Μια ελληνική πρωτοβουλία με φιλοδοξία να αλλάξει τον τρόπο χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποκτά πλέον θεσμική διάσταση, καθώς βασικά στοιχεία της πρότασης για τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης Ραδιοφάσματος (European Spectrum Union) εντάχθηκαν στο αναθεωρημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό της περιόδου 2028–2034.
Πρόκειται για την πρωτοβουλία του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και προέδρου του Eurogroup, Κυριάκου Πιερρακάκη, η οποία προβλέπει τον συντονισμό σε ευρωπαϊκό επίπεδο των μελλοντικών δημοπρασιών ραδιοφάσματος, με στόχο τη δημιουργία νέων εσόδων για την ΕΕ και την ενίσχυση των στρατηγικών τεχνολογικών επενδύσεων.
Η πρόταση αποτυπώνεται πλέον σε συγκεκριμένες προβλέψεις του αναθεωρημένου διαπραγματευτικού πλαισίου (Nego-box) για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034, το οποίο παρουσίασε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έπειτα από διαβουλεύσεις με τα κράτη-μέλη. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί τη μετάβαση της ελληνικής πρωτοβουλίας από το επίπεδο της πολιτικής πρότασης στην επίσημη ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση.
Νέα πηγή εσόδων από τις συχνότητες του 6G
Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται η αξιοποίηση των εσόδων από τις μελλοντικές δημοπρασίες συχνοτήτων για τα δίκτυα έκτης γενιάς (6G). Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, μέρος των εσόδων θα μπορούσε να κατευθυνθεί στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ενώ ένα άλλο μέρος θα αξιοποιηθεί για τη χρηματοδότηση στρατηγικών τεχνολογικών επενδύσεων.
Η αρχική εκτίμηση για τη χρηματοδοτική δυνατότητα της πρωτοβουλίας ανέρχεται σε 12 έως 15 δισ. ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται πιθανά πρόσθετα έσοδα από μελλοντικές ανανεώσεις αδειών 5G.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη του νέου ευρωπαϊκού κειμένου για την ένταξη των εσόδων από τα δικαιώματα χρήσης του ραδιοφάσματος στη ζώνη άνω των 6 GHz, η οποία προορίζεται για υπηρεσίες 6G, στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Τα συγκεκριμένα έσοδα θα αποτελούν πρόσθετη πηγή χρηματοδότησης, με αντίστοιχη μείωση των εθνικών συνεισφορών των κρατών-μελών.
Παράλληλα, ανοίγει η δυνατότητα αξιοποίησης εσόδων και από άλλες συχνότητες που έχουν ήδη δημοπρατηθεί σε εθνικό επίπεδο, όταν λήξουν ή ανανεωθούν τα σχετικά δικαιώματα χρήσης. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται η προοπτική μιας πιο σταθερής και διαρκούς πηγής ευρωπαϊκών εσόδων.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπεται να ενσωματώσει τη σχετική πρόταση στην τομεακή νομοθεσία κατά το πρώτο εξάμηνο του 2028.
Από την κατανομή κονδυλίων στη δημιουργία νέων πόρων
Η ελληνική πρωτοβουλία επιχειρεί να μετατοπίσει τη συζήτηση για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό από την παραδοσιακή αντιπαράθεση γύρω από την κατανομή των διαθέσιμων κονδυλίων στη δημιουργία νέων χρηματοδοτικών πόρων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται τα επόμενα χρόνια να καλύψει αυξημένες ανάγκες σε τομείς όπως η άμυνα, η ανταγωνιστικότητα, η τεχνολογία και οι υποδομές, διατηρώντας παράλληλα τις πολιτικές συνοχής. Η εξεύρεση πρόσθετων πόρων αποτελεί, επομένως, ένα από τα κεντρικά ζητήματα των διαπραγματεύσεων για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Η πρόταση Πιερρακάκη εισάγει μια διαφορετική προσέγγιση: αντί τα κράτη-μέλη να διαπραγματεύονται αποκλειστικά για το ύψος των εισφορών και των χρηματοδοτήσεων που θα λάβουν, η Ένωση μπορεί να αξιοποιήσει κοινά στρατηγικά πλεονεκτήματα για να δημιουργήσει πρόσθετα έσοδα.
Στο πλαίσιο αυτό, το ραδιοφάσμα αντιμετωπίζεται όχι απλώς ως εθνικός πόρος που αξιοποιείται μέσω δημοπρασιών, αλλά ως ένα περιουσιακό στοιχείο με ευρωπαϊκή στρατηγική και οικονομική διάσταση.
Το ελληνικό παράδειγμα του Ταμείου Φαιστός
Η πρόταση δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Αντίθετα, στηρίζεται σε ένα μοντέλο που εφαρμόστηκε στην Ελλάδα κατά τη θητεία του Κυριάκου Πιερρακάκη στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Κατά τη δημοπράτηση των συχνοτήτων 5G, το 25% των εσόδων κατευθύνθηκε στο επενδυτικό Ταμείο Φαιστός (Phaistos Fund), το οποίο δημιουργήθηκε με στόχο τη χρηματοδότηση καινοτόμων επιχειρήσεων και τεχνολογιών που αξιοποιούν τα δίκτυα πέμπτης γενιάς.
Το συγκεκριμένο μοντέλο προτείνεται τώρα να αποκτήσει ευρωπαϊκή διάσταση, με τη μετάβαση στο 6G να λειτουργεί ως ευκαιρία για τη δημιουργία νέων πόρων και την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς τηλεπικοινωνιών.
Επιπλέον, μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και της συμμετοχής ιδιωτικών κεφαλαίων, τα έσοδα θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως μοχλός για την κινητοποίηση επενδύσεων πολλαπλάσιας αξίας. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα δίκτυα νέας γενιάς, οι υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και οι κρίσιμες ψηφιακές τεχνολογίες.
Τα επόμενα ορόσημα των διαπραγματεύσεων
Παρά τη συμπερίληψη βασικών στοιχείων της ελληνικής πρότασης στο αναθεωρημένο Nego-box, η τελική συμφωνία δεν θεωρείται δεδομένη. Θα πρέπει να προηγηθούν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς και η εξειδίκευση των σχετικών προβλέψεων στο ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο.
Το ειδικό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 26ης και 27ης Νοεμβρίου, καθώς και η Σύνοδος της 17ης και 18ης Δεκεμβρίου 2026, αποτελούν κρίσιμους σταθμούς για την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Η εξέλιξη, πάντως, αναδεικνύει τη δυνατότητα μιας ελληνικής πρότασης να αποκτήσει ευρωπαϊκή εμβέλεια και να συνδεθεί με μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο χρηματοδότησης της Ένωσης: από τη διαχείριση των υφιστάμενων πόρων στη δημιουργία νέων εσόδων για τις επενδύσεις και τις στρατηγικές προτεραιότητές της.
Διαβάστε περισσότερα
Moneypress.gr
