Ξεκίνησε το Σάββατο 7 Μαρτίου και θα διαρκέσει ως την Κυριακή 17 Μαΐου η έκθεση «Yorgos Lanthimos: Photographs», στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση. Εκτίθενται 182 φωτογραφίες του Λάνθιμου από την τελευταία πενταετία, αφενός από τα γυρίσματα ή περιφερειακά των γυρισμάτων του “Poor Things”, των «Ιστοριών Καλοσύνης» και της «Βουγονίας», και αφετέρου μια σειρά από ασπρόμαυρες φωτογραφίες που έχει βγάλει, εντελώς άσχετα από ταινίες του, στην Αθήνα και σε νησιά της Ελλάδας.
Την Παρασκευή 6 Μαρτίου έγινε μια παρουσίαση της έκθεσης στον Τύπο, στην οποία δέχτηκε και λίγες ερωτήσεις. Σε μια απ’ αυτές, που αφορούσε το αν θα ήταν ενδεχομένως διατεθειμένος να φωτογραφίσει και πιο δυσάρεστες και ανοίκειες εικόνες, ο Λάνθιμος αναρωτιέται αν η ερώτηση αφορά εικόνες καταστροφής, από την κατεστραμμένη Γάζα π.χ, ή την βομβαρδιζόμενη τώρα Τεχεράνη. Σκέφτεται για κάποια ώρα πριν απαντήσει και μετά λέει ότι είναι κάτι που θα μπορούσε ίσως να το κάνει μόνο αν ζούσε εκεί. Όχι πάντως πηγαίνοντας να φωτογραφίσει ή εν πάση περιπτώσει βρισκόμενος για άλλο σκοπό εκεί και φωτογραφίζοντας παρεμπιπτόντως.
Δεν ανέλυσε περαιτέρω τον συλλογισμό του, ωστόσο μιλά, νομίζω, από μόνος του. Είναι εντελώς διαφορετικό το να ζεις μέσα στη δυστοπία, τη φρίκη και την καταστροφή, από να βρίσκεσαι απέξω της, οσοδήποτε άσχημα κι αν νιώθεις για αυτό που συμβαίνει. Και ανεξάρτητα από το εάν και με ποιον τρόπο θα αποτυπωνόταν η διαφορά στο φωτογραφικό αποτέλεσμα, υπάρχει πάντως σίγουρα μια ηθική διαφορά του βλέμματος, ακόμα και του -με καλύτερες προθέσεις- βλέμματος. Στη συνέχεια, ερωτώμενος αν θα άντεχε να το κάνει, απαντά με κάτι του στυλ «Μα αν το άντεχα θα ήμουν εκεί». Βρίσκω συνολικότερα εξαιρετικά ενδιαφέρον ότι ο δημιουργός ενός σινεμά που δεν θα χαρακτήριζε κανείς πολιτικό με τη στενή έννοια του όρου, έχει μια τέτοια πλευρά πολιτικής ευαισθητοποίησης, η οποία τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται όλο και πιο έντονα στον δημόσιο λόγο του.
Yorgos Lanthimos Press©Andreas Simopoulos for Onassis Stegi
Και ίσως κάπου όλο αυτό μας φέρνει συνειρμικά και λόγω επικαιρότητας, σε έναν άνθρωπο που όχι μόνο ήταν φωτογραφικά παρών σε εγκλήματα πολέμου, αλλά ήταν και από την πλευρά των θυτών: στον υπολοχαγό της Βέρμαχτ Χέρμαν Χόιερ, από τη «συλλογή» του οποίου (και μέσω του αμειφθέντος με εκατό χιλιαρικάκια Βέλγου συλλέκτη Tim de Craene) ήρθαν στην κατοχή του Ελληνικού Κράτους οι φωτογραφίες των ναζιστικών εκτελέσεων στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944.
Τρία είδη βλέμματος σε καιρό εγκλημάτων πολέμου: του θύματος, του εξωτερικού παρατηρητή, του θύτη. Η αντιδιαστολή ανάμεσα στις ενοχές του εξωτερικού παρατηρητή, που του φαίνεται τόσο πολύ λάθος να φωτογράφιζε την κτηνωδία ενός πολέμου που δεν υφίσταται στο πετσί του και την καθημερινότητά του, και της «καλύτερης» παράδοσης του ναζιστικού πολιτισμού, που την ώρα που εκτελεί φωτογραφίζει, την ώρα που θανατώνει απαθανατίζει. Κι ύστερα συλλέγει. Κι ύστερα πιθανόν εμπορεύεται τα κειμήλια της συλλογής της.
Παιδιά μου, το μόνο που έχω να σας αφήσω ως κληρονομιά, είναι το όνομά μου και αυτή εδώ η συλλογή.
*Cover photo: Yorgos Lanthimos Photographs – ©Pinelopi Gerasimou for Onassis Stegi
The post Ο υπολοχαγός της Βέρμαχτ και ο Λάνθιμος appeared first on ελculture – Θέατρο, Μουσική, Τέχνη & Πολιτισμός.
Διαβάστε περισσότερα