Η ακρίβεια στα καύσιμα δεν αντιμετωπίζεται με ευχολόγια, ούτε με διαβεβαιώσεις ότι «κάτι θα γίνει». Αυτό είναι το πολιτικό μήνυμα που επιχειρεί να αναδείξει ο Αλέξης Τσίπρας, βάζοντας στο τραπέζι συγκεκριμένες παρεμβάσεις και έναν αριθμητικό στόχο που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί: 1,40 ευρώ το λίτρο για το πετρέλαιο θέρμανσης και 1,80 ευρώ για το πετρέλαιο κίνησης.
Την ώρα που τα νοικοκυριά καλούνται να προσαρμοστούν ξανά σε ένα αυξημένο κόστος ζωής, η κυβέρνηση επιμένει να παρουσιάζει τις παρεμβάσεις της ως λύση στο πρόβλημα. Η πρόταση Τσίπρα, όμως, μεταφέρει τη συζήτηση αλλού: όχι στο πόσο θα περιοριστεί η επιβάρυνση, αλλά στο ποια μέτρα μπορούν να οδηγήσουν σε πραγματική μείωση της τιμής στην αντλία.
Στο τραπέζι μπαίνουν τέσσερις παρεμβάσεις: πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των διυλιστηρίων, έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών, μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο χαμηλότερο επιτρεπόμενο ευρωπαϊκό επίπεδο και περιορισμός του ΦΠΑ στα καύσιμα στο 13%. Πρόκειται για προτάσεις που μετατρέπουν την πολιτική αντιπαράθεση από μια γενική συζήτηση περί ακρίβειας σε συζήτηση για το ποιος πληρώνει τελικά τον λογαριασμό.
Και εδώ βρίσκεται το δύσκολο σημείο για την κυβέρνηση. Όταν τίθενται συγκεκριμένοι αριθμοί και συγκεκριμένα εργαλεία, οι γενικόλογες αναφορές στις διεθνείς τιμές, στις ευρωπαϊκές δεσμεύσεις και στις δημοσιονομικές αντοχές δεν αρκούν από μόνες τους. Χρειάζεται να εξηγηθεί καθαρά στους πολίτες τι μπορεί να γίνει, τι δεν μπορεί να γίνει και κυρίως γιατί.
Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα απέκτησε η τοποθέτηση του Κωνσταντίνου Κυρανάκη, ο οποίος χαρακτήρισε εφικτό τον στόχο των 1,40 ευρώ για το πετρέλαιο θέρμανσης. Η δήλωση αυτή προσθέτει πίεση στη δημόσια συζήτηση, καθώς ο συγκεκριμένος αριθμός δεν προέρχεται πλέον μόνο από την αντιπολίτευση, αλλά τέθηκε και σε κυβερνητικό πολιτικό διάλογο ως ένας στόχος που μπορεί να επιτευχθεί.
Ο Αλέξης Τσίπρας, από την πλευρά του, αμφισβήτησε ευθέως την κυβερνητική επιχειρηματολογία περί περιορισμένων δυνατοτήτων παρέμβασης και υποστήριξε ότι υπάρχουν περισσότερες επιλογές από αυτές που μέχρι σήμερα έχουν αξιοποιηθεί. Παράλληλα, επέκρινε τη δέσμευση για πετρέλαιο θέρμανσης στα 1,75 ευρώ το λίτρο, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια τιμή δεν ανταποκρίνεται στην ανάγκη ουσιαστικής ανακούφισης των νοικοκυριών.
Το πολιτικό πρόβλημα για την κυβέρνηση είναι ότι η συζήτηση πλέον δεν μπορεί να περιοριστεί στο «θα στηρίξουμε τους πολίτες». Οι πολίτες θέλουν να γνωρίζουν πόσο θα πληρώνουν στην αντλία και ποια μέτρα θα οδηγήσουν εκεί. Όσο περισσότερο η κυβερνητική επιχειρηματολογία μένει σε εξαγγελίες και λιγότερο σε μετρήσιμο αποτέλεσμα, τόσο περισσότερο χώρο αποκτούν οι προτάσεις που θέτουν συγκεκριμένο στόχο στην τελική τιμή.
Το 1,40 ευρώ, επομένως, λειτουργεί πλέον ως πολιτικό σημείο αναφοράς στη συζήτηση για το πετρέλαιο θέρμανσης. Και η δημόσια αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο το αν ο αριθμός αυτός είναι εφικτός, αλλά και το αν η κυβέρνηση είναι διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει τα εργαλεία που επικαλείται η αντιπολίτευση για να επιχειρήσει να τον πετύχει.
Για τα νοικοκυριά, πάντως, το ζητούμενο παραμένει απλό: λιγότερα χρήματα στην αντλία και μικρότερη επιβάρυνση στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Εκεί τελικά θα κριθεί και η ουσία της πολιτικής συζήτησης για τα καύσιμα, πέρα από τις δηλώσεις, τις αντιπαραθέσεις και τα τηλεοπτικά πάνελ.
Διαβάστε περισσότερα