Ο νέος επενδυτικός «κουμπαράς» για τα παιδιά είναι μία από τις αλλαγές που ενσωματώθηκαν στο νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΘΟΟ, το οποίο αναρτήθηκε για δημόσια διαβούλευση.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει όλες τις λεπτομέρειες, από το άνοιγμα του λογαριασμού και την καταβολή των εισφορών έως την επιλογή επενδύσεων και την ανάληψη των κεφαλαίων μετά την ενηλικίωση.
Ο Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (Α.Ε.Λ.Α.), όπως ονομάζεται, αφορά βρέφη ηλικίας έως 2 ετών (για παιδιά που γεννήθηκαν την περίοδο 2025–2026) με έτος έναρξης εφαρμογής το 2027.
Σύμφωνα με την ΕΡΤ, για κάθε ευρώ που καταθέτει η οικογένεια, το κράτος θα προχωρά σε ισόποση συνεισφορά, έως τα 1.200 ευρώ ετησίως (το όριο αυτό θα αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία). Οι πόροι αυτοί θα επενδύονται αποκλειστικά σε χρηματοπιστωτικά προϊόντα (μετοχές, ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια) και το κεφάλαιο θα παραμένει «κλειδωμένο» μέχρι την ενηλικίωση του δικαιούχου (τα 18 έτη).
Ειδικότερα, όπως προβλέπεται στα σχετικά άρθρα (29-46):
Για κάθε παιδί που γεννιέται στην Ελλάδα ή αποκτά δικαίωμα υπαγωγής στον λογαριασμό σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που μπαίνουν, ο ασκών τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια δύναται να ανοίξει έναν μοναδικό Α.Ε.Λ.Α.
Η διαδικασία δημιουργίας του Α.Ε.Λ.Α. ενεργοποιείται με αίτηση του ασκούντος τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια στον πάροχο εφόσον το παιδί δεν έχει συμπληρώσει το δεύτερο έτος της ηλικίας του κατά τον χρόνο της αίτησης.
Οι ασκούντες τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια επιλέγουν ελεύθερα για τη διαχείριση του Α.Ε.Λ.Α. έναν από τους παρόχους ή την αυτοδιαχείριση του λογαριασμού.
Το ελληνικό Δημόσιο καταβάλλει υπέρ κάθε δικαιούχου Α.Ε.Λ.Α. ποσό ίσο με το 100% των επιλέξιμων εισφορών που καταβάλλονται στον λογαριασμό, με μέγιστο τα 1.200 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος.
Το μέγιστο ποσό αυξάνεται κατά 10% ανά πενταετία.
Το συνολικό ποσό των εισφορών ανά Α.Ε.Λ.Α. δεν δύναται να υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ ανά ημερολογιακό έτος.
Η κρατική συνεισφορά καταβάλλεται καταρχήν σε μηνιαία βάση για εισφορές έως 100 ευρώ ανά μήνα.
Λαμβανομένου υπόψη ότι δύνανται να καταβάλλονται ποσά υψηλότερα σε ορισμένους μήνες και χαμηλότερα σε άλλους, πραγματοποιείται ετήσια εκκαθάριση για το σύνολο των εισφορών που καταβλήθηκαν έως την 31η Δεκεμβρίου του οικείου ημερολογιακού έτους.
Κατάθεση χρημάτων
Στον λογαριασμό θα μπορούν να καταθέτουν χρήματα όχι μόνο οι γονείς αλλά οποιοδήποτε φυσικό πρόσωπο, όπως παππούδες, γιαγιάδες και άλλοι συγγενείς, ενώ το Δημόσιο θα καταβάλλει ποσό ίσο με το 100% των επιλέξιμων εισφορών με αρχικό ανώτατο όριο τα 1.200 ευρώ ετησίως.
