Το βρήκε τελικά η κυβέρνηση το μεγάλο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, τον άνεργο που μπορεί να πάρει πολλές κοινωνικές παροχές. Πρώτα ο Παύλος Μαρινάκης έθεσε το «δίμηνο» ως όριο για το επίδομα ανεργίας. Και αμέσως μετά ο Μάκης Βορίδης έβαλε το κερασάκι, επίδομα ανεργίας, επίδομα ενοικίου, απαλλαγή από φάρμακα, δωρεάν μετακινήσεις, κοινωνικό φροντιστήριο. Αν όλα αυτά αθροιστούν και φτάσουν τα 1.000 ευρώ τον μήνα, μπορεί, είπε, κάποιος να σκεφτεί «Γιατί να πάω να δουλέψω;»
Είναι πραγματικά συγκλονιστικό. Οχι επειδή ένας άνεργος παίρνει 1.000 ευρώ στην τσέπη, δεν τα παίρνει. Πρόκειται για διαφορετικές παροχές που καλύπτουν διαφορετικές ανάγκες, αλλά επειδή για ακόμα μία φορά η συζήτηση ξεκινά από την υποψία ότι ο φτωχός μπορεί να βολεύτηκε.
Ας μιλήσουμε λοιπόν για τον άνεργο. Για τον πενηντάρη που απολύθηκε και ξέρει ότι το τηλέφωνό του δεν θα χτυπήσει εύκολα. Για τη γυναίκα που έχασε τη δουλειά της και συνεχίζει να πληρώνει ενοίκιο, λογαριασμούς και φάρμακα. Για τον άνθρωπο που δούλεψε είκοσι χρόνια και ξαφνικά πρέπει να αποδείξει ότι δεν είναι τεμπέλης.
Και κυρίως για τον μακροχρόνια άνεργο. Εκείνον που μετά από μήνες ή χρόνια ανεργίας έχει αρχίσει να χάνει όχι μόνο το εισόδημά του, αλλά και την αυτοπεποίθησή του. Που στέλνει βιογραφικά και δεν παίρνει απάντηση. Που κόβει το κρέας, τις εξόδους, τις μετακινήσεις, τον γιατρό. Που φοβάται να πει ότι δεν έχει δουλειά, γιατί ξέρει τι θα ακούσει: «Δεν ψάχνει αρκετά», «κάτι θα κάνει», «μήπως βολεύτηκε;».
Ο άνεργος δεν κάθεται, περιμένει. Περιμένει μια δουλειά που θα του επιτρέψει να πληρώνει το νοίκι του χωρίς βοήθεια. Να αγοράζει τα φάρμακά του χωρίς να μετράει τα κέρματα. Να ξαναβρεί την αίσθηση ότι είναι χρήσιμος, ότι συμμετέχει, ότι έχει αύριο.
Και απέναντί του η πολιτεία δεν πρέπει να σηκώνει το δάχτυλο. Πρέπει να σηκώνει τον άνθρωπο. Βεβαίως να υπάρχουν έλεγχοι. Να εντοπίζονται παρατυπίες. Να υπάρχει εξορθολογισμός όπου χρειάζεται. Αλλά άλλο ο έλεγχος και άλλο η ενοχοποίηση της φτώχειας.
Γιατί υπάρχει μια εξαιρετικά βολική αντίφαση εδώ. Για τον άνεργο μιλάμε για «αντικίνητρα εργασίας». Για τον μεγάλο επιχειρηματία μιλάμε για «κίνητρα επενδύσεων». Στον πρώτο μετράμε το επίδομα. Στον δεύτερο ψάχνουμε το επόμενο φορολογικό κίνητρο. Στον φτωχό ζητάμε να αποδείξει ότι αξίζει τη βοήθεια. Στον ισχυρό ζητάμε απλώς αν θέλει να επενδύσει.
Και κάπως έτσι, ο άνθρωπος που έχασε τη δουλειά του γίνεται ύποπτος. Υποπτος επειδή παίρνει επίδομα. Υποπτος επειδή έχει μειωμένη συμμετοχή στα φάρμακα. Υποπτος επειδή χρειάζεται στήριξη για το νοίκι. Μόνο που η κοινωνική προστασία δεν είναι μισθός τεμπελιάς. Είναι το δίχτυ που κρατά έναν άνθρωπο όρθιο όταν η αγορά εργασίας τον πέταξε έξω.
Και αν πραγματικά θέλουμε λιγότερους ανέργους, η απάντηση δεν είναι να τους κάνουμε να φοβούνται περισσότερο. Είναι να δημιουργήσουμε περισσότερες αξιοπρεπείς δουλειές, με μισθούς που να επιτρέπουν να ζεις. Γιατί ο άνεργος δεν ζητά να πληρώνεται για να κάθεται. Ζητά μια δουλειά για να μπορεί να σηκωθεί. Και αυτό δεν είναι επίδομα. Είναι αξιοπρέπεια.
*Πολιτική και οικονομική αναλύτρια
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr