλοι συμφώνησαν στο ίδιο πράγμα: ότι το κράτος, για άλλη μια φορά, ήταν… συνεπές μόνο στην ασυνέπειά του.
©ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
Και κάπως έτσι, ο επενδυτής που τόλμησε να βάλει λεφτά στη χώρα βρέθηκε να περιμένει δεκαετίες για να του αναγνωριστεί ότι δεν έφταιγε εκείνος. Λεπτομέρεια: στο μεταξύ, πλήρωνε μισθώματα, συντηρούσε εγκαταστάσεις και έβλεπε το masterplan να κολλάει σε αποφάσεις, γνωμοδοτήσεις, καθυστερήσεις και «τεχνικά ζητήματα». Η γνωστή ελληνική γραφειοκρατική σάγκα, αυτή που ξεκινά με «έλα να κάνουμε ανάπτυξη» και τελειώνει με «πήγαινε στον Άρειο Πάγο να βρεις το δίκιο σου».
Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί δεν έρχονται επενδύσεις. Δεν χρειάζεται να ρωτήσουμε τους ξένους· αρκεί να ρωτήσουμε όσους… ήρθαν. Όταν μια ιδιωτική εταιρεία χρειάζεται να φτάσει σε αποζημιώσεις άνω των 800 εκατομμυρίων ευρώ για να αποδείξει ότι απλώς δικαιούται αυτό που συμφωνήθηκε, τότε το πρόβλημα δεν είναι ο επενδυτής. Είναι το οικοσύστημα.
©ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
Αλλά μην ανησυχείτε. Το κράτος εδώ είναι πάντα συνεπές — τουλάχιστον στο να δημιουργεί εμπόδια με την αξιοπιστία… ελβετικού ρολογιού. Μόνο που το ρολόι αυτό δουλεύει ανάποδα.
Η θεσμική σοβαρότητα
Στον δημόσιο διάλογο των τελευταίων ημερών επανέρχεται – και όχι άδικα – το ζήτημα της θεσμικής σοβαρότητας με την οποία οφείλει να λειτουργεί μια έννομη τάξη. Η ασφάλεια δικαίου δεν είναι τεχνικός όρος ούτε μια αφηρημένη έννοια· είναι το θεμέλιο που επιτρέπει στους πολίτες, στις οικογένειες, στις επιχειρήσεις και στους θεσμούς να προγραμματίζουν τη ζωή και τη λειτουργία τους με προβλεψιμότητα. Όποτε αυτή η σταθερότητα διαταράσσεται, το πλήγμα δεν αφορά έναν κλάδο ούτε μια κοινωνική ομάδα — αφορά συνολικά την εμπιστοσύνη στη λειτουργία του κράτους.
Οι συχνές και αποσπασματικές παρεμβάσεις στο νομοθετικό πλαίσιο, ειδικά όταν αφορούν ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα, δημιουργούν αβεβαιότητα και θολώνουν το περίγραμμα των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων. Κάθε φορά που οι κανόνες αλλάζουν με ταχύτητα που υπερβαίνει τη θεσμική λογική και τον αναγκαίο διάλογο, υπονομεύεται το κύρος του ίδιου του νομοθέτη. Οι νόμοι δεν είναι εργαλεία συγκυριακής εξυπηρέτησης· είναι το σταθερό πλαίσιο μέσα στο οποίο εξελίσσεται η κοινωνική ζωή.
©ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
H αρχή της ασφάλειας δικαίου απαιτεί κάτι πολύ απλό: σοβαρή προετοιμασία, ουσιαστική διαβούλευση, θεσμικές διαδικασίες που προστατεύουν την ποιότητα της νομοθέτησης. Όταν η αλλαγή κανόνων γίνεται με τρόπο που θυμίζει παρεμβάσεις “εν θερμώ” ή με ρυθμίσεις που δεν έχουν περάσει από την απαιτούμενη επεξεργασία, τότε το μήνυμα που εκπέμπεται προς την κοινωνία είναι προβληματικό. Και σε κρίσιμους τομείς της καθημερινότητας ή της δικαιοσύνης, τέτοια φαινόμενα δεν βοηθούν ούτε τους πολίτες ούτε τους θεσμούς.
Τα ζητήματα οικογενειακού δικαίου, προστασίας ανηλίκων, δικαστικών διαδικασιών και κοινωνικής πολιτικής απαιτούν νηφαλιότητα, διαφάνεια και θεσμική συνοχή. Αντί για διαρκείς μεταβολές που προκαλούν σύγχυση, χρειάζεται σταθερότητα, συνέπεια και μια ενιαία στρατηγική που θα ενισχύει την εμπιστοσύνη στην Πολιτεία.
Σε μια περίοδο όπου η χώρα οφείλει να ενισχύει τη θεσμικότητά της, η πραγματική πρόκληση είναι μία: να σταματήσει ο νόμος να αντιμετωπίζεται ως εργαλείο άμεσης σκοπιμότητας και να ξαναγίνει αυτό που πρέπει να είναι — ένα σταθερό και αξιόπιστο πλαίσιο που υπηρετεί τους πολίτες και όχι τις περιστάσεις.