Για παράδειγμα, εάν σε έναν λογαριασμό καταβάλλονται 50 ευρώ τον μήνα, το κράτος θα προσθέτει άλλα 50 ευρώ. Έτσι, σε ετήσια βάση οι ιδιωτικές εισφορές θα ανέρχονται σε 600 ευρώ και η κρατική ενίσχυση σε άλλα 600 ευρώ. Εάν οι εισφορές φτάνουν τα 100 ευρώ τον μήνα, η ετήσια κρατική συμμετοχή θα διαμορφώνεται στα 1.200 ευρώ. Ακόμη και εάν οι ιδιωτικές εισφορές φτάσουν τα 10.000 ευρώ τον χρόνο, η κρατική ενίσχυση δεν θα ξεπερνά το προβλεπόμενο ανώτατο όριο.
Οι γονείς θα μπορούν να επιλέγουν τον τρόπο διαχείρισης των χρημάτων ανάμεσα σε τέσσερα επενδυτικά προφίλ, ανάλογα με τον κίνδυνο που επιθυμούν να αναλάβουν:
Συντηρητικό: 100% σε επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 0% σε μετοχές.
Ισορροπημένο: 70% σε επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 30% σε μετοχές.
Αναπτυξιακό: 30% σε επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 70% σε μετοχές.
Δυναμικό: 0% σε επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 100% σε μετοχές.
Ως επενδύσεις σταθερού εισοδήματος νοούνται οι τοποθετήσεις σε ομόλογα, αμοιβαία κεφάλαια ομολόγων και καταθέσεις. Τα ποσοστά των τεσσάρων επενδυτικών προφίλ αφορούν το επενδεδυμένο μέρος του λογαριασμού, εξαιρουμένων των μετρητών. Η διακράτηση μετρητών θα περιορίζεται κατά κανόνα στο 5% της συνολικής αξίας του χαρτοφυλακίου, με προβλέψεις για προσωρινές εξαιρέσεις.
Οι τοποθετήσεις θα μπορούν να πραγματοποιούνται σε αμοιβαία κεφάλαια, διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETF), μετοχές και ομόλογα που διαπραγματεύονται σε ρυθμιζόμενες αγορές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
Αντίθετα, αποκλείονται επενδύσεις υψηλού κινδύνου, όπως τα κρυπτοστοιχεία, τα προϊόντα μόχλευσης και συγκεκριμένα παράγωγα και σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα.
Πάροχοι υπηρεσιών ή προϊόντων Α.Ε.Λ.Α. δύνανται να είναι πιστωτικά ιδρύματα, Επιχειρήσεις Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών και ασφαλιστικές επιχειρήσεις. Ο δικαιούχος Α.Ε.Λ.Α. δύναται να μεταφέρει τον λογαριασμό του από έναν πάροχο σε άλλον χωρίς απώλεια των φορολογικών ευεργετημάτων ή άλλων δικαιωμάτων που συνδέονται με τον λογαριασμό.
Τα κεφάλαια του Α.Ε.Λ.Α., ήτοι οι εισφορές, η κρατική συνεισφορά και οι επενδυτικές αποδόσεις, δεν επιτρέπεται να αναληφθούν πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου. Εξαιρούνται περιπτώσεις θανάτου του γονέα ή του τέκνου, καθώς και περιπτώσεις σοβαρών λόγων υγείας του δικαιούχου του Α.Ε.Λ.Α. που χρήζουν χειρουργικής αντιμετώπισης, όπως αυτοί πιστοποιούνται από δημόσιο νοσοκομείο. Με τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας του δικαιούχου, ο Α.Ε.Λ.Α. μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό του δικαίωμα.
Οι εισφορές σε Α.Ε.Λ.Α. είναι αφορολόγητες, δεν αποτελούν φορολογητέο εισόδημα για τον ανήλικο δικαιούχο ούτε λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό εισοδηματικών ή άλλων κριτηρίων κοινωνικών παροχών. Το εισόδημα από μερίσματα, τόκους και υπεραξία μεταβίβασης τίτλων στον Α.Ε.Λ.Α. απαλλάσσεται από τον φόρο.