του Χρήστου Ν. Κώνστα
Στην Ευρώπη -και στην Ελλάδα-, οι αεροπορικές μεταφορές είναι ίσως το ασφαλέστερο δρομολόγιο που έφτιαξε ποτέ ο άνθρωπος. Οποιαδήποτε υποψία απειλής σε πτήσεις , αντιμετωπίζεται αμέσως ως πραγματική, μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου, και ο κυβερνήτης έχει πάντα την τελική ευθύνη.#money-grid-35365{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li.last{margin-right:0;}#money-grid-35365>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-35365>li{width:100%;}}
Αυτός ο απαράβατος κανόνας δεν μπορεί να χαλαρώσει, γιατί η πρώτη φορά που θα αγνοηθεί μια απειλή που αποδειχθεί αληθινή, θα είναι και η τελευταία.
Η εβδομάδα που πέρασε, δεν αποκάλυψε κάποιο νέο κενό στην ευρωπαϊκή αεροπορική ασφάλεια.
Αποκάλυψε κάτι χειρότερο.
Τα ίδια υψηλά στάνταρντ ασφαλείας μπορεί να μετατραπούν σε όπλο εναντίον του συστήματος που προστατεύουν.
Τουλάχιστον 40 πτήσεις σε τέσσερις ημέρες, 27 μόνο την Πέμπτη, εκτράπηκαν, καθηλώθηκαν ή συνοδεύτηκαν από μαχητικά τριών χωρών, χωρίς να βρεθεί ούτε ένα γραμμάριο εκρηκτικού.
Το σύστημα λειτούργησε άψογα. Ακριβώς αυτό είναι το πρόβλημα. Η τρομοκρατία δεν χρειάστηκε να παρακάμψει την ασφάλεια. Απλώς την ενεργοποίησε.
Η οικονομία της απειλής είναι ριζικά ασύμμετρη. Ένα email από μια ανώνυμη διεύθυνση, όπως αυτά που έλαβαν η Πράγα, η Ρώμη και η Μαδρίτη, κοστίζει μηδέν.
Η αντίδραση του συστήματος ασφαλείας σ’ αυτό το ανώνυμο e mail κοστίζει έως 250.000 δολάρια ανά εκτροπή. To πλήρωμα έμπλεξε σε εξαντλητικά ωράρια, το αεροσκάφος τίθεται εκτός προγράμματος για όλη την ημέρα, οι χαμένες ανταποκρίσεις, έλεγχος, καθαρισμός, επανατοποθέτηση.
Όλη αυτή η διαδικασία πολλαπλασιαζόμενη επί 27 πτήσεις, συνεπάγεται ότι μόνον η περασμένη Πέμπτη κόστισε στις αεροπορικές εταιρείες της Ευρώπης κάτι ανάμεσα σε 3 και 7 εκατομμύρια Ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται τα μαχητικά, τα κλειστά αεροδρόμια και οι χαμένες ώρες των επιβατών.
Στατιστικά, το πλήγμα ήταν αμελητέο. Το Eurocontrol εκείνη την ημέρα, είχε προγραμματίσει περίπου 25.000 πτήσεις. Επηρεάστηκε μόνο το 0,1% των δρομολογίων. Ασήμαντο ποσοστό, τεράστιες όμως οι συνέπειες στην αξιοπιστία του συστήματος αερομεταφορών της Ευρώπη.
Στόχος δεν ήταν η παράλυση του συστήματος. Στόχος ήταν η εικόνα μαχητικών δίπλα σε Airbus με οικογένειες, στα κινητά εκατομμυρίων ανθρώπων, την ίδια ώρα, σε 10 χώρες.
Η τρομοκρατία δεν χτύπησε μια συγκεκριμένη χώρα ούτε μια εταιρεία ή διαδρομή. Ήθελε απλώς να προκαλέσει αναταραχή. Η Ευρώπη δεν δέχθηκε επίθεση στην αεροπορία της. Δέχθηκε επίθεση στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών στην ασφάλεια των αερομεταφορών.
Μικρή σημασία έχει ποιος κρύβεται πίσω από αυτό το άνανδρο χτύπημα έστω κι αν κυκλοφορεί η υπογραφή «Μαχητές του Male State», μιας ρωσικής μισογυνικής οργάνωσης που ιδρύθηκε το 2016, υποστήριξε τον πόλεμο στην Ουκρανία και κηρύχθηκε εξτρεμιστική από ρωσικό δικαστήριο το 2021.
Σημασία έχει ποιος ωφελείται από το κλίμα που δημιουργείται.
Η υβριδική απειλή ορίζεται από 3 χαρακτηριστικά:
είναι φθηνή,
δεν αφήνει αποδείξεις που να οδηγούν σε κάποιον εντολέα,
σχεδιάζεται ώστε να μην προκαλέσει στρατιωτική απάντηση.
Ο λάθος συναγερμός για βόμβα είναι το τέλειο υβριδικό όπλο, γιατί δεν αφήνει ούτε θύματα ούτε αποδείξεις αλλά προκαλεί δυσανάλογα μεγάλη ζημιά
Ο Jacob Funk Kirkegaard του Bruegel το ονόμασε stress test. Οι απειλές δοκιμάζουν αν κυβερνήσεις και αεροδρόμια απαντούν συντονισμένα.
Σήμερα όλοι γνωρίζουμε τα αποτελέσματα του τεστ. Το ίδιο email σε Πράγα, Ρώμη και Μαδρίτη αξιολογήθηκε τρεις φορές, από τρεις αρχές, με τρεις διαφορετικές αποφάσεις: εκτροπή, συνοδεία, κανονική προσγείωση.