Η επένδυση που “έδεσε” και η αξιοπιστία που επιβεβαιώθηκε
Όσο κι αν αλλάζει ο χάρτης των επενδύσεων στην Ελλάδα, υπάρχει μια σταθερή αρχή: όταν το Money-Tourism γράφει ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΟ, οι διεθνείς οίκοι το επικυρώνουν μερικές εβδομάδες αργότερα. Η Bain Capital ανακοίνωσε επίσημα την ολοκλήρωση της πώλησης του πεντάστερου Cora Resort & Spa στη Fattal Hotels — ακριβώς όπως είχε αποκαλύψει πρώτο το site στις 7 Αυγούστου. Σε μια αγορά που υπερχειλίζει από “πληροφορίες”, “κύκλους” και “φήμες του διαδρόμου”, το να επιβεβαιώνεται ένα ρεπορτάζ από τους ίδιους τους πρωταγωνιστές της συναλλαγής είναι κάτι παραπάνω από τιμή: είναι ταυτότητα.
©ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
Και η ουσία; Ότι η Χαλκιδική αλλάζει πίστα. Με μια επένδυση πλήρως ανακαινισμένη, repositioned και έτοιμη να φορέσει νέα διεθνή ταυτότητα, η περιοχή τραβά πλέον μεγάλους παίκτες που βλέπουν μακριά. Όχι για μια σεζόν, αλλά για δεκαετίες. Η Fattal ενισχύει την παρουσία της στην Ελλάδα, οι διεθνείς επενδυτές επιστρέφουν με ροπή προς το high-end προϊόν, και η αγορά αποδεικνύει ότι εκεί που υπάρχει έργο, επένδυση και πραγματική αξία, δεν χρειάζονται μεγάλα λόγια. Αρκούν τα δεδομένα — και μερικά καλά ρεπορτάζ.
Η αγορά ξενοδοχείων που τρέχει πιο γρήγορα από το κράτος
Από τη μία έχουμε μια αγορά τουρισμού που κινείται με ταχύτητα Ευρώπης. Από την άλλη, ένα κράτος που εξακολουθεί να λειτουργεί με ταχύτητα… επιτροπής. Οι διεθνείς επενδυτές αγοράζουν, επεκτείνονται, αναβαθμίζουν και θέτουν την Ελλάδα ως στρατηγική προτεραιότητα. Την ίδια ώρα, η πραγματική οικονομία λειτουργεί χωρίς να περιμένει καμία “μεταρρύθμιση” ή δημόσια εξαγγελία.
Κάθε μήνα ακούμε για νέα deals, νέες ανακαινίσεις, νέες συμφωνίες στο real estate της φιλοξενίας. Και δεν είναι ότι δεν υπάρχει ενδιαφέρον — είναι ότι πλέον η Ελλάδα θεωρείται ώριμη αγορά για μεγάλα ονόματα. Κι ενώ οι ξένοι κλείνουν ραντεβού για το 2030, εμείς ακόμη συζητάμε για “εθνικό σχέδιο τουρισμού”. Το σχέδιο υπάρχει ήδη· το γράφει η αγορά από μόνη της.
Όσο εμείς συζητάμε για στρατηγικές, σχέδια, roadshows και action plans, η πραγματική αγορά δεν περιμένει κανέναν. Πολυεθνικές αλυσίδες, funds, developers και family offices κλείνουν τη μία συμφωνία μετά την άλλη. Στις διεθνείς αγορές υπάρχει μια απλότητα: εκεί που βλέπουν απόδοση, επενδύουν. Και, προφανώς, την βλέπουν στην Ελλάδα περισσότερο απ’ ό,τι την βλέπουμε εμείς οι ίδιοι.Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους — έσοδα, πληρότητες, ADR, επενδύσεις. Οι τουρίστες επιστρέφουν, οι επενδυτές επεκτείνονται και η χώρα γράφει τη δική της αφήγηση χωρίς να περιμένει κανενός είδους “επιτροπή κατεύθυνσης”. Αν κάτι αποδεικνύεται κάθε χρόνο, είναι ότι ο ελληνικός τουρισμός δεν χρειάζεται πολλά λόγια. Χρειάζεται απλώς να μην τον εμποδίζουν.
Το 2025 που γράφει ιστορία: πάμε στα 23,5 δισ. και… ακόμη μετράμε
Αν κάποιος έλεγε πριν λίγα χρόνια ότι η Ελλάδα θα ακουμπήσει τα 23,5 δισ. ευρώ τουριστικές εισπράξεις, θα τον ρωτούσαν τι πίνει και αν έχει κι άλλο. Κι όμως, να ’μαστε: με τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο να πηγαίνουν για ιστορικά ρεκόρ, η χώρα κλείνει τη χρονιά σαν να πρόκειται για best seller που δεν σταματά να πουλάει.
