του Κωνσταντίνου Στ. Δεριζιώτη
Υπάρχουν στιγμές που η διαχείριση κρίσεων δεν κρίνεται από τις κινήσεις που κάνεις, αλλά από τις αλήθειες που αφήνεις να διαστρεβλωθούν.
Υπάρχουν στιγμές που μια χώρα δεν πλήττεται από την ίδια την κρίση, αλλά από τον τρόπο που επιλέγει, ή δεν επιλέγει, να την αντιμετωπίσει.
Και αυτό ακριβώς συμβαίνει σήμερα με τον ελληνικό Τουρισμό: όχι μια πραγματική κρίση, αλλά μια εικόνα που “θολώνει” από ψευδή δημοσιεύματα και κανείς δεν ξέρει που μπορεί να οδηγήσει, αφού μένει αναπάντητη.
Τα πρόσφατα δημοσιεύματα των τελευταίων 3 εβδομάδων βρετανικών μέσων, που βασίζονται σε σύσταση του Foreign, Commonwealth & Development Office, αποτελούν χαρακτηριστική περίπτωση. Όχι γιατί είναι απλώς υπερβολικά, αλλά γιατί είναι απολύτως ψευδή και χρονικά εκτός πραγματικότητας. Η σύσταση στην οποία αναφέρονται αφορούσε μια πολύ συγκεκριμένη ημερομηνία, την 28η Φεβρουαρίου, και έναν σαφή λόγο: περιορισμένες μετακινήσεις στην Αθήνα λόγω διαδηλώσεων. Τα δημοσιεύματα όμως εμφανίζονται συνεχώς εδώ και 3 εβδομάδες, με το τελευταίο στις 27 Μαρτίου και παρουσιάζουν μια ήδη λήξασα και απλή σύσταση για ένα θέμα άσχετο με την κρίση στην Μέση Ανατολή, ως ενεργή ταξιδιωτική οδηγία ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.
Αυτό δεν είναι λάθος. Δεν είναι αβλεψία. Είναι επιτηδευμένη διαστρέβλωση. Και γίνεται ακόμη πιο προβληματικό από το γεγονός ότι παρόμοιο δημοσίευμα, με τον ίδιο σχεδόν τίτλο, είχε προηγηθεί δύο εβδομάδες πριν. Μιλάμε δηλαδή για ανακύκλωση μιας ληγμένης πληροφορίας, με στόχο τη διατήρηση αρνητικής εντύπωσης για την Ελλάδα. Αυτό δεν είναι ενημέρωση. Είναι ανακύκλωση εντυπώσεων με στόχο τη δημιουργία κλίματος.
Σε οποιαδήποτε χώρα με στοιχειώδη μηχανισμό διαχείρισης κρίσεων, η απάντηση θα ήταν άμεση, σαφής και συντονισμένη. Θα υπήρχε διόρθωση, παρέμβαση, επικοινωνία με τα μέσα. Εδώ, δεν υπάρχει τίποτα.
Και εδώ αρχίζουν τα ερωτήματα — τα πραγματικά, τα κρίσιμα, τα αμείλικτα:
Τι ακριβώς κάνει το Υπουργείο Τουρισμού;
Ποιος παρακολουθεί τα διεθνή μέσα και τις αναφορές για τη χώρα;
Ποιος απαντά όταν η εικόνα της χώρας διαστρεβλώνεται;
Υπάρχει σχέδιο διαχείρισης κρίσεων ή απλώς ελπίζουμε ότι «θα περάσει»;
Και τελικά, στο Μέγαρο Μαξίμου αντιλαμβάνονται τι συμβαίνει;
Γιατί στο τελευταίο υπουργικό συμβούλιο, κορυφαίος υπουργός εξέφρασε τον προβληματισμό του για την τουριστική περίοδο.
Και το πρόβλημα δεν είναι μόνο τα συγκεκριμένα δημοσιεύματα. Είναι το γεγονός ότι βρίσκουν ένα απόλυτο κενό απέναντί τους.
Και όμως, το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι τα δημοσιεύματα τύπου Express, Lincolnshirelive, Dailyexpress, κ.λπ.. Αυτά λειτουργούν όπως πάντα λειτουργούσαν: με όρους υπερβολής, ταχύτητας και εντυπωσιασμού. Το πρόβλημα είναι ότι απέναντί τους δεν υπάρχει τίποτα. Καμία άμεση απάντηση, καμία αποδόμηση, καμία προσπάθεια να αποκατασταθεί η πραγματικότητα. Έτσι, το ψευδές ή παραπλανητικό αφήγημα δεν κυκλοφορεί απλώς, αλλά κυριαρχεί.
Την ίδια στιγμή, οι ανταγωνιστές δεν μένουν θεατές.
Η Αίγυπτος έχει ήδη ενεργοποιήσει καμπάνιες στην ευρωπαϊκή αγορά για να περιορίσει τις απώλειες από τη γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή. Η Κύπρος κινείται ακόμη πιο στοχευμένα, επενδύοντας στην επικοινωνία της ασφάλειας και της σταθερότητας. Δεν είναι τυχαίο ότι ο πρόεδρός της, Νίκος Χριστοδουλίδης, στη συνέντευξή του στο money-tourism.gr, μίλησε ανοιχτά για χώρες που επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την κρίση για να αποσπάσουν μερίδιο τουριστικής αγοράς. Πρόκειται για μια παραδοχή που μπορεί να ακούγεται σκληρή, αλλά αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα: ο Τουρισμός είναι πεδίο ανταγωνισμού, και μάλιστα σκληρού.
Αυτή είναι η πραγματικότητα: ο Τουρισμός δεν είναι απλώς οικονομική δραστηριότητα. Είναι γεωπολιτικό και επικοινωνιακό παιχνίδι.
Και σε αυτό το παιχνίδι, άλλοι παίζουν επίθεση και άλλοι απλώς… παρακολουθούν.
Η Ελλάδα ανήκει, δυστυχώς, στη δεύτερη κατηγορία.
Παρακολουθεί. Χωρίς αντανακλαστικά, χωρίς ενιαία φωνή, χωρίς στρατηγική. Δεν υπάρχει οργανωμένη απάντηση στα διεθνή μέσα, δεν υπάρχει μηχανισμός διαχείρισης φήμης, δεν υπάρχει καν η στοιχειώδης επισήμανση ότι η συγκεκριμένη «οδηγία» έχει λήξει εδώ και εβδομάδες. Η σιωπή, όμως, στην επικοινωνία δεν είναι ουδέτερη στάση. Είναι αποδοχή.
Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό: ότι η χώρα φαίνεται να λειτουργεί με την ψευδαίσθηση πως η ισχυρή ζήτηση αρκεί για να καλύψει τα πάντα. Ότι ο Τουρισμός «πάει μόνος του». Όμως η ζήτηση δεν είναι δεδομένη. Είναι εύθραυστη και επηρεάζεται άμεσα από την εικόνα ασφάλειας και αξιοπιστίας. Όταν αυτή η εικόνα αφήνεται εκτεθειμένη, η φθορά μπορεί να είναι αθόρυβη στην αρχή — αλλά σωρευτική.
Το βαθύτερο πρόβλημα είναι διαχρονικό. Και αυτό δεν είναι τυχαίο. Είναι αποτέλεσμα μιας διαχρονικής αδυναμίας που πλέον δεν μπορεί να κρυφτεί: η χώρα κλείνει τρία χρόνια χωρίς εθνική τουριστική καμπάνια και εισέρχεται στον τέταρτο. Τέσσερα χρόνια χωρίς κεντρικό μήνυμα, χωρίς συντονισμένη προβολή, χωρίς στρατηγική αφήγησης.
Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου η εικόνα διαμορφώνει τη ζήτηση, η απουσία αυτή δεν είναι απλώς έλλειμμα.
Είναι κίνδυνος.
Γιατί όταν δεν μιλάς εσύ για τον εαυτό σου, μιλούν οι άλλοι. Και όταν οι άλλοι μιλούν με όρους υπερβολής ή σκοπιμότητας, η ζημιά είναι πολλαπλάσια.
Και κάπου εδώ επιστρέφουμε στην αρχική φράση: «μην κάνεις κάτι». Στη διαχείριση κρίσεων, αυτό μπορεί να είναι σοφή επιλογή, όταν πρόκειται για αποφυγή σπασμωδικών κινήσεων. Όχι όμως όταν η άλλη πλευρά κινείται, μιλά, διαμορφώνει αντιλήψεις. Εκεί, το «δεν κάνεις τίποτα» δεν είναι στρατηγική. Είναι παράδοση πεδίου.
Η διαχείριση κρίσεων δεν είναι δελτίο τύπου. Δεν είναι αντίδραση της τελευταίας στιγμής. Είναι μηχανισμός, στρατηγική, συνεχής παρουσία. Είναι η ικανότητα να εντοπίζεις τη στρέβλωση πριν παγιωθεί και να την αποδομείς, πριν γίνει «αλήθεια».
Σήμερα, αυτός ο μηχανισμός δεν φαίνεται να υπάρχει.
Και έτσι, ένα ληγμένο γεγονός μετατρέπεται σε «επικαιρότητα», ένα παραπλανητικό δημοσίευμα σε «κλίμα», και μια σιωπή σε στρατηγική, ενώ στην πραγματικότητα είναι αδράνεια.
Η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια να συνεχίσει έτσι. Όχι σε ένα περιβάλλον όπου οι ανταγωνιστές κινούνται γρήγορα, συντονισμένα και επιθετικά. Όχι όταν η εικόνα της επηρεάζει άμεσα έναν από τους πιο κρίσιμους τομείς της οικονομίας της.
Γιατί αν συνεχίσουμε να κινούμαστε χωρίς σχέδιο, χωρίς φωνή και χωρίς αντίδραση, τότε δεν θα φταίνε τα δημοσιεύματα. Θα φταίει η επιλογή να τα αφήσουμε αναπάντητα.
Γιατί τελικά, το ερώτημα δεν είναι αν υπάρχουν υπερβολικά ή άδικα δημοσιεύματα. Θα υπάρχουν πάντα. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει κάποιος να τα αντικρούσει πριν μετατραπούν σε «αλήθεια» στη συνείδηση της αγοράς.
Και σήμερα, δυστυχώς, η απάντηση μοιάζει να είναι αρνητική.
Με ό,τι αυτό συνεπάγεται για μια χώρα που συνεχίζει να κινείται με ταχύτητα προς τα εμπρός — χωρίς όμως να κοιτά αν μπροστά υπάρχει τοίχος.
Και τότε, πράγματι, δεν θα μιλάμε για μια κρίση που πέρασε.
Θα μιλάμε για μια κρίση που δεν αντιμετωπίστηκε ποτέ.
ΥΓ: Και πριν αλέκτωρ λαλήσει τρις υπήρξε το εξής: Το κείμενο αυτό γράφτηκε την Κυριακή 29 Μαρτίου. Χθες Δευτέρα 30 Μαρτίου δημοσιεύτηκε σε πολλά μέσα η είδηση με τον τίτλο: “Η Ισπανία κλείνει τον εναέριο χώρο της για αεροσκάφη που συμμετέχουν στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν”.
Τα συμπεράσματα δικά σας…
The post Παίζουν επίθεση, εμείς σιωπή: Έτσι χάνεται το παιχνίδι του Τουρισμού appeared first on ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ money-tourism.gr.
Διαβάστε περισσότερα