Όποιος το έστειλε, έμαθε περισσότερα για την Ευρώπη από όσα γνώριζε η Ευρώπη για τον εαυτό της και απ’ όσα έμαθε η Ευρώπη για τον αποστολέα.
Η Ευρώπη αντέδρασε με τον μόνο μηχανισμό που διαθέτει. Ο Ευρωπαίος Επίτροπος Τζιτζικώστας ενεργοποίησε το σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών για την ασφάλεια της αεροπορίας, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τον EASA.
Αυτός ο μηχανισμός, λειτουργεί άψογα όσον αφορά τη διαχείριση των πληροφοριών. Δεν παίρνει όμως αποφάσεις. Την απόφαση για εκτροπή την παίρνουν 27 εθνικές αρχές και εκατοντάδες κυβερνήτες αεροσκαφών εν πτήσει, ο καθένας με τα δικά του κριτήρια.
Σε έναν ενιαίο εναέριο χώρο, αυτή η κατακερματισμένη απόφαση είναι ακριβώς η ευπάθεια που εκμεταλλεύθηκαν οι τρομοκράτες.
Προφανώς υπάρχει σοβαρή οικονομική ζημιά. Τα 250.000 δολάρια κάθε εκτροπής δεν τα καλύπτει κανείς. Οι Ασφαλιστικές εταιρείες σπανίως αποζημιώνουν αεροπορικές εταιρείες λόγω ψευδούς απειλής. Πολλά ταξιδιωτικά συμβόλαια εξαιρούν ρητά τις απειλές, όχι μόνο τις επιθέσεις.
Οι επιβάτες δεν αποζημιώνονται γιατί ο Κανονισμός 261/2004 κατατάσσει τις φάρσες για βόμβα στις «έκτακτες περιστάσεις» του άρθρου 5(3).
Τα μαχητικά τα πληρώνει ο φορολογούμενος, με το κόστος κάθε αναχαίτισης να εκτιμάται από την αγορά στα 20.000 με 40.000 ευρώ.
Το θεσμικό πλαίσιο σχεδιάστηκε για τη διαχείριση μιας μεμονωμένης φάρσας, όχι για την επαναλαμβανόμενη τακτική.
Όταν η απειλή γίνεται ρουτίνα, το «έκτακτο» παύει να είναι έκτακτο, και κάποιος πρέπει να αποφασίσει ποιος απορροφά το κόστος μιας επίθεσης που δεν έγινε ποτέ.
Η Ελλάδα δέχθηκε το πρώτο χτύπημα όχι στον αέρα αλλά από τη θάλασσα. Την Τρίτη, στη Σύρο, ένας ανώνυμος απείλησε μέσω VHF το κρουαζιερόπλοιο Crown Iris της ισραηλινής Mano Maritime, με 1.537 επιβαίνοντες και προορισμό τη Χάιφα. Το VHF είναι μια επιλογή που δεν αφήνει IP, δεν έχει αριθμό, έχει εμβέλεια λίγων ναυτικών μιλίων.
Ο αποστολέας ήταν εκεί, όχι σε κάποιο server του εξωτερικού. Το Crown Iris είναι η τακτική κρουαζιέρα Χάιφα–Κυκλάδες, το ίδιο πλοίο που τον Ιούλιο αντιμετώπισε διαδηλώσεις στον Πειραιά.
Η Ελλάδα είναι η πύλη εισόδου του ισραηλινού τουρισμού στην Ευρώπη. Είναι, δηλαδή, το μόνο σημείο όπου μια επίθεση πλήττει με μία κίνηση δύο στόχους, την ευρωπαϊκή συνοχή και τη διασύνδεση Αθήνας–Ιερουσαλήμ.
Το μάθημα της Σύρου είναι ότι ο κώδικας ISPS, που διέπει την ασφάλεια λιμένων και πλοίων, δεν προβλέπει τίποτα για ανώνυμη απειλή μέσω VHF. Το Λιμενικό αντέδρασε με ό,τι είχε: σκύλο, δύτη, Μονάδα Υποβρυχίων Αποστολών.
Την Πέμπτη, στον κατάλογο των απειλών βρέθηκαν οι 2 πτήσεις της AEGEAN και μία τρίτη από Ελλάδα προς Πράγα. Η Ελλάδα είναι ταυτόχρονα μέλος της ΕΕ και του ΝΑΤΟ στα ανατολικά του σύνορα, στρατηγικός εταίρος του Ισραήλ και χώρα με μόνιμη στρατιωτική ετοιμότητα στο Αιγαίο. Κάθε συνοδεία πολιτικού αεροσκάφους από ελληνικά μαχητικά απλώς επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό και συντηρεί μια εκστρατεία φθοράς.
Καμία άλλη οικονομία της ΕΕ δεν εξαρτάται τόσο από δύο κλάδους που η ψευδής απειλή πλήττει ταυτόχρονα, την αεροπορία και την κρουαζιέρα.
Η Ελλάδα δεν χτυπήθηκε περισσότερο από άλλους.
Χτυπήθηκε εκεί που πονάει περισσότερο.
©ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
#money-grid-34887{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li.last{margin-right:0;}#money-grid-34887>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-34887>li{width:100%;}}The post Ποιος πραγματικά κινδυνεύει στις ευρωπαϊκές πτήσεις; appeared first on ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ money-tourism.gr.
Διαβάστε περισσότερα