Το εντυπωσιακό δεν είναι μόνο το νούμερο. Είναι ότι έρχεται χωρίς ειδικά μέτρα, χωρίς “βαρύ” marketing -χωρίς καν εθνική καμπάνια- από το κράτος και χωρίς καμία ενιαία στρατηγική. Με λίγα λόγια, ο Τουρισμός κάνει αυτό που κάνει καλύτερα: λειτουργεί μόνος του.
©ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
Και κάπως έτσι, το Υπουργείο Τουρισμού μαθαίνει τα στοιχεία αφού τα έχει ήδη διαβάσει ο Τύπος. Η αγορά έχει πάψει να περιμένει την Πολιτεία — η Πολιτεία περιμένει την αγορά. Και όταν οι εισπράξεις τρέχουν πιο γρήγορα από τα δελτία Τύπου, ίσως είναι ώρα να παραδεχθούμε ότι η Ελλάδα δεν απλώς “πάει καλά”. Πάει μπροστά.
Άλλωστε όταν βλέπεις ξενοδοχεία σε Κρήτη, Ρόδο και Κυκλάδες να δηλώνουν πληρότητες Νοεμβρίου που θα ζήλευε ο Ιούνιος, τότε κάτι έχει αλλάξει βαθιά. Προσθέστε και τον Δεκέμβριο, που αναμένεται να κλείσει με νέο ρεκόρ διεθνών αφίξεων στα city breaks, και καταλαβαίνεις ότι βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα.
Το ωραίο είναι ότι κανείς δεν το είχε προβλέψει επίσημα. Δεν υπήρχε “σχέδιο αξιοποίησης shoulder season”, ούτε κάποια μαγική “εθνική στρατηγική”. Το μόνο σχέδιο ήταν η ζήτηση — και η ζήτηση δεν ακούει κανέναν. Αυτή η χώρα έχει τέτοιο τουριστικό βάθος που μπορεί να κάνει σεζόν σε μήνες που παλιά θεωρούσαμε “τροφάκια” για συντήρηση.
Αν συνεχίσουμε έτσι, σε λίγο θα ψάχνουμε σε ποιον μήνα δεν είμαστε τουριστικός προορισμός. Και η απάντηση θα γίνεται όλο και πιο δύσκολη.
Στην Ινδία αδέρφια, στην Ινδία!!!
Κάποια ελληνικά τουριστικά portals –με έντονη παρουσία σε Google, social, banners, sponsored και ό,τι άλλο πληρώνεται με το κιλό– εμφανίζουν κατά καιρούς νούμερα που προκαλούν δέος. Όχι όμως εκεί που θα περίμενε κανείς. Ούτε Ελλάδα. Ούτε Γερμανία. Ούτε Αγγλία. Ούτε ΗΠΑ. Ούτε καν σε κάποια αγορά που να έχει έστω ακουμπήσει τον ελληνικό τουρισμό.
Όχι.
Η μεγάλη επιτυχία έρχεται… από την Ινδία.
Ναι, σωστά διαβάσατε. Εκεί όπου ο μέσος αναγνώστης ψάχνει πακέτα για Γκόα, Μπαλί και εσωτερικές πτήσεις, εμφανίζεται ξαφνικά να διαβάζει ελληνικό τουριστικό ρεπορτάζ. Με πάθος. Με συνέπεια. Με χιλιάδες sessions.
Πώς γίνεται αυτό; Μα πολύ απλά: όταν δεν σε διαβάζει κανείς εκεί που μετράει, σε διαβάζουν εκεί που δεν ελέγχει κανείς. Και όταν τα bots δουλεύουν υπερωρίες, τα analytics ανθίζουν σαν ρύζι σε μουσώνα.
Το ενδιαφέρον είναι ότι, παρά τα εντυπωσιακά «διεθνή» νούμερα, το αποτέλεσμα παραμένει πεισματικά ίδιο:
καμία επιρροή,
καμία απήχηση,
καμία ουσιαστική παρουσία εκεί που παίζεται το παιχνίδι.
Αλλά ποιος νοιάζεται; Σημασία έχει το γράφημα να ανεβαίνει. Κι αν δεν ανεβαίνει σε Αθήνα, Βερολίνο ή Λονδίνο, ανεβαίνει στο Νέο Δελχί. Παγκοσμιοποίηση λέγεται. Ή κάτι τέτοιο.
Και συνήθως, όταν βλέπεις πολλά clicks χωρίς αντίκρισμα, δεν χρειάζεται μεγεθυντικός φακός. Χρειάζεται απλώς… γεωγραφικός χάρτης.
Με τιμή
Ο ΝΤΕΤΕΚΤΙΒ των διαδρόμων
(*) Οι εικονογραφήσεις δημιουργήθηκαν με την βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης
The post Ο Ντετέκτιβ διαβάζει τις οικονομικές καταστάσεις της ΑΤΤΙΚΟΣ ΗΛΙΟΣ, αναζητά θεσμική σοβαρότητα, βλογάει τα γένια του, πανηγυρίζει για τα 23,5 δισ και ανάβει κεράκι για την πορεία του ελληνικού Τουρισμού! appeared first on ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ money-tourism.gr.
Διαβάστε περισσότερα